Όταν η συγχώρηση ενώνει την έρημο, τη σκήτη, τα κελλιά και το κοινόβιο

Όταν η συγχώρηση ενώνει την έρημο, τη σκήτη, τα κελλιά και το κοινόβιο

Υπάρχει μια ιερή ώρα στο Άγιον Όρος, όταν η ημέρα της Κυριακής της Τυρινής γέρνει προς το τέλος της και η ψυχή στέκει στο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι η ώρα του Εσπερινού της Συγχωρήσεως, όταν εκπληρώνεται ο λόγος του Κυρίου «ἐὰν μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν» όπως μαρτυρεί το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Η συγχώρηση γίνεται τότε η πρώτη πράξη της νηστείας, η πρώτη θυσία της καρδιάς, η πρώτη επιστροφή προς τον Θεό.

Στα κοινόβια, εκεί όπου οι πατέρες ζουν μαζί κάτω από την ίδια υπακοή, η στιγμή αυτή είναι γεμάτη δάκρυα και σιωπή. Μετά τον Εσπερινό, ο ένας πλησιάζει τον άλλον, γονατίζει και ζητά συγγνώμη, λέγοντας «συγχώρησόν μοι, αδελφέ». Και ο άλλος απαντά «ο Θεός συγχωρήσει». Δεν είναι τυπικός λόγος, αλλά παράδοση που παραδόθηκε από τους Αγίους Πατέρες. Διότι, όπως διδάσκει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, η συγχώρηση είναι η διάλυση της έχθρας και η γέφυρα που ενώνει τον άνθρωπο με τον Θεό.

Στα κελλιά, όπου οι πατέρες αγωνίζονται πιο ήσυχα, η συγχώρηση γίνεται με την ίδια συντριβή. Πηγαίνουν στον γείτονά τους, ακόμη κι αν τους χωρίζουν πέτρινα μονοπάτια και απόκρημνες πλαγιές. Δεν τους κινεί η συνήθεια, αλλά ο φόβος μήπως η καρδιά παραμείνει κλειστή και δεν μπορέσει να δεχθεί τη Χάρη. Διότι ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέγει ότι η καρδιά που συγχωρεί γίνεται θρόνος του Θεού.

Στις σκήτες, όπου η ζωή κινείται ανάμεσα στην κοινότητα και τη σιωπή, οι πατέρες αφήνουν για λίγο την ησυχία τους και συναντώνται για να συμφιλιωθούν. Εκεί, μέσα στην απλότητα της ασκήσεως, η συγχώρηση γίνεται αδελφική ένωση και προετοιμασία για τον πνευματικό αγώνα που έρχεται. Κανείς δεν θέλει να εισέλθει στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή κρατώντας βάρος στην ψυχή του.

Και στην έρημο, εκεί όπου οι ερημίτες ζουν μόνοι με τον Θεό, η στιγμή αυτή γίνεται ακόμη πιο μυστική και συγκλονιστική. Οι ασκητές εξέρχονται από τα σπήλαια και τα φτωχά τους καταλύματα. Στέκονται πάνω στους βράχους ή στα ξύλινα μπαλκόνια των κελλιών τους και κοιτάζουν προς την κατεύθυνση όπου γνωρίζουν ότι ασκητεύει ο αδελφός τους. Δεν μπορούν πάντα να πλησιάσουν. Τότε γονατίζουν μέχρι το χώμα και κάνουν εδαφιαία μετάνοια. Ζητούν συγγνώμη από τον Θεό, από τον αδελφό, από όλη την κτίση. Ο άνεμος μεταφέρει αυτή τη σιωπηλή εξομολόγηση, και η θάλασσα γίνεται μάρτυρας της ταπεινώσεως.

Η συγχώρηση ενώνει το κοινόβιο, το κελλί, τη σκήτη και την έρημο σε ένα σώμα. Όλοι εισέρχονται μαζί στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, όχι ως μεμονωμένοι άνθρωποι, αλλά ως μέλη της ίδιας πνευματικής οικογένειας. Διότι δεν μπορεί ο άνθρωπος να βρει τον Θεό, αν πρώτα δεν βρει τον αδελφό του μέσα στην καρδιά του.

Έτσι ανοίγει η πύλη της νηστείας. Όχι με θόρυβο, αλλά με ταπείνωση. Όχι με λόγια, αλλά με μετάνοια. Και τότε η καρδιά καθαρίζεται και γίνεται ικανή να δεχθεί το Φως της Αναστάσεως.

Εκεί όπου η συγχώρηση γίνεται πράξη, αρχίζει ήδη η Ανάσταση.