Κυριακή της Τυρινής. Το άνοιγμα της καρδιάς πριν το άνοιγμα της Σαρακοστής.

Κυριακή της Τυρινής. Το άνοιγμα της καρδιάς πριν το άνοιγμα της Σαρακοστής.

«Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν» Ματθ. 6,14-15. Με αυτά τα λόγια της επί του Όρους Ομιλίας, η Εκκλησία μάς εισάγει στο κατώφλι της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Δεν αρχίζει η νηστεία με τροφικές απαγορεύσεις, αλλά με άρση μνησικακίας. Δεν προετοιμάζεται το σώμα, αν πρώτα δεν καθαρθεί η καρδιά.

Η συγγνώμη δεν είναι απλώς ηθική ευγένεια· είναι όρος σωτηρίας. Όπως διδάσκει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, «οὐδὲν οὕτως ἡμᾶς ἐξομοιοῖ τῷ Θεῷ ὡς τὸ συγχωρεῖν». Όταν ο άνθρωπος κρατά μέσα του πικρία, κλείνει την πόρτα της θείας ελεημοσύνης. Όταν όμως λυγίζει τον εγωισμό του και συγχωρεί, γίνεται μιμητής του Πατρός. Η Κυριακή Προσευχή δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας· «καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν». Το «ὡς» γίνεται μέτρο. Ζητούμε ό,τι ήδη προσφέρουμε. Αν το χέρι μας δεν ανοίγει προς τον αδελφό, πώς θα υψωθεί καθαρό προς τον Θεό;

Το δεύτερο θεμέλιο είναι η κρυφή άσκηση. «Ὅταν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ὡς οἱ ὑποκριταί σκυθρωποί… σὺ δὲ νήστευε ἀλείψαι σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι» Ματθ. 6,16-17. Η νηστεία δεν είναι θέατρο ευσέβειας. Είναι εσωτερική συντριβή και μυστική συνομιλία με τον Θεό. Ο Μέγας Βασίλειος επισημαίνει ότι «ἀληθινὴ νηστεία ἐστὶν ἡ τῶν κακιῶν ἀλλοτρίωσις». Δεν αρκεί η αποχή από τροφές, αν η γλώσσα κατακρίνει, αν ο νους υπερηφανεύεται, αν η καρδιά ζητά επαίνους. Η υποκρισία δηλητηριάζει ακόμη και την άσκηση. Η ταπείνωση όμως την αγιάζει.

Στην πατερική εμπειρία, οι ασκητές προτιμούσαν να παραβούν τον τύπο της νηστείας παρά να πληγώσουν την αγάπη. Η διάκριση, κατά τον Άγιο Ισαάκ τον Σύρο, είναι «μείζων πάσης ἀρετῆς». Αν η τήρηση του τύπου γίνεται αιτία σκανδάλου ή υπερηφανείας, τότε χάνει το νόημά της. Ο Θεός «ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ» γνωρίζει τον κόπο, όχι την επίδειξη.

Το τρίτο σημείο αφορά τον θησαυρό της καρδιάς. «Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς… θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ… ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρός ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν» Ματθ. 6,19-21. Η καρδιά ακολουθεί αυτό που αγαπά. Αν αγαπά τα φθαρτά, φθείρεται μαζί τους. Αν αγαπά τα άφθαρτα, υψώνεται.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τονίζει ότι «ὁ πλούτος ὁ ἀληθινὸς ἡ ἀρετή ἐστι». Όσα συγκεντρώνει ο άνθρωπος επί της γης, μένουν εδώ. Ό,τι όμως προσφέρει ως ελεημοσύνη, ως μετάνοια, ως προσευχή, τον συνοδεύει στην αιωνιότητα. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή μάς καλεί να επανεξετάσουμε πού είναι στραμμένος ο εσωτερικός μας πόθος. Αν η καρδιά περιστρέφεται γύρω από χρήματα, φιλοδοξίες και μέριμνες, τότε ο θησαυρός μας είναι γήινος. Αν όμως στραφεί στην προσευχή, στην αγάπη, στην ελεημοσύνη, τότε ήδη γεύεται ουρανό.

Έτσι, η συγχωρητικότητα, η ταπείνωση της κρυφής νηστείας και η αναζήτηση των επουρανίων θησαυρών δεν είναι τρία ανεξάρτητα σημεία. Είναι τρεις όψεις της ίδιας μετανοίας. Χωρίς συγγνώμη δεν υπάρχει καθαρή καρδιά. Χωρίς ταπείνωση δεν υπάρχει αληθινή άσκηση. Χωρίς ουράνιο προσανατολισμό δεν υπάρχει σωτήρια πορεία. Αν αυτά καλλιεργηθούν, τότε η νηστεία δεν θα είναι διατροφική συνήθεια, αλλά σταυρική πορεία προς την Ανάσταση.

Καθώς ανοίγεται μπροστά μας το στάδιο των αρετών, ας ζητήσουμε να γίνει η Σαρακοστή χρόνος συμφιλιώσεως, εσωτερικής καθάρσεως και μεταθέσεως του θησαυρού μας από τη γη στον ουρανό, ώστε να αξιωθούμε να προσκυνήσουμε τα Άγια Πάθη και να γευθούμε το ανέσπερο Φως της Αναστάσεως.

Συγχωρώντας, ταπεινούμενοι και θησαυρίζοντας στον ουρανό, πορευόμαστε προς το Πάσχα της καρδιάς.

#ΚυριακήΤηςΤυρινής #ΜεγάληΤεσσαρακοστή #Συγχώρηση #Νηστεία #ΠνευματικόςΘησαυρός #OrthodoxLent #ForgivenessSunday #GreatLent #SpiritualTreasures #Пост #Прощение #ВеликийПост #filoiesfigmenou