Η παρρησία ως ρίζα της πνευματικής πτώσεως

Η παρρησία ως ρίζα της πνευματικής πτώσεως

«Αρχή σοφίας φόβος Κυρίου» (Ψαλμός 110:10). Όταν ο άνθρωπος χάνει την ευλαβική αίσθηση της παρουσίας του Θεού, η καρδιά του σκληραίνει και η ψυχή παύει να διακρίνει το λεπτό όριο μεταξύ ελευθερίας και θράσους. Η παρρησία, όταν δεν είναι καρπός καθαρής συνειδήσεως αλλά γέννημα αυθάδειας, γίνεται εσωτερική αποξένωση από τη χάρη. Όπως ο καπνός διώχνει τις μέλισσες από την κυψέλη, έτσι και η αναίδεια απομακρύνει τον φόβο του Θεού από την καρδιά, αφήνοντας τον άνθρωπο εκτεθειμένο στην σύγχυση και στην πνευματική ακαταστασία.

Η πατερική παράδοση διδάσκει ότι η απώλεια του σεβασμού οδηγεί βαθμιαία στην αναισθησία της ψυχής. Ο άνθρωπος αρχίζει να θεωρεί φυσικά όσα προηγουμένως τον ταπείνωναν. Η αδιαφορία για τα μικρά σφάλματα γίνεται συνήθεια, και η συνήθεια σκοτίζει τον νου. Τότε η καρδιά, αν και εξωτερικά φαίνεται ήρεμη, εσωτερικά γεμίζει άγχος, διότι αποκόπτεται από την ειρήνη του Θεού. Η παρρησία εκδηλώνεται όχι μόνο με λόγια, αλλά και με βλέμματα, κινήσεις και συμπεριφορές που τραυματίζουν την λεπτότητα της αγάπης και διαλύουν το πνεύμα της αδελφικής σεβαστικότητας.

Οι Άγιοι Πατέρες προειδοποιούν ότι η παρρησία γίνεται μητέρα των παθών, διότι αφαιρεί το θεμέλιο της πνευματικής ζωής, τον φόβο του Θεού, που δεν είναι τρόμος αλλά συνείδηση παρουσίας. Όπου απουσιάζει αυτή η επίγνωση, εισέρχεται η καταφρόνηση, η ανταρσία του θελήματος και η αποξένωση από την χάρη. Ο αββάς Αγάθων παρομοίασε την παρρησία με καύσωνα που καταστρέφει τους καρπούς των δένδρων, διότι ξεραίνει την ταπείνωση και εξαφανίζει την πνευματική γλυκύτητα. Η ψυχή τότε χάνει την λεπτή αίσθηση της μετανοίας και οδηγείται σε εσωτερική ερημία.

Η αληθινή παρρησία ενώπιον του Θεού δεν είναι αυθάδεια αλλά καρπός καθαρής ζωής, συνδυασμός ταπεινώσεως και υπακοής. Εκείνος που φυλάσσει την καρδιά του με προσοχή αποκτά θάρρος ενώπιον του Κυρίου, όχι επειδή θεωρεί εαυτόν άξιο, αλλά επειδή εμπιστεύεται το έλεος Του. Η ευλάβεια γεννά ειρήνη, η ειρήνη γεννά διάκριση, και η διάκριση προστατεύει τον άνθρωπο από την πτώση που προκαλεί η ελαφρότητα της ψυχής.

Κύριε Ιησού Χριστέ, φύλαξε την καρδιά μας από την σκληρότητα της αναίδειας και δίδαξέ μας το πνεύμα της ταπεινώσεως. Δώσε μας καθαρή συνείδηση, ώστε να στεκόμαστε ενώπιόν Σου με ευλάβεια και αγάπη. Φώτισε τον νου μας να διακρίνουμε τα λεπτά σφάλματα που απομακρύνουν την χάρη Σου και χάρισέ μας μετάνοια αληθινή, ώστε να αποφεύγουμε την καταφρόνηση και να βαδίζουμε στην οδό της ειρήνης. Στερέωσε μέσα μας τον φόβο Σου, που καθαρίζει την καρδιά και οδηγεί στην σωτηρία, για να δοξάζουμε το πανάγιο όνομά Σου εις τους αιώνας. Αμήν.

Η ευλάβεια διαφυλάσσει την ειρήνη της ψυχής και γεννά αληθινό σεβασμό προς τον Θεό και προς τον άνθρωπο.

Παραπομπές και πηγές

Ψαλμός 110:10

Αββάς Αγάθων, Αποφθέγματα Πατέρων

Αββάς Δωρόθεος Γάζης, Διδαχές περί παρρησίας

Παροιμίες 1:7

Image source: Pinterest

#filoiesfigmenou #πατερικα #ορθοδοξια #πνευματικηζωη #μετανοια #ταπεινωση #fearofGod #orthodoxspirituality #patristicwisdom #repentance #humility