Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΟΞΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΛΕΨΕΙ ΤΟΝ ΜΙΣΘΟ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΟΞΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΛΕΨΕΙ ΤΟΝ ΜΙΣΘΟ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ

Πόσο λεπτός και φοβερός πειρασμός είναι η δόξα των ανθρώπων.

Μπορεί ο άνθρωπος να αγωνίζεται, να προσεύχεται, να ελεεί, να νηστεύει, να κοπιάζει για κάτι αγαθό· κι όμως, την ώρα που η καρδιά αρχίζει να ζητεί το βλέμμα, τον έπαινο και τον θαυμασμό των άλλων, η αρετή κινδυνεύει να χάσει τον ουράνιο προσανατολισμό της.

Ο ίδιος ο Κύριος προειδοποιεί:

«Προσέχετε τὴν ἐλεημοσύνην ὑμῶν μὴ ποιεῖν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, πρὸς τὸ θεαθῆναι αὐτοῖς· εἰ δὲ μήγε, μισθὸν οὐκ ἔχετε παρὰ τῷ Πατρὶ ὑμῶν τῷ ἐν τοῖς οὐρανοῖς».

Κατά Ματθαῖον 6,1

Δεν καταδικάζει ο Χριστός το αγαθό έργο που γίνεται φανερό. Καταδικάζει το αγαθό έργο που γίνεται για να φανεί.

Άλλο να σε επαινέσουν χωρίς να το επιδιώξεις και άλλο να πράττεις το καλό περιμένοντας τον έπαινο. Άλλο να σε τιμήσουν οι άνθρωποι και άλλο να διψά η ψυχή σου για την τιμή τους.

Εκεί βρίσκεται η μεγάλη παγίδα της κενοδοξίας.

Διότι η κενοδοξία δεν πολεμά πάντοτε τον άνθρωπο πριν από την αρετή. Πολλές φορές τον περιμένει μετά την αρετή. Δεν του λέγει: «Μην κάνεις το καλό». Του ψιθυρίζει: «Κάνε το καλό, αλλά φρόντισε να το μάθουν».

Κι έτσι εκείνο που άρχισε ως προσφορά προς τον Θεό μπορεί να τελειώσει ως προσφορά προς το ανθρώπινο βλέμμα.

Γι’ αυτό ο Κύριος, μιλώντας για εκείνους που επιδεικνύουν την ευσέβειά τους, λέγει τη συγκλονιστική φράση:

«Ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν».

Κατά Ματθαῖον 6,2

Έλαβαν ήδη εκείνο που ζήτησαν.

Ήθελαν τον ανθρώπινο θαυμασμό; Τον έλαβαν.

Ήθελαν να ακουστεί το όνομά τους; Ακούστηκε.

Ήθελαν να φανούν ενάρετοι; Φάνηκαν.

Αλλά όταν η ανθρώπινη επιδοκιμασία έγινε ο σκοπός της πράξεώς τους, δεν μπορούν συγχρόνως να απαιτούν και τον μισθό εκείνης της πράξεως από τον Θεό.

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επιμένει ιδιαίτερα σε αυτό: η κενοδοξία είναι τόσο ύπουλη, ώστε μπορεί να εισχωρήσει ακόμη και μέσα στη νηστεία, στην προσευχή και στην ελεημοσύνη και να στερήσει από τον άνθρωπο τον καρπό του κόπου του. Ο άνθρωπος τότε κοπιάζει για την αρετή, αλλά αφήνει την ανθρώπινη δόξα να του αρπάξει τον καρπό της.

Και ο Χριστός θέτει ενώπιόν μας το βαθύτερο ερώτημα:

«Πῶς δύνασθε ὑμεῖς πιστεῦσαι, δόξαν παρὰ ἀλλήλων λαμβάνοντες, καὶ τὴν δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου Θεοῦ οὐ ζητεῖτε;»

Κατά Ἰωάννην 5,44

Εδώ βρίσκεται ο πνευματικός αγώνας.

Να κάνεις το καλό και να μη ζητείς χειροκρότημα.

Να προσφέρεις και να μπορείς να παραμένεις άγνωστος.

Να σε επαινούν και η καρδιά σου να μη μεθά.

Να σε αγνοούν και η καρδιά σου να μη συντρίβεται.

Να σε τιμούν και εσύ να επιστρέφεις την τιμή στον Θεό.

Να σε λησμονούν οι άνθρωποι και να σου αρκεί ότι σε βλέπει Εκείνος που «βλέπει ἐν τῷ κρυπτῷ».

Διότι ο αληθινά ταπεινός άνθρωπος δεν παύει να κάνει το καλό επειδή δεν τον επαινούν. Και δεν κάνει περισσότερο καλό επειδή τον επαινούν.

Δεν εργάζεται ενώπιον ακροατηρίου.

Εργάζεται ενώπιον του Θεού.

Η ανθρώπινη δόξα είναι σαν τον καπνό· για λίγο υψώνεται και ύστερα χάνεται.

Σήμερα σε επαινούν.

Αύριο σε λησμονούν.

Σήμερα σε υψώνουν.

Αύριο μπορεί οι ίδιοι να σε κατακρίνουν.

Η κρίση όμως του Θεού δεν αλλάζει σύμφωνα με τα πλήθη.

Γι’ αυτό ο Απόστολος Παύλος λέγει:

«Εἰ ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην».

Πρὸς Γαλάτας 1,10

Μην ανταλλάσσεις, λοιπόν, την αιώνια δόξα με έναν πρόσκαιρο έπαινο.

Μην αφήνεις το χειροκρότημα των ανθρώπων να γίνει η κρυφή τροφή της ψυχής σου.

Κάνε το αγαθό.

Και, όσο μπορείς, ξέχασέ το.

Άφησέ το να το θυμάται ο Θεός.

Διότι ευλογημένος δεν είναι εκείνος του οποίου το όνομα επαναλαμβάνουν οι άνθρωποι, αλλά εκείνος του οποίου το όνομα γνωρίζει ο Ουρανός.

Και η μεγαλύτερη τιμή δεν είναι να σου πουν οι άνθρωποι «μπράβο».

Είναι να ακούσει κάποτε η ψυχή:

«Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ».

Κατά Ματθαῖον 25,21

Ζήτησε όχι να σε δουν οι άνθρωποι, αλλά να μη χάσεις ποτέ το βλέμμα του Θεού.