Το Μνημόσυνο δεν είναι τραπέζι αλλά Προσευχή...

Το Μνημόσυνο δεν είναι τραπέζι αλλά Προσευχή...

Στην παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας το μνημόσυνο δεν είναι μια κοινωνική συνάντηση ούτε μια ευκαιρία για φαγητό και συζητήσεις. Είναι πράξη προσευχής, μνήμης και αγάπης προς τον κεκοιμημένο άνθρωπο. Είναι στιγμή κατά την οποία η Εκκλησία υψώνει δέηση προς τον Θεό για την ανάπαυση της ψυχής εκείνου που έφυγε από τον παρόντα κόσμο. Η μνήμη του θανάτου δεν καλεί τον άνθρωπο σε θόρυβο αλλά σε σιωπή, σε περίσκεψη και σε προσευχή.

Κάποτε σε ένα μνημόσυνο συγγενικού προσώπου συνέβη κάτι που φανέρωσε πόσο εύκολα ο άνθρωπος ξεχνά το πνευματικό νόημα των πραγμάτων. Μετά το τρισάγιο στην εκκλησία συγκεντρώθηκαν όλοι στο σπίτι, όπως συνηθίζεται, για το λεγόμενο τραπέζι της παρηγοριάς. Η οικογένεια είχε ετοιμάσει με αγάπη διάφορα φαγητά για να φιλέψει όσους ήρθαν να συμπαρασταθούν. Ανάμεσα στα πιάτα υπήρχε και μια μεγάλη πιατέλα με φρέσκο ψάρι, όμορφο και λαχταριστό. Το ψάρι έχει τη δική του συμβολική σημασία, καθώς από την αρχαία εκκλησιαστική παράδοση συνδέεται με τον Χριστό και με την πνευματική ζωή.

Όμως καθώς καθόμουν στο τραπέζι και παρατηρούσα τους ανθρώπους γύρω μου, έβλεπα κάτι που με λύπησε. Οι περισσότεροι δεν σκέφτονταν την ψυχή του κεκοιμημένου ούτε προσεύχονταν έστω σιωπηλά. Μιλούσαν για πολιτικά, για γειτονιές, για καθημερινά ζητήματα. Το ψάρι καταναλωνόταν σαν να βρισκόταν κανείς σε ταβέρνα και όχι σε μνημόσυνο.

Γύρισα τότε σε μια θεία που καθόταν δίπλα μου, μια απλή γυναίκα αλλά με καθαρή καρδιά, και της είπα χαμηλόφωνα ότι εδώ οι άνθρωποι δεν ήρθαν για προσευχή αλλά για το φαγητό. Και πρόσθεσα πως αν χαθεί το πνευματικό νόημα τότε το ψάρι δεν το τρώει ο άνθρωπος αλλά τον τρώει εκείνο, γιατί γίνεται αφορμή λήθης και αδιαφορίας. Εκείνη μου είπε απλά να πάω να φάω και εγώ. Της απάντησα ότι νηστεύω και ότι η ψυχή δεν αντέχει να φάει όταν γύρω της υπάρχει τόση αμέλεια για το μυστήριο του θανάτου.

Την ώρα εκείνη πλησίασε η κόρη του κεκοιμημένου. Με δάκρυα στα μάτια είπε πως μόνο ένας άνθρωπος εκεί μέσα έδειχνε να θυμάται γιατί είχαν συγκεντρωθεί όλοι. Οι άλλοι είχαν έρθει για να γεμίσουν την κοιλιά τους ενώ η ψυχή του πατέρα της είχε ανάγκη από προσευχή. Η κοπέλα ήταν μορφωμένη, με σπουδές, όμως είχε μέσα της κάτι πιο βαθύ από την απλή γνώση. Είχε ευσέβεια.

Τότε ειπώθηκε με πραότητα προς όλους πως το μνημόσυνο δεν είναι τραπέζι χαράς αλλά τραπέζι προσευχής. Κάθε μπουκιά που τρώει ο άνθρωπος εκείνη την ημέρα πρέπει να συνοδεύεται από μια ευχή για την ψυχή του κεκοιμημένου. Αν λείπει η προσευχή, το φαγητό χάνει την ευλογία του και γίνεται απλή απόλαυση χωρίς πνευματικό καρπό.

Το ίδιο πνευματικό πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται μόνο στα μνημόσυνα. Συχνά παρατηρείται και μετά την Θεία Λειτουργία. Ο άνθρωπος κοινωνεί, εκκλησιάζεται, ακούει το Ευαγγέλιο και αμέσως μετά τρέχει σε ταβέρνες και τραπεζώματα, σε κρασιά και θορύβους, σε συζητήσεις και αστεία που σβήνουν μέσα σε λίγη ώρα όλη τη χάρη που έλαβε μέσα στον ναό. Αντί η Κυριακή να συνεχιστεί με ευχαριστία και ειρήνη, μετατρέπεται πολλές φορές σε κοσμική διασκέδαση.

Άλλοι πάλι βγαίνουν από την εκκλησία και η πρώτη τους σκέψη είναι ο καφές, το φαγητό και η κοινωνική επίδειξη. Ξεχνούν ότι η Θεία Λειτουργία είναι μυστήριο ουρανού και γης. Ο άνθρωπος μόλις στάθηκε μπροστά στο Άγιο Θυσιαστήριο και άκουσε το Ευαγγέλιο, όμως λίγα λεπτά αργότερα συμπεριφέρεται σαν να μην συνέβη τίποτε.

Έτσι η πνευματική εμπειρία χάνεται μέσα στον θόρυβο της καθημερινότητας. Το μνημόσυνο γίνεται τραπέζι. Ο εκκλησιασμός γίνεται συνήθεια. Η Κυριακή γίνεται έξοδος. Και η προσευχή χάνεται μέσα στην πολυλογία.

Η Εκκλησία όμως δεν κάλεσε ποτέ τον άνθρωπο σε αυτή τη λήθη. Τον κάλεσε σε μνήμη. Σε μνήμη Θεού και σε μνήμη θανάτου. Γιατί όποιος θυμάται τον θάνατο ζει με σοβαρότητα, με διάκριση και με μετάνοια.

Ο πιστός άνθρωπος λοιπόν δεν χρειάζεται να μαλώνει ούτε να κατακρίνει. Αρκεί να στέκεται με σεμνότητα, με εγκράτεια και με προσευχή. Το παράδειγμά του πολλές φορές μιλά πιο δυνατά από τα λόγια. Όταν ο άνθρωπος κρατά την ευλάβεια του μέσα στο πλήθος, τότε φωτίζει και τους άλλους χωρίς να το επιδιώκει.

Και έτσι, μέσα από μια απλή στιγμή σε ένα μνημόσυνο, γεννήθηκε μια βαθύτερη συζήτηση για το νόημα της ζωής, για τον θάνατο, για την προσευχή υπέρ των κεκοιμημένων και για την ευθύνη των Χριστιανών να ζουν με συνείδηση της πίστεως και όχι με συνήθεια.

Γιατί η πίστη δεν είναι κοινωνική υποχρέωση. Είναι τρόπος ζωής.

Το μνημόσυνο δεν είναι τραπέζι. Είναι προσευχή για μια ψυχή που περιμένει έλεος.

Η Θεία Λειτουργία δεν είναι απλή παρουσία. Είναι συνάντηση με τον ζώντα Θεό.

Και όποιος το καταλάβει αυτό, αρχίζει να ζει διαφορετικά.

Μερικές φορές μια σιωπηλή προσευχή αξίζει περισσότερο από ένα γεμάτο τραπέζι.

Ας θυμόμαστε ότι η αληθινή τιμή προς τους κεκοιμημένους δεν βρίσκεται στα πιάτα και στα λόγια, αλλά στις προσευχές που ανεβαίνουν προς τον Θεό για την ανάπαυση της ψυχής τους.

Όταν η μνήμη συνοδεύεται από προσευχή, τότε το μνημόσυνο γίνεται πραγματική αγάπη.

#μνημοσυνο #προσευχη #ορθοδοξηζωη #μνημηθανατου #εκκλησια

#orthodoxfaith #orthodoxlife #prayer #memorialservice #churchlife

#православие #молитва #поминание #вера #церковь #filoiesfigmenou