Το καντήλι της υπομονής...

Το καντήλι της υπομονής...

«Ὁ πιστὸς ἐν ἐλαχίστῳ καὶ ἐν πολλῷ πιστός ἐστι», λέγει ο Κύριος, και μέσα σε αυτόν τον λιτό λόγο χωρά ολόκληρη η πνευματική μας πορεία. Γιατί ο Θεός δεν μετρά το ύψος των έργων μας, αλλά το βάθος της καρδιάς μας. Δεν αναζητά επιτεύγματα, αλλά πρόθεση. Δεν ζητά λάμψη, αλλά ταπείνωση. «Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστίν», και όπου υπάρχει αγάπη, εκεί υπάρχει και φως, ακόμη κι αν όλα γύρω μοιάζουν σκοτεινά.

Στην καρδιά είναι η θέληση, στην καρδιά είναι η αγάπη, στην καρδιά είναι η κατανόηση, στην καρδιά είναι το πρόσωπο της Παναγίας και της Αγίας Τριάδος. Ο Θεός θέλει την καρδιά. «Υιέ μου, δός μοι σήν καρδίαν». Κι αν ακόμη αναποδογυρίσουν τα βουνά, αν στεγνώσουν οι θάλασσες, αν σε εγκαταλείψουν οι φίλοι σου, αν χαθεί ο πλούτος σου, αν φθαρεί το σώμα σου και σε περιλούσει ο κόσμος με τις κοροϊδίες του, μη φοβάσαι. Μόνον φύλαξε την καρδιά σου, ένωσέ την με τον Κύριο και δώσε την σε Εκείνον. Από την καρδιά προέρχεται η ζωή. Και από πού θα αντλήσει ζωή η καρδιά, αν δεν κατοικεί μέσα της η πνοή του Κυρίου, η πηγή της ζωής, ο ίδιος ο Θεός;

Σε ένα παλιό, απόκρημνο μοναστήρι, χαμένο ανάμεσα σε πέτρα και προσευχή, ζούσε ένας μεσηλικας μοναχός, ο αδελφός Μαρδάριος. Η διακονία του ήταν απλή και αθόρυβη. Κρατούσε αναμμένα τα καντήλια του καθολικού. Άλλαζε φιτίλια, συμπλήρωνε λάδι, καθάριζε τα χείλη των καντηλιών με ευλάβεια, σαν να άγγιζε πληγές. Δεν έψαλλε μεγαλόφωνα. Δεν έγραφε βιβλία. Δεν ξεχώριζε στα μάτια των ανθρώπων.

Μα ο Μαρδάριος κουβαλούσε και άλλον σταυρό. Έπασχε από αρρώστιες που τον λύγιζαν συχνά και, για λόγους υγείας, ζούσε αποκομμένος από τους υπόλοιπους πατέρες. Το κελί του ήταν μακριά, η σιωπή βαριά, οι νύχτες του μακρές. Πολλές φορές άκουγε τις ακολουθίες από απόσταση και προσευχόταν μόνος. Κι εκεί, μέσα στην απομόνωση, γεννιόταν βαθύτερα η αγωνία του.

Έβλεπε τους άλλους πατέρες να υψώνουν φωνές στις αγρυπνίες, να βαστούν βαριές νηστείες, να χαρίζουν λόγους που παρηγορούσαν ψυχές. Κι εκείνος, μόνος μπροστά στο εικονοστάσι, ψιθύριζε κάθε βράδυ «Κύριε, εγώ δεν έχω χάρισμα. Μόνο λάδι βάζω και φιτίλια αλλάζω. Είναι αυτό αρκετό για να Σε πλησιάσω;» Θυμόταν τον ψαλμωδό «Κύριος φῶς μου καὶ σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι;» μα η καρδιά του ακόμη πάλευε.

Ώσπου ήρθε ένας βαρύς χειμώνας. Ο αέρας έμπαινε από τις χαραμάδες, το κρύο θέριζε, και τα καντήλια έσβηναν το ένα μετά το άλλο. Ο Μαρδάριος έτρεχε με το κερί στο χέρι. Άναβε το ένα, έσβηνε το άλλο. Τα δάχτυλά του είχαν παγώσει, τα γόνατά του έτρεμαν, η ανάσα του γινόταν προσευχή χωρίς λόγια. Το σώμα του, ήδη καταπονημένο από τις αρρώστιες, δεν υπάκουε πια εύκολα. Και όταν δεν άντεξε άλλο, κάθισε στο παγωμένο δάπεδο και έκλαψε.

«Δεν μπορώ άλλο, Κύριε. Απέτυχα ακόμη και σε αυτό το μικρό έργο. Το σπίτι Σου έμεινε στο σκοτάδι εξαιτίας μου».

Τότε, μέσα στη βαθιά νύχτα, απλώθηκε μια ζεστασιά που δεν ερχόταν από φωτιά. Ο ναός γέμισε γαλήνη. Κι ενώ τα καντήλια ήταν σβηστά, οι εικόνες των Αγίων άρχισαν να φέγγουν μόνες τους. Και μια φωνή, απαλή σαν μέλι, ακούστηκε στην καρδιά του.

«Μαρδάριε, παιδί μου, δεν σε ζήτησα για να μου δώσεις φως. Εγώ είμαι το Φως. Σε ζήτησα για να μου δώσεις την πρόθεσή σου. Το καντήλι που άναβες κάθε μέρα δεν φώτιζε Εμένα. Φώτιζε το μονοπάτι της δικής σου υπομονής».

Κι εκεί, μέσα στη σιωπή, κατάλαβε. Κατάλαβε πως ο Θεός δεν κοιτάζει το μέγεθος του έργου, αλλά το βάθος της διάθεσης. Πως η αποτυχία μας είναι συχνά η θύρα από την οποία μπαίνει η Χάρη. Πως ακόμη και η πιο μικρή, ταπεινή πράξη, ένα φιτίλι που αλλάζεται, ένας καλός λόγος, μια σκέψη πριν τον ύπνο, έχει αιώνια αξία όταν προσφέρεται με καθαρή καρδιά.

Γιατί δεν σώζουν οι πράξεις που φαίνονται. Σώζουν οι πράξεις που γίνονται κρυφά. Δεν αγιάζει η φωνή. Αγιάζει η υπομονή. Δεν ανεβάζει τον άνθρωπο στον Θεό η δύναμη, αλλά η επιμονή μέσα στη μικρότητα. Εκεί, στο λίγο, φυτεύεται το πολύ. Εκεί, στο σκοτάδι, γεννιέται το φως.

Κι αν σήμερα νιώθεις μόνος, άρρωστος, παραμερισμένος ή αδύναμος, θυμήσου τον αδελφό Μαρδάριο. Θυμήσου πως ο Χριστός δεν ζητά κατορθώματα, ζητά καρδιά. «Δός μοι, τέκνον, τὴν καρδίαν σου». Εκεί κατοικεί η Χάρη. Εκεί αναπαύεται η Παναγία. Εκεί φωτίζει η Αγία Τριάδα.

Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού του ζώντος, διά των πρεσβειών της Υπεραγίας Θεοτόκου και πάντων των Αγίων, φώτιζε και τα δικά μας σκοτάδια. Δίδαξέ μας να αγαπούμε το μικρό, να υπομένουμε το δύσκολο και να Σε εμπιστευόμαστε όταν όλα μοιάζουν χαμένα.

Δίδαξέ μας τη σιωπηλή διακονία, την ταπεινή υπομονή και την καθαρή πρόθεση. Σκέπαζε όλους τους μοναχούς και όσους αγωνίζονται μέσα στην αφάνεια, στην αρρώστια και στη μοναξιά. Να κρατάς αναμμένο το καντήλι της ψυχής μας, ώστε να μη σβήσει ποτέ η ελπίδα μέσα μας.

Δέσποτα Θεέ, Πάτερ Παντοκράτορ, Κύριε Υἱὲ μονογενὲς Ἰησοῦ Χριστέ, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, μία θεότης, μία Δύναμις, ἐλέησόν με τὸν ἁμαρτωλόν, καὶ οἷς ἐπίστασαι κρίμασι σῶσόν με τὸν ἀνάξιον δοῦλόν σου, ὅτι εὐλογητὸς εἶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, Ἀμήν.

Είθε η ευχή του Αγίου Μαρδαρίου και όλων των μοναχών να μας συνοδεύει, να μας προστατεύει και να μας οδηγεί στο φως του Χριστού.

Ένα μικρό καντήλι, μια μεγάλη καρδιά, μια σιωπηλή προσευχή μέσα στο σκοτάδι. Εκεί όπου η ταπείνωση γίνεται φως και η υπομονή λειτουργία ψυχής.

Ας κρατήσουμε σήμερα μέσα μας αυτή τη μνήμη. Πως ο Θεός δεν ζητά κατορθώματα, ζητά καρδιά. Πως ακόμη κι αν αρρωστήσουμε, ακόμη κι αν απομονωθούμε, ακόμη κι αν κανείς δεν μας βλέπει, η Χάρη εργάζεται μυστικά. Και πως κάθε μικρή πράξη που γίνεται με αγάπη, γίνεται αιώνια.

Με ευγνωμοσύνη και δέος, αφιερώνεται σε όλους όσοι διακονούν αθόρυβα, σε όσους αγωνίζονται μέσα στην αρρώστια και στη μοναξιά, και σε κάθε ψυχή που κρατά αναμμένο το καντήλι της πίστης της, ακόμη κι όταν όλα γύρω παγώνουν.

Ένα κερί στο σκοτάδι αρκεί για να θυμίσει πως ο Χριστός δεν έπαψε ποτέ να είναι Φως.