Το στενό μονοπάτι της επιστροφής

Το στενό μονοπάτι της επιστροφής

Το έργο που αρχίζει μέσα στον άνθρωπο, η εργασία με τον ίδιο τον εαυτό και με την ψυχή, δεν είναι ποτέ εύκολη. Δεν μοιάζει με δρόμο στρωμένο και φωτεινό, αλλά με πορεία στενή και τεθλιμμένη, όπως εκείνη που περιγράφει ο Κύριος όταν λέγει ότι «στενή η πύλη και τεθλιμμένη η οδός η απάγουσα εις την ζωήν». Είναι βάδισμα μέσα στα βάθη του εσωτερικού σκοταδιού, εκεί όπου κρύβονται οι πληγές, οι φόβοι και τα πάθη που δεν εγκαταλείπονται εύκολα, γιατί έχουν ριζώσει βαθιά.

Σε αυτή την πορεία ο άνθρωπος συχνά αισθάνεται μόνος, εξαντλημένος, ανήμπορος να συνεχίσει. Υπάρχουν στιγμές που η ψυχή βαραίνει τόσο, ώστε μοιάζει αδύνατο να αντέξει έστω και λίγο ακόμη. Όμως η Εκκλησία γνωρίζει καλά αυτή την κατάσταση και δεν αφήνει τον άνθρωπο χωρίς παρηγοριά. Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος υπενθυμίζει ότι «όπου υπάρχουν πειρασμοί, εκεί είναι και η χάρις του Θεού κοντά», γιατί ο Θεός δεν εγκαταλείπει εκείνον που αγωνίζεται, ακόμη κι όταν ο ίδιος δεν Τον αισθάνεται.

Η πορεία αυτή δεν γίνεται για να χαθεί κανείς μέσα στον εαυτό του, αλλά για να επιστρέψει. Να επιστρέψει στο αληθινό σπίτι του, εκεί απ’ όπου ξεκίνησε, στο σπίτι της εν Χριστώ αγάπης. Η χάρη του Θεού εργάζεται αθόρυβα, μέχρι τη στιγμή που ο άνθρωπος ανακαλύπτει τον τρόπο της επιστροφής, όχι με τη δική του δύναμη, αλλά με την εμπιστοσύνη. Όπως λέγει ο ψαλμωδός, «Κύριος φωτισμός μου και σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι;», ακόμη κι αν το μονοπάτι μοιάζει σκοτεινό.

Όταν όλα φαίνονται εναντίον σου και η καρδιά φτάνει στα όριά της, μην εγκαταλείπεις τον αγώνα. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, όταν η αντοχή μοιάζει να τελειώνει, η χάρη εργάζεται πιο βαθιά. Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης έλεγε ότι πρέπει να κρατάμε τον νου μας στον Θεό και να μην απελπιζόμαστε, γιατί η απελπισία δεν προέρχεται από Εκείνον, αλλά από την απομάκρυνση της εμπιστοσύνης.

Ξαφνικά, και συχνά χωρίς να το περιμένεις, η κατεύθυνση αλλάζει. Εκεί όπου υπήρχε σκοτάδι, αρχίζει να διακρίνεται φως. Η ζωή γίνεται πιο ήρεμη, πιο γαλήνια, όχι επειδή έπαψαν οι δυσκολίες, αλλά επειδή η ψυχή βρήκε το κέντρο της. Τότε ο άνθρωπος γίνεται πιο αληθινός, πιο ελεύθερος, πιο ο ίδιος, όπως τον θέλησε ο Θεός.

Λίγη ακόμη υπομονή χρειάζεται. Ο αγώνας αυτός ποτέ δεν ήταν εύκολος, ούτε θα γίνει. Κι όμως, ακριβώς γι’ αυτό είναι πολύτιμος. Η Εκκλησία έχει ανάγκη ανθρώπους που περπάτησαν αυτό το μονοπάτι, που γνώρισαν την πτώση και τη στήριξη της χάριτος. Έχει ανάγκη την εμπειρία τους, τη δύναμή τους, το φως που δεν έσβησε, τον ειλικρινή αγώνα που έγινε με προθυμία και αυταπάρνηση. Όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, «η δύναμίς μου εν ασθενεία τελειούται», γιατί μέσα από τη δυσκολία φανερώνεται η αληθινή ενέργεια του Θεού.

Η πορεία αυτή δεν είναι μάταιη. Είναι δρόμος σωτηρίας, δρόμος επιστροφής, δρόμος που οδηγεί από το βάθος της ανθρώπινης αδυναμίας στην αγκαλιά της θείας αγάπης. Εκεί όπου όλα βρίσκουν το νόημά τους και η ψυχή αναπαύεται.

Στενό το μονοπάτι, βαριά η πορεία, μα κάθε βήμα που γίνεται με πίστη οδηγεί στην επιστροφή. Εκεί όπου η ψυχή αναπαύεται και το φως δεν σβήνει.