«Εἶναι προτιμότερο να ζεῖς μέ τρεῖς πού ἔχουν φόβο Θεοῦ παρά μέ μύριους πού δέν

«Εἶναι προτιμότερο να ζεῖς μέ τρεῖς πού ἔχουν φόβο Θεοῦ παρά μέ μύριους πού δέν φοβοῦνται τόν Θεό. Στίς ἔσχατες μέρες, στούς ἑκατό τό πολύ κοινοβιάτες μοναχούς, λίγοι θα σωθοῦν· καί στούς Κελλιῶτες ὅπως λογαριάζω θά εἶναι πολύ λιγότεροι. Ὅλων ἡ ἀγάπη θα στραφεῖ στά τραπεζώματα καί στήν γαστριμαργία. Πολλοί εἶναι οἱ καλεσμένοι, λίγοι ὅμως οἱ ἐκλεκτοί Ὅλοι ἀγαποῦν νά ἄρχουν καί νά 'χουν χρήματα».

Το Μέγα Γεροντικό (Κεφ. Ι', σελ. 257)

Όταν η καρδιά ξεχνά τον φόβο του Θεού, ακόμη κι αν μένει μέσα σε τοίχους ιερούς, αρχίζει να φτιάχνει για τον εαυτό της μιαν άλλη πατρίδα, πιο εύκολη, πιο χορταστική, πιο βολική. Και τότε, το πλήθος δεν γίνεται παρηγοριά, γίνεται θόρυβος. Οι πολλές φωνές δεν φέρνουν αλήθεια, φέρνουν σύγχυση. Ενώ τρεις ψυχές που τρέμουν τον Θεό, σαν τρεις λύχνοι στο ίδιο καντήλι, αρκούν για να φωτίσουν δρόμο, να ζεστάνουν κρύα νύχτα, να κρατήσουν όρθια μια μικρή Εκκλησία μέσα στην καθημερινότητα.

Η προειδοποίηση είναι πατρική, όχι σκληρή. Μιλά για εκείνη τη λεπτή μετατόπιση που ξεκινά σχεδόν αθώα, με μια μικρή παραχώρηση, με μια μικρή δικαιολογία, με μια μικρή αγάπη προς την άνεση που παρουσιάζεται ως ανάγκη. Σήμερα λίγο περισσότερο τραπέζι, αύριο λίγο περισσότερη μέριμνα για το σώμα, μεθαύριο λίγο περισσότερο ενδιαφέρον για χρήμα, κύρος, θέση, λόγο που μετρά. Κι έτσι, χωρίς να το καταλάβει κανείς, ο νους χάνει την ησυχία του, η προσευχή γίνεται συνήθεια, η υπακοή γίνεται διαπραγμάτευση, και η χάρις στενεύει, όχι επειδή ο Θεός απομακρύνεται, αλλά επειδή ο άνθρωπος γεμίζει τα χέρια του με πράγματα που δεν χωρούν μαζί με τον Θεό.

Η Εκκλησία, όπως την έζησαν οι Πατέρες, δεν στήθηκε πάνω σε τραπεζώματα, ούτε πάνω σε αρχές και αξιώματα. Στήθηκε πάνω σε καρδιά συντετριμμένη, σε μετάνοια σιωπηλή, σε αγάπη που δεν ζητά να άρχει, αλλά να διακονεί. Όταν η ψυχή αγαπήσει την πρωτοκαθεδρία, αρχίζει να φοβάται μη χάσει. Και όταν φοβάται μη χάσει, παύει να εμπιστεύεται. Κι όταν παύει να εμπιστεύεται, αρχίζει να μαζεύει, να κρατά, να ελέγχει. Αυτός είναι ο δρόμος που κάνει τον άνθρωπο να μοιάζει πλούσιος και να είναι φτωχός, να μοιάζει δυνατός και να είναι εύθραυστος, να μοιάζει άρχοντας και να έχει γίνει υπηρέτης των παθών του.

Ο λόγος αυτός δεν μας καλεί να μετρήσουμε πόσοι είναι «οι λίγοι» και πόσοι «οι πολλοί». Μας καλεί να κοιτάξουμε μέσα μας, με ταπεινή ακρίβεια. Να ρωτήσουμε τη συνείδηση αν η αγάπη μας γέρνει προς την ευκολία, αν η επιθυμία μας γέρνει προς την εξουσία, αν η καρδιά μας γέρνει προς το χρήμα, αν ο νους μας γέρνει προς τη γαστριμαργία, όχι μόνο ως φαγητό, αλλά ως κάθε υπερβολή που ζητά να γεμίσει ένα κενό χωρίς Θεό. Και να ζητήσουμε έλεος, ώστε να ξαναγυρίσει η αγάπη μας εκεί που ανήκει, στην απλότητα, στη νηστεία, στην προσευχή, στη σιωπή, στη συγχώρηση, στην αδελφότητα που δεν αγοράζεται και δεν επιβάλλεται.

Αν κάτι μένει ως παρηγοριά, είναι αυτό. Ο Θεός δεν ζητά πλήθη. Ζητά καρδιές αληθινές. Ζητά ανθρώπους που δεν ζουν για να φαίνονται, αλλά για να σωθούν. Και πολλές φορές, η σωτηρία φυλάγεται σε λίγους, σε κρυφούς, σε αφανείς, σε εκείνους που δεν τους γνωρίζει κανείς, αλλά τους γνωρίζει ο Θεός. Εκεί ας ποθήσουμε να σταθούμε, έστω και τελευταίοι, έστω και με φόβο και τρέμουσα ελπίδα, ώστε το τέλος να μη μας βρει χορτάτους από κόσμον, αλλά πεινασμένους από Χριστόν.