Σάββατο 22 Μαρτίου κατά το ορθόδοξο εορτολόγιο, Η Ανάσταση του Λαζάρου

Σάββατο 22 Μαρτίου κατά το ορθόδοξο εορτολόγιο, Η Ανάσταση του Λαζάρου

Βιογραφία Θρηνεῖς Ἰησοῦ, τοῦτο θνητῆς οὐσίας. Ζωοῖς φίλον σου, τοῦτο θείας Ἰσχύος.

Αυτό το Σάββατο τιμάμε την υπό του Χριστού Ανάσταση του φίλου Του Λαζάρου.

Ο Λάζαρος ήταν φίλος του Χριστού και οι αδελφές του Μάρθα και Μαρία τον φιλοξένησαν πολλές φορές (Λουκ.ι΄, 38-40, Ιωαν.ιβ΄, 1-3) στη Βηθανία κοντά στα Ιεροσόλυμα. Λίγες μέρες πρό του πάθους του Κυρίου ασθένησε ο Λάζαρος και οι αδελφές του ενημέρωσαν σχετικά τον Ιησού που τότε ήταν στη Γαλιλαία να τον επισκεφθεί. Ο Κύριος όμως επίτηδες καθυστέρησε μέχρι που πέθανε ο Λάζαρος, οπότε είπε στους μαθητές του πάμε τώρα να τον ξυπνήσω. Όταν έφθασε στη Βηθανία παρηγόρησε τις αδελφές του Λάζαρου που ήταν πεθαμένος τέσσερις μέρες και ζήτησε να δει το τάφο του.

Όταν έφθασε στο μνημείο, δάκρυσε και διέταξε να βγάλουν την ταφόπλακα. Τότε ύψωσε τα μάτια του στον ουρανό, ευχαρίστησε τον Θεό και Πατέρα και με μεγάλη φωνή είπε: Λάζαρε, βγές έξω. Αμέσως βγήκε έξω τυλιγμένος με τα σάβανα ο τετραήμερος νεκρός μπροστά στο πλήθος που παρακολουθούσε και ο Ιησούς ζήτησε να του λύσουν τα σάβανα και να πάει σπίτι του. (Ιωαν. ια΄,44)

Η αρχαία παράδοση λέγει ότι τότε ο Λάζαρος ήταν 30 χρονών και έζησε άλλα 30 χρόνια. Τελείωσε το επίγειο βίο του στην Κύπρο το έτος 63 μ.Χ. και ο τάφος του στην πόλη των Κιτιέων έγραφε: «Λάζαρος ο τετραήμερος και φίλος του Χριστού». Το έτος 890μ.Χ. μετακομίσθηκε το ιερό λείψανό του στην Κωνσταντινούπολη από τον αυτοκράτορα Λέοντα το σοφό, ο οποίος συνέθεσε τα ιδιόμελα στον εσπερινό του Λαζάρου: Κύριε, Λαζάρου θέλων τάφον ιδείν, κλπ

Χαρακτηριστικό της μετέπειτας ζωής του Λαζάρου λέγει η παράδοση, ήταν ότι δεν γέλασε ποτέ παρά μια φορά μόνο όταν είδε κάποιο να κλέβει μια γλάστρα και είπε την εξής φράση: Το ένα χώμα κλέβει το άλλο.

Η Ανάσταση του Λαζάρου επέτεινε το μίσος των Εβραίων που μόλις την έμαθαν ζήτησαν να σκοτώσουν τον Λάζαρο και το Χριστό.

Αυτή τη μέρα δεν γίνονται μνημόσυνα με κόλλυβα, σε ανάγκη μόνο απλό Τρισάγιο.

Λειτουργικά κείμενα Ἀπολυτίκιον Θέλοντας Χριστέ και Θεέ μας να δείξεις, προ της σταυρικής Σου Θυσίας, ότι είναι βέβαιο πράγμα η ανάσταση όλων των νεκρών, ανέστησες εκ νεκρών τον Λάζαρον. Για τούτο και εμείς, μιμούμενοι τα παιδιά που σε υποδέχθηκαν κατά την είσοδό Σου στην Ιερουσαλήμ, κρατούμε στα χέρια μας τα σύμβολα της νίκης, τα βάϊα και βοώμε προς Εσένα, τον νικητή του θανάτου: Βοήθησέ μας και σώσε μας, Συ που ως Θεός κατοικείς στα ύψιστα μέρη του ουρανού, ας είσαι ευλογημένος Συ, που έρχεσαι απεσταλμένος από τον Κύριο!

Έτερον Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα) Ἦχος α’. Τὴν κοινὴν Ἀνάστασιν πρὸ τοῦ σοῦ πάθους πιστούμενος, ἐκ νεκρῶν ἤγειρας τὸν Λάζαρον Χριστὲ ὁ Θεός· ὅθεν καὶ ἡμεῖς ὡς οἱ παῖδες, τὰ τῆς νίκης σύμβολα φέροντες, σοὶ τῷ νικητῇ τοῦ θανάτου βοῶμεν· Ὠσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος, ἐν ὀνόματι Κυρίου.

Κοντάκιον Ἦχος β’. Τὰ ἄνω ζητῶν. Ἡ πάντων χαρά, Χριστὸς ἡ ἀλήθεια, τὸ φῶς ἡ ζωή, τοῦ κόσμου ἡ ἀνάστασις, τοῖς ἐν γῇ πεφανέρωται, τῇ αὐτοῦ ἀγαθότητι, καὶ γέγονε τύπος τῆς Ἀναστάσεως, τοῖς πᾶσι παρέχων θείαν ἄφεσιν.

Μεγαλυνάριον Ἤγειρας Σωτήρ μου ἐκ τῶν νεκρῶν, Λάζαρον σὸν φίλον, τετραήμερον ὡς Θεός· ὅθεν Ἰουδαίων, ἐξέστησαν οἱ δῆμοι, τῆς δόξης σου Σωτήρ μου, τὸ μεγαλούργημα.

Ὁ Οἶκος Τοῖς Μαθηταῖς ὁ Κτίστης τῶν ὅλων, προηγόρευσε λέγων· Ἀδελφοὶ καὶ γνωστοί, ἡμῶν ὁ φίλος κεκοίμηται, τούτοις προλέγων καὶ ἐκδιδάσκων, ὅτι πάντα γινώσκεις ὡς Κτίστης πάντων· ἄγωμεν οὖν πορευθῶμεν, καὶ ἴδωμεν ξένην ταφήν, καὶ θρῆνον τὸν τῆς Μαρίας, καὶ τὸν τάφον Λαζάρου ὀψώμεθα· ἐκεῖ γὰρ μέλλω θαυματουργεῖν, ἐκτελῶν τοῦ Σταυροῦ τὰ προοίμια, καὶ πᾶσι παρέχων θείαν ἄφεσιν.

Η ανάσταση του τετραημέρου Λαζάρου αποτελεί προτύπωση της καθολικής αναστάσεως και βεβαίωση της θείας εξουσίας του Κυρίου επί του θανάτου. Ο Χριστός, ως αληθινός Θεός και αληθινός άνθρωπος, δακρύζει κατά την ανθρώπινη φύση Του, φανερώνοντας την αληθινή συμπάθεια προς τον πόνο της ανθρώπινης υπάρξεως, ενώ ταυτόχρονα ενεργεί θεϊκά, καλώντας τον νεκρό εκ του μνήματος και αποδεικνύοντας ότι Αυτός είναι η πηγή της ζωής και της αφθαρσίας. Κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, το θαύμα αυτό έγινε ώστε να πιστευθεί η μέλλουσα Ανάσταση και να φανερωθεί ότι ο θάνατος δεν έχει εξουσία επάνω στον Δημιουργό της ζωής.

Η Εκκλησία προβάλλει τον Λάζαρο ως μαρτυρία ότι η ανθρώπινη φύση, αν και υποκείμενη στη φθορά, καλείται να μετάσχει στην αιώνια ζωή δια της θείας χάριτος. Το γεγονός ότι ο Κύριος καθυστέρησε να μεταβεί στη Βηθανία δείχνει ότι τα έργα του Θεού πραγματοποιούνται κατά την πρόνοιά Του και όχι σύμφωνα με την ανθρώπινη βιασύνη. Όπως διδάσκει ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, ο Χριστός ανέστησε τον Λάζαρο όχι μόνο από φιλία αλλά για να φανερώσει ότι Αυτός είναι «η Ανάστασις και η Ζωή» και ότι όποιος πιστεύει σε Αυτόν δεν θα χαθεί εις τον αιώνα.

Το θαύμα αυτό αποτελεί την προοίμια της Αναστάσεως του Κυρίου και την αρχή της νίκης κατά του Άδου. Ο τετραήμερος νεκρός, ήδη υποκείμενος στη φθορά, επανήλθε στη ζωή με τον λόγο του Δημιουργού, ώστε να καταδειχθεί ότι ακόμη και η αποσύνθεση δεν μπορεί να αντισταθεί στην παντοδυναμία του Θεού. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τονίζει ότι ο Χριστός προσέλαβε την ανθρώπινη φύση για να την θεραπεύσει και να την οδηγήσει στην αφθαρσία, καταλύοντας τα δεσμά του θανάτου.

Η σιωπή του Λαζάρου μετά την ανάστασή του και η λιγοστή χαρά του στον κόσμο μαρτυρούν ότι εκείνος που γεύθηκε το μυστήριο του θανάτου και της επανόδου στη ζωή δεν προσκολλάται πλέον στα μάταια. Η φράση «το ένα χώμα κλέβει το άλλο» φανερώνει τη ματαιότητα των επιγείων και την αλήθεια ότι ο άνθρωπος πλάσθηκε από γη και προς γη επιστρέφει, έως ότου αναστηθεί κατά την ημέρα της κοινής κρίσεως.

Η ημέρα αυτή καλεί τους πιστούς σε μετάνοια και προετοιμασία για το Πάθος και την Ανάσταση του Κυρίου, υπενθυμίζοντας ότι η αληθινή ζωή δεν περιορίζεται στα πρόσκαιρα αλλά βρίσκεται εν τη κοινωνία με τον Θεό. Ο Χριστός καλεί κάθε άνθρωπο προσωπικά, όπως κάλεσε τον Λάζαρο εκ του τάφου, να εξέλθει από την πνευματική νέκρωση των παθών και να εισέλθει στην ελευθερία της θείας ζωής.

Η ανάσταση του Λαζάρου βεβαιώνει ότι ο Θεός ενεργεί εν χρόνω για να οδηγήσει τον άνθρωπο στην αιωνιότητα και ότι η πίστη προηγείται της θεωρίας του θαύματος. Όποιος ενώνεται με τον Χριστό δια της πίστεως και των μυστηρίων, ήδη από την παρούσα ζωή μεταβαίνει από τον θάνατο στη ζωή.

Ο Λάζαρος αποτελεί σημείο ελπίδος για κάθε άνθρωπο που δοκιμάζεται, διότι δείχνει ότι καμία κατάσταση δεν είναι οριστική όταν υπάρχει η χάρις του Θεού. Ο Κύριος δεν εγκαταλείπει τον άνθρωπο στον πόνο και στη φθορά αλλά τον καλεί σε κοινωνία αιωνίου ζωής.

Η Ανάσταση του Λαζάρου ανοίγει την πύλη της Μεγάλης Εβδομάδος και οδηγεί τους πιστούς από τη λύπη της φθοράς στη χαρά της νίκης κατά του θανάτου.

Ο Χριστός καλεί και σήμερα κάθε ψυχή με τον ίδιο λόγο «δεῦρο ἔξω», προσκαλώντας την να εξέλθει από τον φόβο, την απελπισία και την πνευματική αδράνεια, ώστε να ζήσει εν τω φωτί της Αναστάσεως.

Ο τετραήμερος Λάζαρος μαρτυρεί ότι η αγάπη του Θεού υπερβαίνει τον χρόνο και τη φθορά, προσφέροντας στον άνθρωπο την ελπίδα της αιωνίου ζωής.

«Ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή· ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καν ἀποθάνῃ, ζήσεται» (Ιωάν. 11,25)

Λάζαρος ο τετραήμερος, φίλος του Χριστού, γίνεται μάρτυρας της θείας δυνάμεως και προάγγελος της κοινής αναστάσεως.

Η πίστη στον Χριστό μεταβάλλει τον φόβο του θανάτου σε προσδοκία ζωής, διότι ο Θεός δεν είναι Θεός νεκρών αλλά ζώντων.

Η ελπίδα της Αναστάσεως είναι η βεβαίωση ότι ο άνθρωπος δεν δημιουργήθηκε για τη φθορά αλλά για την αιωνιότητα.

Η Ανάσταση του Λαζάρου αποτελεί πρόσκληση μετανοίας και επιστροφής στον Θεό, ώστε ο άνθρωπος να εξέλθει από τον τάφο των παθών και να βαδίσει προς το φως της σωτηρίας.

Πηγές και παραπομπές

Ιωάν. 11, 1-45

Λουκ. 10, 38-42

Ιωάν. 12, 1-3

Ψαλμ. 29,4

Πράξ. 2,24

Ιωάννης Χρυσόστομος, Ερμηνεία εις το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον

Κύριλλος Αλεξανδρείας, Ερμηνεία εις το κατά Ιωάννην

Γρηγόριος ο Θεολόγος, Λόγος ΜΕ΄

Συναξάριον Σαββάτου του Λαζάρου

#ΑνάστασηΤουΛαζάρου #Λάζαρος #ΟρθόδοξηΠίστη #Ανάσταση #ΜεγάληΕβδομάδα #Ευαγγέλιο #Χριστός #Πίστη #Ελπίδα #filoiesfigmenou