Μην ψάχνεις πνευματικό που να δικαιώνει το θέλημά σου

Μην ψάχνεις πνευματικό που να δικαιώνει το θέλημά σου

Πρόσεχε ποιον αναζητάς.

Υπάρχουν στιγμές που δεν πλησιάζουμε τον πνευματικό για να ακούσουμε το θέλημα του Θεού, αλλά για να βρούμε κάποιον που θα επικυρώσει το δικό μας. Έχουμε ήδη αποφασίσει τι θέλουμε, έχουμε ήδη αθωώσει τον λογισμό μας και περιμένουμε απλώς μια συγκατάθεση που θα μας αφήσει ήσυχους.

Τότε όμως δεν ζητούμε καθοδήγηση. Ζητούμε έναν άνθρωπο που θα υπερασπιστεί το θέλημά μας απέναντι στη συνείδησή μας.

Ο πνευματικός πατέρας δεν είναι κολακευτής της ψυχής, αλλά ούτε και άρχοντας που συντρίβει την ελευθερία του ανθρώπου. Όταν διακονεί σωστά μέσα στην Εκκλησία, στέκεται ως ιατρός. Ακούει, προσεύχεται, διακρίνει και μιλά με ευθύνη. Άλλοτε παρηγορεί, άλλοτε διορθώνει, άλλοτε ζητεί υπομονή και άλλοτε επιλέγει τη σιωπή.

Η αληθινή συγκατάβαση δεν ονομάζει το πάθος αρετή. Δεν βαπτίζει το ανθρώπινο θέλημα ως θέλημα του Θεού. Σκύβει με έλεος επάνω στην πληγή, χωρίς να αρνείται ότι είναι πληγή.

Η γλυκύτητα από μόνη της δεν είναι πάντοτε αγάπη, όπως και η αυστηρότητα από μόνη της δεν είναι πάντοτε αλήθεια. Υπάρχει ήπιος λόγος που θεραπεύει και ήπιος λόγος που αποκοιμίζει τη συνείδηση. Υπάρχει έλεγχος που γεννιέται από πατρικό πόνο και άλλος που κρύβει σκληρότητα, εγωισμό ή διάθεση εξουσίας.

Το κριτήριο δεν είναι αν ο πνευματικός μάς λέει εύκολα «ναι» ή συχνά «όχι». Το κριτήριο είναι αν ο λόγος του παραμένει πιστός στο Ευαγγέλιο, στο φρόνημα της Εκκλησίας, στην αλήθεια και στο έλεος.

Η πιο επικίνδυνη πλάνη αρχίζει όταν περιφερόμαστε από γνώμη σε γνώμη, μέχρι να ακούσουμε εκείνη που μας βολεύει. Τότε δεν αναζητούμε διάκριση· αναζητούμε άδεια. Και όσο περισσότερο ντύνουμε την επιθυμία μας με εκκλησιαστικές λέξεις, τόσο δυσκολότερα αντιλαμβανόμαστε ότι στο κέντρο δεν βρίσκεται ο Χριστός, αλλά το δικό μας θέλημα.

Χρειάζεται όμως και μια δεύτερη, εξίσου σοβαρή προσοχή. Ο λόγος περί υπακοής δεν επιτρέπεται να γίνεται πρόσχημα για ψυχολογική πίεση, προσωπικό έλεγχο, φόβο ή κατάργηση της υπεύθυνης ελευθερίας.

Ο πνευματικός δεν υποκαθιστά τη συνείδηση και δεν γίνεται κύριος της ζωής του ανθρώπου. Δεν οδηγεί την ψυχή σε προσκόλληση προς το πρόσωπό του, αλλά τη βοηθεί να σταθεί ενώπιον του Χριστού, μέσα στην ασφαλή ζωή της Εκκλησίας.

Όπου υπάρχει χειραγώγηση, ταπείνωση του προσώπου, απειλή ή απαίτηση τυφλής εξαρτήσεως, χρειάζεται νηφαλιότητα και υπεύθυνη εκκλησιαστική κρίση, όχι ενοχή και φόβος.

Μην αναζητάς, λοιπόν, ούτε τον πιο σκληρό ούτε τον πιο βολικό. Ζήτησε με προσευχή έναν κανονικό, συνετό και διακριτικό πνευματικό, ο οποίος να γνωρίζει την ανθρώπινη αδυναμία χωρίς να συμφιλιώνεται με την αμαρτία· να μη σε κολακεύει, αλλά και να μη σε συντρίβει· να σε οδηγεί στη μετάνοια, στην Ιερά Εξομολόγηση, στη Θεία Ευχαριστία και στην υπεύθυνη ζωή εν Χριστώ, όχι σε εξάρτηση από τον ίδιο.

Και όταν ο λόγος του αγγίζει εκείνο ακριβώς που δεν θέλεις να παραδεχθείς, μη βιαστείς να φύγεις. Προσευχήσου, εξέτασε τον εαυτό σου, ζήτησε διάκριση και άφησε λίγο χώρο στην αλήθεια.

Μερικές φορές η ψυχή ονομάζει «έλλειψη αγάπης» εκείνο που πληγώνει τη φιλαυτία της. Άλλοτε, όμως, οφείλει να αναγνωρίσει ότι μια άδικη και εξουσιαστική σκληρότητα δεν είναι φωνή του Θεού.

Η διάκριση δεν κατοικεί στα άκρα. Γεννιέται μέσα στην ταπείνωση, στην προσευχή, στην εκκλησιαστική ζωή και στην υπακοή προς τον Χριστό.

Το δύσκολο δεν είναι να βρούμε κάποιον που θα μας μιλήσει. Το δύσκολο είναι να αποκτήσουμε καρδιά που μπορεί να ακούσει.

Γιατί η ψυχή δεν θεραπεύεται όταν βρίσκει εκείνον που θα της πει ό,τι επιθυμεί, αλλά όταν ταπεινώνεται για να ακούσει ό,τι θέλει ο Χριστός.

Η αλήθεια που θεραπεύει δεν χαϊδεύει πάντοτε· αγαπά πάντοτε.

Μήπως κάποτε ζητήσαμε καθοδήγηση, ενώ βαθιά μέσα μας περιμέναμε μόνο επιβεβαίωση; Δεν χρειάζεται να αποκαλύψετε προσωπικές λεπτομέρειες. Κρατήστε μόνο τη φράση που άγγιξε περισσότερο τη συνείδησή σας.

Κράτησε αυτή τη σκέψη στην προσευχή σου και ζήτησε από τον Χριστό όχι μόνο έναν συνετό πνευματικό οδηγό, αλλά και μια καρδιά ταπεινή, ικανή να ακούει την αλήθεια.