Ὅταν ἡ συνείδηση ἐλέγχει καὶ ὁ ἄνθρωπος δὲν μετανοεῖ…

Ὅταν ἡ συνείδηση ἐλέγχει καὶ ὁ ἄνθρωπος δὲν μετανοεῖ…

Ἀλλοίμονό μας, ὅταν ἡ συνείδησή μας δὲν παύει νὰ μᾶς ἐλέγχει, καὶ ἐμεῖς ἐξακολουθοῦμε νὰ ζοῦμε σὰν νὰ μὴν ἀκούσαμε ποτέ τὴ φωνή της.

Ἀλλοίμονό μας, ὅταν ὁ κρυφὸς δικαστὴς τῆς ψυχῆς μᾶς κατηγορεῖ γιὰ τὰ λόγια, τοὺς λογισμοὺς καὶ τὰ ἔργα μας, καὶ ἐμεῖς, ἀντὶ νὰ συντριβοῦμε, προσπαθοῦμε νὰ καταπνίξουμε τὸν ἔλεγχο, νὰ δικαιολογήσουμε τὴν πτώση καὶ νὰ συμφιλιωθοῦμε μὲ τὴν ἁμαρτία.

Διότι ἡ συνείδηση δὲν εἶναι ἕνας ἁπλὸς λογισμὸς ποὺ ἔρχεται καὶ παρέρχεται. Εἶναι ἡ μυστικὴ μαρτυρία ποὺ ἔθεσε ὁ Θεὸς μέσα στὸν ἄνθρωπο, γιὰ νὰ διακρίνει τὸ φῶς ἀπὸ τὸ σκοτάδι, τὴν ἀλήθεια ἀπὸ τὴν πλάνη, τὴν ὁδὸ τῆς ζωῆς ἀπὸ τὸν δρόμο τῆς ἀπωλείας. Καὶ ὅταν αὐτὴ ἡ φωνὴ ἀντιδρᾷ, ὅταν διαμαρτύρεται καὶ κατακρίνει, δὲν εἶναι γιὰ νὰ ὁδηγήσει τὸν ἄνθρωπο στὴν ἀπόγνωση, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸν καλέσει στὴ μετάνοια.

Τὸ φοβερὸ δὲν εἶναι μόνον ὅτι ἁμαρτάνουμε. Τὸ φοβερὸ εἶναι ὅτι μποροῦμε νὰ ἁμαρτάνουμε καὶ νὰ μὴν πονᾶμε πλέον. Νὰ βαρύνεται ἡ ψυχὴ ἀπὸ ἀμετανόητα ἔργα καὶ ἐμεῖς νὰ ἀναζητοῦμε τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων. Νὰ γνωρίζουμε τὴν ἐσωτερικὴ μας ἀκαθαρσία καὶ ὅμως νὰ χαιρόμαστε, ὅταν οἱ ἄλλοι μᾶς θεωροῦν εὐσεβεῖς, δικαίους καὶ ἐνάρετους.

Τί τραγικὴ ἀντίφαση!

Μέσα μας νὰ ὑπάρχει ἔλεγχος καὶ ἔξω μας νὰ ζητοῦμε τιμή. Ἡ καρδιὰ νὰ γνωρίζει τὴν ἀλήθεια καὶ τὸ πρόσωπο νὰ ἐπιζητεῖ τὸν θαυμασμό. Τὰ ἔργα μας νὰ μὴν ἀντέχουν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ ἐμεῖς νὰ ἀναπαυόμαστε στὰ καλὰ λόγια τῶν ἀνθρώπων.

Ὁ ἀνθρώπινος ἔπαινος, ὅταν δὲν συνοδεύεται ἀπὸ καθαρὴ συνείδηση, γίνεται σκέπασμα πληγῆς. Κρύβει τὴν ἀσθένεια, ἀλλὰ δὲν τὴ θεραπεύει. Ἡ τιμὴ τῶν ἀνθρώπων μπορεῖ νὰ στολίσει τὸ ἐξωτερικὸ πρόσωπο, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ καθαρίσει τὸ κρυφὸ βάθος τῆς καρδιᾶς. Διότι ὁ Θεὸς δὲν βλέπει ὅπως βλέπει ὁ κόσμος. Ὁ κόσμος παρατηρεῖ τὸ σχῆμα, τὴν ἐμφάνιση καὶ τὴν ὁμολογία τῶν χειλέων· ὁ Θεὸς ὅμως ἐρευνᾷ νεφροὺς καὶ καρδίας καὶ γνωρίζει τὸ κίνητρο, τὴν πρόθεση καὶ τὸν κρυφὸ λογισμό.

Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ μοναχός, ἀλλὰ καὶ κάθε χριστιανός ποὺ ζεῖ μέσα στὸν κόσμο, ὀφείλει νὰ στρέφει κυρίως τὴ μυστικὴ προσευχή του πρὸς Ἐκεῖνον ποὺ βλέπει τὰ κρυπτά. Ὄχι γιὰ νὰ φανεῖ στοὺς ἀνθρώπους προσευχόμενος, ἀλλὰ γιὰ νὰ σταθεῖ γυμνὸς ἀπὸ κάθε προσωπείο ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Ὄχι γιὰ νὰ ἀπαριθμήσει τὰ κατορθώματά του, ἀλλὰ γιὰ νὰ ὁμολογήσει τὰ τραύματά του. Ὄχι γιὰ νὰ ζητήσει δικαίωση, ἀλλὰ ἔλεος.

Ἐκεῖνος βλέπει ὅσα οἱ ἄνθρωποι ἀγνοοῦν. Γνωρίζει τὴν ἐπιθυμία προτοῦ γίνει πράξη, τὸν λογισμὸ προτοῦ γίνει λόγος, τὴν κρυφὴ συγκατάθεση προτοῦ φανερωθεῖ ὡς ἁμαρτία. Ζυγίζει τὰ πάντα μὲ δικαιοσύνη ἀλάθητη, ὄχι μόνον ὅσα πράξαμε, ἀλλὰ καὶ ὅσα θελήσαμε· ὄχι μόνον ὅσα εἴπαμε, ἀλλὰ καὶ ὅσα ἐκρύψαμε μέσα στὴν καρδιά μας.

Θὰ ἔλθει ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποία τὰ κρυφὰ θὰ φανερωθοῦν. Οἱ λογισμοί, οἱ προθέσεις, τὰ λόγια καὶ τὰ ἔργα θὰ συγκεντρωθοῦν ἐνώπιον τοῦ δικαίου Κριτοῦ. Κανένα προσωπείο δὲν θὰ παραμείνει. Καμία ἀνθρώπινη γνώμη δὲν θὰ μπορέσει νὰ μεταβάλει τὴν κρίση Του. Κανένας πρόσκαιρος ἔπαινος δὲν θὰ καλύψει μία ζωή ποὺ ἔμεινε ἀμετανόητη.

Τότε θὰ φανερωθεῖ ἂν πράγματι γνωρίσαμε τὸν Θεὸ ἢ ἂν μονάχα προφέραμε τὸ ὄνομά Του. Διότι ὑπάρχει τρόπος νὰ ὁμολογεῖ κανείς τὸν Θεὸ μὲ τὰ χείλη καὶ νὰ Τὸν ἀρνεῖται μὲ τὰ ἔργα. Ὑπάρχει τρόπος νὰ διατηρεῖ τὸ ἐξωτερικὸ σχῆμα τῆς εὐσεβείας καὶ νὰ ἔχει ἀρνηθεῖ τὴ δύναμή της. Νὰ μιλεῖ γιὰ ταπείνωση καὶ νὰ κυβερνᾶται ἀπὸ φιλαυτία· νὰ διδάσκει συγχώρηση καὶ νὰ τρέφει μνησικακία· νὰ ὁμολογεῖ ἀγάπη καὶ νὰ κατακρίνει τὸν ἀδελφό· νὰ προσεύχεται φανερά, ἐνῶ ἡ καρδιά του παραμένει ἀμετανόητη.

Ἡ ἀληθινὴ εὐσέβεια δὲν εἶναι ἐξωτερικὸς στολισμός. Εἶναι ἐσωτερικὴ μεταμόρφωση. Δὲν εἶναι λόγος μόνο, ἀλλὰ ζωή. Δὲν εἶναι φήμη, ἀλλὰ καθαρὴ συνείδηση. Δὲν εἶναι ἡ ἀναγνώριση τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ ἡ μυστικὴ μαρτυρία τοῦ Θεοῦ μέσα στὴν καρδιά.

Ἂς μὴν προσπαθοῦμε, λοιπόν, νὰ πείσουμε τοὺς ἀνθρώπους ὅτι εἴμαστε κάτι ποὺ δὲν γίναμε ἀκόμη. Ἂς μὴν ἀναπαυόμαστε στὸν ἔπαινό τους, ὅταν ἡ συνείδησή μας μᾶς κατηγορεῖ. Ἂς μὴν ζητοῦμε νὰ φαινόμαστε καθαροί, ἀλλὰ νὰ καθαρισθοῦμε. Ἂς μὴν ζητοῦμε νὰ δικαιωθοῦμε, ἀλλὰ νὰ μετανοήσουμε.

Διότι ἡ μετάνοια δὲν εἶναι ἀτίμωση τοῦ ἀνθρώπου. Εἶναι ἡ ἀποκατάστασή του. Δὲν εἶναι ἡ παραδοχὴ μιᾶς τελικῆς ἥττας, ἀλλὰ ἡ ἀρχὴ τῆς σωτηρίας. Ὅποιος ἀκούει τὸν ἔλεγχο τῆς συνειδήσεως καὶ ταπεινώνεται, δὲν καταδικάζεται ἀπὸ τὸν Θεό, ἀλλὰ θεραπεύεται. Ὅποιος ὅμως σκληραίνει τὴν καρδιά του, ἀγαπᾷ τὸν ἔπαινο καὶ ἀρνεῖται νὰ ἴδει τὴν ἀλήθεια του, μετατρέπει τὴν ἐσωτερικὴ προειδοποίηση σὲ μαρτυρία ἐναντίον του.

Ἂς σταθοῦμε, λοιπόν, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τώρα, μὲ συντριβὴ καὶ ἐξομολόγηση, γιὰ νὰ μὴ σταθοῦμε τότε ἀναπολόγητοι. Ἂς φανερώσουμε σήμερα στὸ ἔλεός Του ὅσα Ἐκεῖνος ἤδη γνωρίζει, γιὰ νὰ τὰ σκεπάσει μὲ τὴ χάρη Του. Ἂς ζητήσουμε καθαρὴ καρδιά, νήψη, φόβο Θεοῦ καὶ ἀληθινὴ μετάνοια.

Καὶ ὅταν ἔρχεται ὁ ἔπαινος τῶν ἀνθρώπων, ἂς θυμόμαστε τὶς πτώσεις μας καὶ ἂς ταπεινωνόμαστε. Ὅταν ἡ συνείδηση μᾶς ἐλέγχει, ἂς μὴν τὴ φιμώνουμε, ἀλλὰ ἂς τὴν ἀκούμε. Καὶ ὅταν ἡ καρδιὰ μᾶς κατηγορεῖ, ἂς προστρέχουμε μὲ δάκρυα πρὸς τὸν μόνο φιλάνθρωπο Κριτή.

Διότι μακάριος δὲν εἶναι ἐκεῖνος ποὺ δοξάζεται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ ἐκεῖνος ποὺ ἡ ζωή του μαρτυρεῖ σιωπηλὰ ὅτι δὲν ἀρνήθηκε μὲ τὰ ἔργα Ἐκεῖνον ποὺ ὁμολόγησε μὲ τὰ χείλη.

 Ἀββᾶς Ἠσαΐας καὶ Ὅσιος Νεῖλος.

#Filoiesfigmenou