Η Ανίκητη Ορθοδοξία

Η Ανίκητη Ορθοδοξία

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, φρουρός της Αληθείας

«Γρηγόριος ο Παλαμάς, φρουρός της Αληθείας, ασάλευτος σαν βράχος στηρίζει τις ψυχές. Σαν φάρος στέκεται στη θύελλα της τρικυμίας, φωτίζοντας το σκότος με θείες προσευχές.»

Πριν από λίγες ημέρες η Εκκλησία εόρτασε με χαρά την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Την ημέρα κατά την οποία ομολογείται και διακηρύσσεται πανηγυρικά ότι η Χάρις του Θεού ενεργεί μέσα στην Εκκλησία και μέσα από τα ιερά σύμβολα και αντικείμενα της πίστεως. Οι άγιες εικόνες, τα τίμια λείψανα και ο ζωοποιός Σταυρός δεν είναι απλώς υλικά πράγματα. Δεν συγχέονται με τη θεότητα, ούτε γίνονται θεότητα. Είναι όμως φορείς της θείας ενεργείας, μέσα από τα οποία η Χάρις του Θεού ενεργεί και αγιάζει τον άνθρωπο.

Αμέσως μετά την Κυριακή της Ορθοδοξίας η Εκκλησία εισέρχεται στη δεύτερη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η οποία είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά. Η εορτή αυτή δεν είναι τυχαία. Αποτελεί βαθιά θεολογική συνέχεια της πρώτης Κυριακής και φανερώνει το βάθος της ορθόδοξης αλήθειας. Η Εκκλησία διακηρύσσει ότι η Χάρις του Θεού δεν είναι κτίσμα ούτε κάτι κατώτερο από τον Θεό. Είναι η άκτιστη ενέργεια του ίδιου του Θεού. Ο ίδιος ο Θεός ενεργών και παρών μέσα στην κτίση, χωρίς όμως να ταυτίζεται η ενέργεια με την άρρητη και απρόσιτη ουσία Του.

Αυτή τη Χάρη κοινωνεί ο άνθρωπος μέσα στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας. Δεν την προσεγγίζει με διανοητικές θεωρίες ούτε με φιλοσοφικές συλλήψεις, αλλά με μετάνοια, άσκηση, καθαρότητα καρδιάς και προσευχή. Ο σκοπός της πνευματικής ζωής δεν είναι απλώς να γίνει ο άνθρωπος ηθικά καλύτερος. Ο αληθινός σκοπός είναι να ενωθεί με τον Θεό, να μετέχει στη θεία ζωή, να γίνει Θεός κατά Χάριν, όπως φανερώνει και ο ψαλμικός λόγος «ἐγὼ εἶπα· θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ Ὑψίστου πάντες».

Κατά τον καιρό εκείνο εμφανίσθηκε ο Βαρλαάμ ο Καλαβρός, ο οποίος δίδασκε πλάνες που απειλούσαν την εμπειρία της Εκκλησίας. Υποστήριζε ότι το φως το οποίο είδαν οι Απόστολοι στο όρος Θαβώρ κατά τη Μεταμόρφωση του Χριστού δεν ήταν άκτιστο φως, αλλά κτιστό και παροδικό. Αρνιόταν τη διάκριση μεταξύ ουσίας και ενεργειών του Θεού και ισχυριζόταν ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να μετέχει πραγματικά στη θεία ζωή, αλλά μόνο να γνωρίζει τον Θεό διανοητικά. Περιφρονούσε ακόμη και την ησυχαστική παράδοση των μοναχών και τη νοερά προσευχή, θεωρώντας πλάνη την εμπειρία του ακτίστου φωτός.

Απέναντι σε αυτή την πλάνη στάθηκε ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ως αληθινός υπερασπιστής της ορθόδοξης πίστεως. Με θεολογική σαφήνεια δίδαξε ότι το φως του Θαβώρ δεν είναι κτιστή λάμψη ούτε συμβολισμός ούτε φαντασία. Είναι το άκτιστο φως. Είναι η δόξα της θεότητος. Είναι η άκτιστη ενέργεια του Θεού στην οποία μπορούν πραγματικά να μετέχουν οι άγιοι, όταν η καρδιά τους καθαρθεί με την προσευχή, τη μετάνοια και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Στο Θαβώρ αποκαλύφθηκε το φως που έλαμψε στο πρόσωπο του Χριστού ως ο ήλιος. Ένα φως που δεν είναι ουσία αλλά ενέργεια. Ένα φως που δεν είναι κτιστό αλλά άκτιστο. Ένα φως που είναι ζωή και δόξα Θεού. Οι άγιοι δεν βλέπουν την ουσία του Θεού, η οποία παραμένει απρόσιτη, αλλά μετέχουν στο φως, στη βασιλεία και στη δόξα Του.

Το φως αυτό μερίζεται χωρίς να διαιρείται. Προσφέρεται στους ανθρώπους κατά μέτρο. Αυξάνεται όσο καθαρίζεται η καρδιά. Όσο ο άνθρωπος ανεβαίνει στο όρος της προσευχής και αγωνίζεται για την κάθαρση του νου.

Γι’ αυτό η Ορθοδοξία δεν είναι ιδεολογία ούτε φιλοσοφικό σύστημα. Είναι ζωντανή κοινωνία Θεού και ανθρώπων. Είναι εμπειρία φωτός. Είναι πορεία θεώσεως. Είναι κλήση να γίνουμε υιοί Θεού και υιοί ημέρας, όπως διδάσκει η παράδοση της Εκκλησίας.

Ο δρόμος αυτός περνά μέσα από την αποβολή των έργων του σκότους, την κάθαρση της καρδιάς και την ταπείνωση της προσευχής. Ο Ήλιος της Δικαιοσύνης φωτίζει όχι όλους αδιακρίτως, αλλά εκείνους που θέλουν να Τον δουν. Και το φως Του δεν καταργεί τον άνθρωπο, αλλά τον θεώνει.

Αυτή είναι η θεολογία που διατύπωσε ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Αυτή είναι η πίστη της Εκκλησίας. Αυτή είναι η ανίκητη Ορθοδοξία. Όσοι επιχείρησαν να τη διαβάλουν με αιρέσεις και να σπείρουν διχοστασίες έπεσαν επάνω στην αλήθεια και συνετρίβησαν.

Η αλήθεια του Θεού πάντοτε θριαμβεύει και θα θριαμβεύει εις τον αιώνα. Διότι το φως δεν καταλύεται. Το φως πάντοτε νικά.

Η Ορθόδοξος Εκκλησία δεν πολεμά με ανθρώπινη δύναμη, αλλά με την άκτιστη Χάρη του Θεού. Ο ίδιος ο Κύριος προπορεύεται ως αρχηγός της Εκκλησίας και ενισχύει το ποίμνιό Του, λέγοντας «Μη φοβοῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον» και ακόμη «ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν, καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς».

Στην πέτρα της ορθής πίστεως οικοδομείται η αληθινή Εκκλησία του Χριστού. Η Ορθόδοξος Εκκλησία.

Αμήν.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς στέκεται ως άγρυπνος φρουρός της αλήθειας και φάρος μέσα στη θύελλα των καιρών, φωτίζοντας τις ψυχές με το άκτιστο φως του Θεού.

#Ορθοδοξία #ΆγιοςΓρηγόριοςΠαλαμάς #ΆκτιστοΦως #ΜεγάληΤεσσαρακοστή #ΘείαΧάρις #Orthodoxy #SaintGregoryPalamas #UncreatedLight #GreatLent #DivineGrace #Православие #ГригорийПалама #НетварныйСвет #ВеликийПост #БожественнаяБлагодать #filoiesfigmenou