Ευσχημόνως περιπατήσωμεν εν φωτί Χριστού

Ευσχημόνως περιπατήσωμεν εν φωτί Χριστού

«Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μή κώμαις καί μέθαις, μή κοίταις καί ἀσελγείαις, μή ἔριδι καί ζήλῳ» (Ρωμ. 13, 13). Και αλλαχού ο ίδιος Απόστολος παραγγέλλει· «Ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν· ἀποθώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός» (Ρωμ. 13, 12). Η Εκκλησία μάς εισάγει στην Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή όχι ως σε μία απλή περίοδο ηθικής βελτίωσης, αλλά ως σε καιρό μετανοίας, ανακαίνισης και ομολογίας πίστεως. «Μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. 4, 17). Η πορεία αυτή είναι ευλογημένη, διότι είναι πορεία επιστροφής στον Πατέρα, πορεία αυτογνωσίας και ταυτόχρονα κοινωνίας με το Σώμα του Χριστού.

Δεν ομιλούμε περί αορίστου «θετικής ενέργειας», όπως την εννοεί ο σύγχρονος κόσμος. Ομιλούμε περί της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, η οποία «τὰ ἀσθενῆ θεραπεύει καὶ τὰ ἐλλείποντα ἀναπληροῖ». Ο άνθρωπος που λέγει ΝΑΙ στον Θεό, λέγει ΝΑΙ στην αλήθεια, ΝΑΙ στην αγάπη, ΝΑΙ στην σταυρική θυσία και στην αναστάσιμη χαρά. «Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ» (Μαρκ. 8, 34). Η χαρά της Εκκλησίας δεν είναι επιφανειακή ευθυμία, αλλά καρπός Πνεύματος· «ὁ δὲ καρπὸς τοῦ Πνεύματός ἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη» (Γαλ. 5, 22).

Η νηστεία, ως άσκηση εκκλησιαστική, είναι χαροποιός. Ο Μέγας Βασίλειος διδάσκει ότι αληθινή νηστεία είναι η αποχή από το κακό. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επιμένει ότι δεν νηστεύει το στόμα μόνον, αλλά και τα μάτια και η γλώσσα και ο νους. Δεν πρόκειται απλώς για αλλαγή διατροφής, αλλά για ένδυση του νέου ανθρώπου. «Ἀποθέσθαι ὑμᾶς… τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον… καὶ ἐνδύσασθαι τὸν καινὸν» (Εφ. 4, 22–24). Υπακοή στην Εκκλησία σημαίνει αποδοχή ότι δεν σώζομαι μόνος, αλλά εν σώματι. Διαπλέουμε πέλαγος, αλλά γνωρίζουμε ότι το λιμάνι είναι η Ανάσταση. «Θαρσεῖτε· ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον» (Ιω. 16, 33).

Στο ξεκίνημα της πορείας αυτής, η Εκκλησία μάς καλεί να εξετάσουμε το ήθος μας. «Ευσχημόνως περιπατήσωμεν». Να ζούμε ως τέκνα φωτός· «Ὑμεῖς ἐστε φῶς τοῦ κόσμου» (Ματθ. 5, 14). Ως ο ευσχήμων Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας εστάθη με παρρησία και σεμνότητα ενώπιον του Πιλάτου, έτσι και ο πιστός καλείται να είναι παρών την κρίσιμη ώρα, όταν οι άλλοι κρύβονται. Η ομολογία δεν είναι κραυγή, αλλά σταθερότητα και ταπείνωση.

«Μή κώμαις καί μέθαις». Δεν απαγορεύεται η τροφή, αλλά καταδικάζεται η αμετρία. «Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ’ οὐ πάντα συμφέρει» (Α΄ Κορ. 6, 12). Το μέτρο είναι αρετή. Να τρώμε για να ζούμε και όχι να ζούμε για να τρώμε. Να μη γελά η καρδιά μας με την αμαρτία, ούτε να γίνεται η συνάντηση αφορμή κενοδοξίας. Οι συνάξεις μας ας γίνουν τόποι κοινωνίας ουσίας, λόγου αληθείας, μοιράσματος ελπίδων και αγωνιών ενώπιον του Θεού.

«Μή κοίταις καί ἀσελγείαις». Η Εκκλησία ευλογεί την αγάπη ως μυστήριο, αλλά απορρίπτει την απολυτοποίηση του σώματος. «Οὐκ οἴδατε ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματός ἐστιν;» (Α΄ Κορ. 6, 19). Η άσκηση δεν είναι περιφρόνηση του σώματος, αλλά σεβασμός και καθαγιασμός του. Σε καιρούς όπου η εικόνα προκαλεί και η επιθυμία θεοποιείται, ο πιστός καλείται σε νήψη. Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος γράφει ότι όποιος νίκησε τον λογισμό, κατέστη κύριος του εαυτού του. Η σεμνότητα στο ένδυμα, η προσοχή στο βλέμμα, η εγκράτεια στον νου, δεν είναι καταπίεση, αλλά ελευθερία.

«Μή ἔριδι καί ζήλῳ». Η φιλονικία και ο φθόνος διαλύουν την ενότητα. «Ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις» (Ιω. 13, 35). Ο φθόνος γεννάται από ανασφάλεια και σύγκριση. Όμως «ἕκαστος ἴδιον χάρισμα ἔχει ἐκ Θεοῦ» (Α΄ Κορ. 7, 7). Η φιλονικία πηγάζει από την ανάγκη επιβολής. Ο Χριστός όμως «ἑαυτὸν ἐκένωσεν» (Φιλ. 2, 7). Η οδός Του είναι ταπείνωση, όχι εξουσία.

Η Τεσσαρακοστή είναι καιρός αυτοκριτικής. «Ἐξετάζετε ἑαυτούς εἰ ἐστὲ ἐν τῇ πίστει» (Β΄ Κορ. 13, 5). Να στραφούμε στον έσω άνθρωπο, να αποβάλουμε ό,τι μας χωρίζει από την αγάπη του Χριστού. «Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;» (Ρωμ. 8, 35). Η Εκκλησία δεν μας καλεί σε πρόσκαιρη συγκίνηση μέχρι το Πάσχα, αλλά σε μόνιμη μεταμόρφωση. Η Ανάσταση δεν είναι εορταστική παρένθεση, αλλά τρόπος υπάρξεως.

Εάν λοιπόν «εὐσχημόνως περιπατήσωμεν», θα μάθουμε τι δίδει αληθινή χαρά. Δεν ζούμε από τα πρόσκαιρα, αλλά «οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» (Ματθ. 4, 4). Ζούμε από τον Θεό, από την χάρη Του, από την κοινωνία των Αγίων Μυστηρίων. Η οδός είναι στενή, αλλά φωτεινή. Και στο τέλος της δεν βρίσκεται απλώς ένα έθιμο, αλλά ο Αναστάς Κύριος, «ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή» (Ιω. 11, 25).

Η πορεία της Τεσσαρακοστής δεν είναι στέρηση, αλλά επιστροφή. Δεν είναι λύπη, αλλά ελπίδα. Είναι η ευκαιρία να βαδίσουμε με σεμνότητα, αγάπη και ομολογία, ώστε το φως της Αναστάσεως να μη μας βρει απροετοίμαστους, αλλά ανακαινισμένους εν Χριστώ.

Στην ησυχία της μετανοίας ο άνθρωπος ξαναβρίσκει το αληθινό του πρόσωπο, πορευόμενος με ευπρέπεια καρδιάς προς το ανέσπερο Φως.