Ο Εσπερινός της Συγγνώμης στο Άγιον Όρος, πύλη μετανοίας και αγάπης

Ο Εσπερινός της Συγγνώμης στο Άγιον Όρος, πύλη μετανοίας και αγάπης

«Εάν αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ο Πατήρ υμών ο ουράνιος». Με τον λόγο αυτό του Κυρίου ανοίγει μυστικά η θύρα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και στην αγιορείτικη πολιτεία η αλήθεια του Ευαγγελίου γίνεται πράξη βιωμένη, σιωπηλή και δακρυσμένη.

Το απόγευμα της Κυριακής της Τυρινής, όταν ο ήλιος γέρνει πίσω από τις κορυφές του Άθωνα και το φως μαλακώνει, τελείται ο Εσπερινός της Συγγνώμης. Δεν είναι απλώς μια ακολουθία· είναι το πέρασμα από την εξωτερική τάξη στη βαθιά εσωτερική εργασία της καρδιάς. Η χαρμολύπη, εκείνη η λεπτή ένωση χαράς και κατανύξεως, απλώνεται σε κάθε γωνιά του Καθολικού. Οι φωτεινές αποχρώσεις των αμφίων αντικαθίστανται από σκούρα, τα καλύμματα της Αγίας Τραπέζης αλλάζουν, και ολόκληρος ο ναός μαρτυρεί ότι εισερχόμαστε σε καιρό μετανοίας.

Όταν ψάλλεται το Μεγάλο Προκείμενο «Μη αποστρέψεις το πρόσωπόν Σου από του παιδός Σου», η ψυχή ριγεί. Τα φώτα χαμηλώνουν, μένουν λίγα κεριά να τρεμοπαίζουν, και το ημίφως γίνεται διδάσκαλος. Δεν υπάρχει πλέον χώρος για περισπασμό· μόνο η φωνή της Εκκλησίας που ικετεύει και η καρδιά που αναζητεί το έλεος. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος υπενθυμίζει ότι η συγχώρηση είναι το φάρμακο που θεραπεύει πρώτα εκείνον που συγχωρεί. Στον Εσπερινό αυτό η θεραπεία αρχίζει από μέσα.

Για πρώτη φορά ακούγεται η ευχή του Αγίου Εφραίμ του Σύρου, «Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου», και οι μεγάλες εδαφιαίες μετάνοιες σφραγίζουν με το σώμα όσα ομολογεί η ψυχή. Η γη αγγίζεται με το μέτωπο, όχι ως ένδειξη ταπεινώσεως εξωτερικής, αλλά ως ομολογία ότι ο άνθρωπος είναι χώμα και προς το χώμα επιστρέφει, αν δεν τον αναστήσει η χάρη. Ο Μέγας Βασίλειος διδάσκει ότι αληθινή νηστεία είναι η αποχή από το κακό. Εδώ, πριν ακόμη αρχίσει η σωματική άσκηση, προηγείται η κάθαρση της καρδιάς.

Στο τέλος της ακολουθίας συντελείται η πιο συγκλονιστική πράξη. Ο Ηγούμενος στέκεται μπροστά στην Ωραία Πύλη ή στο μέσον του ναού. Ένας ένας οι μοναχοί προσέρχονται, βάζουν μετάνοια και λέγουν «Συγχώρεσόν μοι, άγιε Καθηγούμενε, τον αμαρτωλόν». Δεν πρόκειται για τυπική ευγένεια· είναι παράδοση της ελευθερίας τους. Έπειτα ζητούν συγχώρεση ο ένας από τον άλλον. Δεν μένει κανείς εκτός. Κανείς δεν ξεκινά τον αγώνα της νηστείας με σκιά πικρίας. Ο αδελφός γίνεται καθρέπτης και ο ασπασμός της αγάπης σφραγίζει τη συμφιλίωση.

Η πράξη αυτή φανερώνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή δεν είναι ατομική άσκηση αλλά εκκλησιαστικό γεγονός. Δεν σώζεται ο άνθρωπος μόνος. Όπως διδάσκει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η Εκκλησία είναι λιμάνι, και μέσα σε αυτό το λιμάνι οι καρδιές μαθαίνουν να συνυπάρχουν εν μετανοία. Ο Εσπερινός της Συγγνώμης στο Άγιον Όρος δεν είναι απλώς μια όμορφη παράδοση· είναι η σιωπηλή υπόσχεση ότι ο αγώνας που αρχίζει θα είναι αγώνας κοινός, στηριγμένος στην ταπείνωση και στην αμοιβαία αγάπη.

Έτσι ανοίγει η Σαρακοστή. Όχι με αυστηρότητα ψυχρή, αλλά με δάκρυ που καθαρίζει και με λόγο που συμφιλιώνει. Όποιος συγχωρεί, ελευθερώνεται. Όποιος ταπεινώνεται, υψώνεται. Και όποιος εισέρχεται στη νηστεία με καθαρή καρδιά, βαδίζει ήδη προς το φως της Αναστάσεως.

Στο ημίφως του ναού, λίγα κεριά φωτίζουν πρόσωπα που σκύβουν με ταπείνωση και ενώνουν τις καρδιές τους πριν αρχίσει ο κοινός αγώνας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

#ΕσπερινόςΤηςΣυγγνώμης #ΜεγάληΤεσσαρακοστή #Μετάνοια #ΆγιονΌρος #Συγχώρηση #ForgivenessVespers #GreatLent #Repentance #MountAthos #OrthodoxLife #ВечерПрощения #ВеликийПост #Покаяние #СвятаяГора #filoiesfigmenou