Η θεία πρόνοια δεν εγκαταλείπει τον ευθύ άνθρωπο

Η θεία πρόνοια δεν εγκαταλείπει τον ευθύ άνθρωπο

«Μὴ πλανᾶσθε» προτρέπει ο Απόστολος Παύλος, «Θεὸς οὐ μυκτηρίζεται»· και αλλού ο Κύριος διαβεβαιώνει· «Ὁ Θεὸς φῶς ἐστι καὶ σκοτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν οὐδεμία». Ο άνθρωπος συχνά παρασύρεται, άλλοτε από άγνοια και άλλοτε από την επιρροή άλλων, όταν η κρίση του δεν είναι στηριγμένη στην αλήθεια. Η ανθρώπινη αδυναμία είναι πραγματικότητα· η πλάνη δεν είναι πάντοτε προϊόν κακίας, αλλά συχνά αποτέλεσμα συγχύσεως, φόβου ή ελλείψεως διακρίσεως.

Όμως η Εκκλησία μας δεν αφήνει τον άνθρωπο στην απελπισία. Εάν η καρδιά του παραμένει ευθεία και η προαίρεσή του αγαθή, τότε ενεργεί η θεία Χάρις. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι ο Θεός «οὐ τὸ ἁμάρτημα ζητεῖ, ἀλλὰ τὴν μετάνοιαν». Και ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος τονίζει ότι η αγαθή διάθεση ελκύει το έλεος του Θεού περισσότερο από κάθε εξωτερικό κατόρθωμα. Όταν ο άνθρωπος δεν επιμένει πεισματικά στην πλάνη, αλλά διατηρεί ταπείνωση και διάθεση να διορθωθεί, τότε ο Κύριος βρίσκει τρόπο να τον επισκεφθεί.

Πολλαχώς εργάζεται η Πρόνοια. Άλλοτε με έναν λόγο που θα ακούσει απρόσμενα, άλλοτε με μία δοκιμασία που θα ταπεινώσει τον εγωισμό, άλλοτε με έναν πνευματικό πατέρα που θα τον συμβουλεύσει. «Διδάξω σε καὶ συμβιβάσω σε ἐν ὁδῷ ταύτῃ ᾗ πορεύσῃ» λέγει ο ψαλμωδός. Η θεία καθοδήγηση δεν είναι πάντοτε θορυβώδης· συχνά είναι λεπτή, όπως η «φωνὴ αὔρας λεπτῆς» που άκουσε ο προφήτης Ηλίας. Αρκεί ο άνθρωπος να μην κλείσει την καρδιά του.

Εδώ βρίσκεται και η ευθύνη μας. Να εξετάζουμε αν η προαίρεσή μας είναι καθαρή ή αν κρυφά υποθάλπουμε ιδιοτέλεια και φιλαυτία. Διότι όταν ο άνθρωπος επικαλείται προφάσεις για να δικαιολογήσει επιλογές αντίθετες προς την εντολή του Θεού, τότε η πλάνη παγιώνεται. Αν όμως υπάρχει ειλικρίνεια, τότε ακόμη και μέσα από λάθη ο Θεός οδηγεί στην αλήθεια.

Ο Κύριος δεν εγκαταλείπει εκείνον που σφάλλει από αδυναμία, αλλά αντιστέκεται σε εκείνον που σφάλλει από αλαζονεία. Η ταπείνωση ανοίγει οδό φωτισμού. Και τότε, εκεί που ο άνθρωπος νόμιζε ότι είχε χαθεί, ανακαλύπτει ότι η θεία Χάρις τον συνόδευε αθέατα.

Έτσι μαθαίνουμε ότι η σωτηρία δεν είναι έργο αλαζονικής βεβαιότητας, αλλά καρπός αγαθής προαιρέσεως και εμπιστοσύνης στο έλεος του Θεού. Όποιος κρατά την καρδιά του απλή και ευθεία, θα φωτισθεί, έστω και αν για λίγο πλανήθηκε. Διότι ο Θεός είναι Πατέρας και όχι τύραννος, και εργάζεται ακατάπαυστα για την επιστροφή των παιδιών Του.

Η ευθεία προαίρεση ελκύει το φως του Θεού και η ταπείνωση γίνεται η ασφαλής οδός επιστροφής.

Η καρδιά που ζητά ειλικρινά την αλήθεια δεν εγκαταλείπεται ποτέ από τον Θεό.