Ο Χριστός ο Σωτήρας, ο άνθρωπος ο αγωνιζόμενος δούλος...

Ο Χριστός ο Σωτήρας, ο άνθρωπος ο αγωνιζόμενος δούλος...

Ο Χριστός είναι ο μόνος και αληθινός Σωτήρας του κόσμου, ο Κύριος της ιστορίας και της σωτηρίας, ο Λυτρωτής του ανθρώπου και ολοκλήρου της κτίσεως. Η Εκκλησία ομολογεί ακατάπαυστα ότι δεν υπάρχει σωτηρία έξω από Αυτόν και ότι Εκείνος είναι ο μόνος Μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων. Πάνω σε αυτή την ακλόνητη αλήθεια οικοδομείται η πίστη, η λατρεία και ο πνευματικός αγώνας. Ο άνθρωπος δεν καλείται να σώσει τον κόσμο ούτε να σταθεί στη θέση του Θεού, αλλά να σωθεί εν Χριστώ, παραμένοντας μέσα στο Σώμα της Εκκλησίας και στην υπακοή της πίστεως.

Η ταπείνωση δεν είναι άρνηση του αγώνα ούτε χαλάρωση της ζωής κατά Θεόν. Είναι η ορθή στάση του ανθρώπου απέναντι στον Θεό και το θεμέλιο κάθε ορθόδοξης πορείας. Ο άνθρωπος χωρίς τον Χριστό δεν μπορεί να πράξει τίποτα σωτήριο. Η γνώση των ορίων δεν αναιρεί την ευθύνη, αλλά τη φωτίζει. Ο πιστός αγωνίζεται με ζήλο, νηστεύει, προσεύχεται, αγρυπνεί και τηρεί τους ιερούς κανόνες όχι ως αυτάρκες μέτρο σωτηρίας, αλλά ως οδό υπακοής και θεραπείας. Κάνει ό,τι μπορεί κατά δύναμιν και ό,τι υπερβαίνει την ανθρώπινη αδυναμία το εμπιστεύεται με πίστη και ευγνωμοσύνη στη Χάρη του Θεού.

Η Ιερά Παράδοση της Εκκλησίας, όπως παραδόθηκε από τους Αγίους Πατέρες και επισφραγίστηκε από τις Αγίες Οικουμενικές Συνόδους, δεν είναι ανθρώπινο κατασκεύασμα ούτε εξωτερικός νόμος. Είναι ζωή του Αγίου Πνεύματος μέσα στην ιστορία. Οι ιεροί κανόνες δεν δόθηκαν για να υποδουλώσουν τον άνθρωπο, αλλά για να τον προφυλάξουν από την πλάνη και να τον οδηγήσουν στη σωτηρία. Όταν όμως αποκόπτονται από το πνεύμα της μετανοίας και της ταπεινώσεως, τότε ο άνθρωπος κινδυνεύει είτε να υπερηφανευθεί για την τυπική τους τήρηση είτε να απελπισθεί όταν αδυνατεί να τους εκπληρώσει. Και τα δύο αλλοιώνουν το εκκλησιαστικό φρόνημα.

Η Εκκλησία δεν καταργεί τους ιερούς κανόνες ούτε καινοτομεί την Παράδοση. Τους ερμηνεύει και τους εφαρμόζει θεραπευτικά, μέσα στη διάκριση και την οικονομία, ώστε να οδηγούν τον άνθρωπο στη ζωή και όχι στη συντριβή. Ο αληθινός αγώνας γεννά μετάνοια, φόβο Θεού και ευγνωμοσύνη. Ο πιστός δεν αγωνίζεται για να δικαιωθεί από τα έργα του, αλλά για να παραμείνει ενωμένος με τη Χάρη. Όπως διδάσκει ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος, η σωτηρία βιώνεται μόνο μέσα στην Εκκλησία, όπου είναι ο Χριστός και η αλήθεια Του.

Η ακρίβεια της ορθοδόξου ομολογίας δεν είναι σκληρότητα καρδιάς, αλλά πιστότητα στην αλήθεια. Ο άγιος Αθανάσιος ο Μέγας μαρτυρεί ότι ακόμη και μικρή παρέκκλιση από την αλήθεια οδηγεί σε μεγάλη πλάνη, διότι η πίστη δεν επιδέχεται νοθεύσεις. Η Εκκλησία έμαθε να φυλάσσει το δόγμα και το ήθος όχι με συμβιβασμούς, αλλά με ομολογία και θυσία, ακόμη και με αίμα.

Η τήρηση των ιερών κανόνων δεν είναι μηχανική συμμόρφωση. Είναι έκφραση αγάπης προς την αλήθεια. Ο άγιος Βασίλειος ο Μέγας διδάσκει ότι οι κανόνες είναι πνευματικά φάρμακα, τα οποία εφαρμόζονται με διάκριση, ώστε να θεραπεύουν τις πληγές της ψυχής και να οδηγούν στη μετάνοια και όχι στην απελπισία. Ο νόμος της Εκκλησίας δεν αντιστρατεύεται τη Χάρη, αλλά υπηρετεί τη σωτηρία όταν βιώνεται εκκλησιαστικά.

Ο πνευματικός πατέρας καλείται να βαδίζει την ίδια οδό, όχι ως αυτάρκης αυθεντία, αλλά ως διάκονος της Χάριτος και φύλακας της Παραδόσεως. Δεν αντικαθιστά τον Χριστό ούτε ενεργεί αυθαίρετα. Εφαρμόζει τους ιερούς κανόνες με φόβο Θεού και ευθύνη, ώστε να θεραπεύεται η ψυχή και να δοξάζεται ο Θεός.

Ο άνθρωπος μέσα στην Εκκλησία είναι λίθος ζων, τοποθετημένος από τον Θεό εκεί όπου Εκείνος γνωρίζει. Δεν οικοδομεί μόνος του ούτε επιλέγει θέση. Αποδέχεται το μέτρο που του δόθηκε και έτσι συμβάλλει στη στερέωση του οικοδομήματος. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι η υπακοή σώζει, ενώ η υπερηφάνεια καταστρέφει, διότι όποιος εξέρχεται του μέτρου του τραυματίζει και τον εαυτό του και την Εκκλησία.

Η Εκκλησία πορεύεται μέσα στον κόσμο χωρίς να ανήκει στον κόσμο. Δεν καινοτομεί, δεν προσαρμόζει την αλήθεια στο πνεύμα της εποχής, αλλά φυλάσσει ό,τι παρέλαβε. Σε αυτή την ακαινωτόμητη πιστότητα ο άνθρωπος βρίσκει τον δρόμο του, όχι ως θριαμβευτής, αλλά ως αγωνιζόμενος δούλος, με την ελπίδα στραμμένη στον Χριστό.

Ο Χριστός σώζει. Ο άνθρωπος υπακούει, αγωνίζεται και ελπίζει. Και η Χάρη ολοκληρώνει εκεί όπου η ανθρώπινη δύναμη σταματά.

Ο Χριστός σώζει. Ο άνθρωπος αγωνίζεται εν υπακοή. Και η αλήθεια μένει αναλλοίωτη.