Κυριακή της Ορθοδοξίας. Ο Θρίαμβος της Ιεράς Εικόνος και της Αληθείας

Κυριακή της Ορθοδοξίας. Ο Θρίαμβος της Ιεράς Εικόνος και της Αληθείας

Καλημέρα και ευλογημένη Κυριακή της Ορθοδοξίας. Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη στον θρίαμβο της πίστης και στην αναστήλωση των ιερών εικόνων το 843 μ.Χ., επί αυτοκράτειρας Θεοδώρα και Πατριάρχου Μεθοδίου Α΄ Κωνσταντινουπόλεως. Η Εκκλησία μας τιμά τη νίκη της αλήθειας απέναντι στην Εικονομαχία και ομολογεί ότι «ἡ τιμή τῆς εἰκόνος ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαβαίνει», όπως διατύπωσε θεολογικά ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Είναι ημέρα χαράς, ομολογίας και ενότητας. Η λιτανεία των ιερών εικόνων μάς υπενθυμίζει ότι η πίστη δεν είναι ιδέα αφηρημένη, αλλά σχέση ζωντανή με τον Χριστό και τους Αγίους Του. Εύχομαι η σημερινή Κυριακή να γεμίσει την καρδιά σας φως, ειρήνη και πνευματική δύναμη. Καλή και ευλογημένη Κυριακή της Ορθοδοξίας.

Η εορτή αυτή δεν αποτελεί απλώς ιστορική ανάμνηση, αλλά θεολογική ομολογία. Η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια το 787 μ.Χ. διακήρυξε με σαφήνεια ότι η προσκύνηση των ιερών εικόνων είναι τιμητική και όχι λατρευτική, διότι η λατρεία ανήκει μόνο στον Τριαδικό Θεό. Ο Μέγας Βασίλειος είχε ήδη διατυπώσει ότι «ἡ τῆς εἰκόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαβαίνει», φανερώνοντας πως η ύλη δεν απορρίπτεται, αλλά αγιάζεται. Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης υπερασπίστηκε με θυσιαστικό φρόνημα την αλήθεια ότι η άρνηση της εικόνας οδηγεί σε άρνηση της ενανθρωπήσεως, διότι εάν ο Λόγος έγινε αληθινά άνθρωπος, τότε μπορεί να εικονίζεται.

Στο πρόσωπο της εικόνας δεν τιμούμε ξύλο και χρώματα, αλλά ομολογούμε το μυστήριο της θείας Οικονομίας. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος διδάσκει ότι «ὃ γὰρ οὐ προσλαμβάνεται, οὐδὲ θεραπεύεται», και έτσι η ενανθρώπηση του Χριστού καθιστά δυνατή την απεικόνιση του σαρκωθέντος Θεού. Η εικόνα γίνεται μαρτυρία ότι ο Θεός εισήλθε στην ιστορία, έλαβε σώμα, είδε, ακούστηκε, άγγιξε και αγιάσε την ύλη. Γι’ αυτό και η Εκκλησία δεν φοβάται την ύλη, αλλά τη μεταμορφώνει σε όργανο χάριτος.

Η Κυριακή της Ορθοδοξίας είναι ταυτόχρονα πρόσκληση προσωπικής ομολογίας. Δεν αρκεί να τιμούμε τις εικόνες εξωτερικά, αν η καρδιά μας δεν αναστηλώνει την εικόνα του Θεού που έχει τραυματιστεί από την αμαρτία. Όπως οι Πατέρες αγωνίστηκαν κατά της πλάνης, έτσι και κάθε πιστός καλείται να αγωνιστεί κατά των εσωτερικών ειδώλων, της υπερηφανείας, της αδιαφορίας, της χλιαρότητας. Η αληθινή ορθοδοξία δεν είναι μόνο ορθή διδασκαλία, αλλά ορθή ζωή, ταπείνωση και μετάνοια.

Σήμερα η Εκκλησία υψώνει τις ιερές εικόνες και αναφωνεί το Συνοδικό της Ορθοδοξίας, διακηρύσσοντας ότι η αλήθεια δεν νικήθηκε ούτε από διωγμούς ούτε από εξουσίες. Η πίστη παραδόθηκε αλώβητη, διότι στηρίζεται στον ίδιο τον Χριστό, τον «λίθον τον ακρογωνιαίον». Η χαρά της ημέρας είναι χαρά νίκης, αλλά και ευθύνης. Η παράδοση που παραλάβαμε καλεί σε συνέπεια, σε ενότητα και σε ζωντανή σχέση με τον Κύριο.

Είθε η σημερινή Κυριακή της Ορθοδοξίας να φωτίσει τον νου, να στερεώσει την καρδιά και να χαρίσει ειρήνη στις οικογένειες και δύναμη στον αγώνα της πίστεως. Η αναστήλωση των εικόνων ας γίνει και αναστήλωση της ψυχής, ώστε να καθρεφτίζεται μέσα μας το φως της Αναστάσεως.

Η Ορθοδοξία δεν είναι παρελθόν, αλλά ζωντανή παρουσία του Χριστού μέσα στην ιστορία και στην καρδιά του ανθρώπου.