Τρίτη 24 Δεκεμβρίου κατά το ορθόδοξο εορτολόγιο, εορτάζει ο Όσιος Αγάπιος ο

Τρίτη 24 Δεκεμβρίου κατά το ορθόδοξο εορτολόγιο, εορτάζει ο Όσιος Αγάπιος ο νεώτερος, ο Άγιος Καστούλος, οι Άγιοι Σόσσιος και Θεόκλειος, ο Όσιος Αφροδίσιος, ο Όσιος Βιτιμίων, ο Όσιος Αντίοχος, ο Άγιος Αχαϊκός, οι Άγιοι Πρωτάς και Υάκινθος, η Αγία Βασίλα και ο Άγιος Φίλιππος

ο Όσιος Αγάπιος ο νεώτερος

Βιογραφία

Ο Όσιος Αγάπιος ο νεώτερος, κατά κόσμον Αντώνιος Αντωνόπουλος, γνωστός και ως Αγάπιος Παπαντωνόπουλος (Δημητσάνα, 1753 - 1812 μ.Χ.). Φοίτησε στη σχολή της γενέτειράς του, όπου είχε διδασκάλους τον Αγάπιο Λεονάρδο και τον Γεράσιμο Γούνα.

Όταν με τα Ορλοφικά η σχολή έκλεισε, ο Αγάπιος ακολούθησε τον Γεράσιμο Γούνα στη Σμύρνη, όπου συνέχισε τις σπουδές του στη φημισμένη σχολή της πόλης με σχολάρχη τον Ιερόθεο Δενδρινό. Στη Σμύρνη πήρε και το σχήμα του μοναχού. Αργότερα ακολούθησε τον Γεράσιμο Γούνα στη Χίο και τελικά επέστρεψε στη γενέτειρά του Δημητσάνα, όπου τον Αύγουστο του 1781 μ.Χ. ανέλαβε τη διεύθυνση της παλιάς σχολής του.

Τη φήμη της η σχολή της Δημητσάνας την οφείλει κατά κύριο λόγο στον Αγάπιο τον νεώτερο, ο οποίος επί 32 ολόκληρα χρόνια άσκησε τα καθήκοντα του σχολάρχη με μοναδική ευσυνειδησία, εργατικότητα και εντιμότητα. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του Αγάπιου, που μας αποκαλύπτεται στην αλληλογραφία του, είναι η απλότητα και λιτότητα της ζωής του: «... ζῶμεν δημητσανίτικα», γράφει στον Άνθιμο Καράκαλλο, που ένθερμα υποστήριζε το έργο της σχολής, «πότε μὲ μολόχες, πότε μὲ τζικνίδες, πότε μὲ ἁβρονιές, πότε μὲ ἀριάνι, πότε μὲ μοναχὸ ψωμί».

Συγγραφικό έργο του Αγάπιου δεν έχουμε. Η διδασκαλία του όμως, ήταν ο σπόρος από τον οποίο βλάστησαν πολλοί έξοχοι διδάσκαλοι και κληρικοί της εποχής.

ο Άγιος Καστούλος

Βιογραφία

Ο Άγιος Καστούλος είναι άγνωστος στον Συναξαριστή του Αγίου Νικόδημου και τα έντυπα Μηναία. Αναφέρεται στον Παρισινό Κώδικα 1621 με σύντομο βιογραφικό υπόμνημα.

Σύμφωνα λοιπόν μ' αυτό, ο Άγιος αυτός μαρτύρησε στα χρόνια του βασιλιά Λικινίου (307 - 323 μ.Χ.), στον οποίο καταγγέλθηκε σαν χριστιανός. Αφού τον συνέλαβαν, τον κρέμασαν και του έγδαραν το δέρμα. Κατόπιν τον παρέδωσαν στον ηγεμόνα Ζηλικίνθιο και επειδή δεν κατάφερε κι' αυτός να αλλαξοπιστήσει τον μάρτυρα, τον βασάνισε σκληρά και στο τέλος τον αποκεφάλισε.

οι Άγιοι Σόσσιος και Θεόκλειος

Βιογραφία

Άγνωστοι στον Συναξαριστή του Αγίου Νικόδημου. Αναφέρονται στον Παρισινό Κώδικα 1621, με λίγα βιογραφικά στοιχεία.

Μαρτύρησαν επί Μαξιμιανού (286 - 305 μ.Χ.) και Μαγνεντίου. Συνελήφθησαν σαν χριστιανοί από τον ηγεμόνα Βαύδο (που ήταν ηγεμόνας της Αδριανούπολης της Μακεδονίας) και επειδή δεν πείστηκαν ν' αρνηθούν τον Χριστό, βασανίστηκαν ανελέητα με τον πιο φρικτό τρόπο. Τόσα πολλά είναι τα βασανιστήριά τους, που είναι αδύνατο να απαριθμηθούν και απορεί κανείς πως κατόρθωσαν να επιζήσουν. Τελικά τους αποκεφάλισαν και έτσι έλαβαν τα άφθαρτα στεφάνια του μαρτυρίου.

ο Όσιος Αφροδίσιος

Βιογραφία

Ψυχήν Aφροδίσιος ωραίος σφόδρα,

Ως εκθανών άγευστος αφροδισίων.

Ο Όσιος Αφροδίσιος ήταν μάλλον ασκητής της ερήμου που απεβίωσε ειρηνικά.

 ο Όσιος Βιτιμίων

Βιογραφία

Tον φθαρτόν εκδύς θύλακον Bιτιμίων,

Άφθαρτον αυτόν εις ανάστασιν λάβοι.

Ο Όσιος Βιτιμίων ήταν ασκητής της ερήμου που απεβίωσε ειρηνικά.

Γράφει περί αυτού ο Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στον Συναξαριστή του:

«O Όσιος ούτος φαίνεται εις τον Παράδεισον των Πατέρων, ότι ονομάζεται Bιτίμιος. Eις τούτον έδωκαν μίαν φοράν μήλα διά να τα δώση εις τους εν τη Σκήτη γέροντας. Aπελθών δε και κτυπήσας την πόρταν του κελλίου του Aββά Aχιλλά, ηθέλησε διά να δώση εις αυτόν από τα μήλα. 

O δε Aχιλλάς απεκρίθη αυτώ. Kατ’ αυτήν την ώραν δεν ήθελα, αδελφέ, να κτυπήσης εις την πόρταν μου, καν και ήθελες να μοι δώσης μάννα Oυράνιον. Όθεν ουδέ εις άλλου κελλίον μη υπάγης. O Bιτίμιος λοιπόν επήγε μεν τα μήλα εις την Eκκλησίαν, αυτός δε ανεχώρησεν εις το κελλίον του».

ι ο Όσιος Αντίοχος

Βιογραφία

Ἀντιόχῳ βδέλυγμα τύρβαι τοῦ βίου,

Καὶ βίος ἅπας, ὃν παρῆλθεν ἡδέως.

Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης υποθέτει ότι ο Όσιος αυτός είναι ο λεγόμενος Πάνδεκτος (δηλαδή ο συγγραφέας της Πανδέκτου), που έζησε στα μέσα του 7ου αιώνα μ.Χ. και καταγόταν από τη Γαλατία και ήταν μοναχός στη Μονή του Αγίου Σάββα στα Ιεροσόλυμα. Αυτός μάλιστα, περιέγραψε και την άλωση της Ιερουσαλήμ από τους Άραβες και θρήνησε το φόνο των μοναχών της Λαύρας από τους επιδρομείς. Για τον Αντίοχο καλή μελέτη έγραψε ο Αρχιμανδρίτης Κάλλιστος (1910 μ.Χ.) και ο Ι. Φωκυλίδης στο έργο του «Ἡ Ἱερὰ Λαύρα Σάββα τοῦ ἡγιασμένου».

ο Άγιος Αχαϊκός

Βιογραφία

Πᾶν Ἀχαϊκὸς ἐκβαλὼν ψυχῆς ἄχος,

Ὅλῃ χαρᾷ δέδωκε τὴν κάραν ξίφει.

Ο Άγιος Αχαϊκός μαρτύρησε δια ξίφους.

οι Άγιοι Πρωτάς και Υάκινθος

Βιογραφία

Τμηθέντες, Ὑάκινθε καὶ Πρωτᾶ ξίφει,

Κληροῦσθε πρῶτα Μαρτύρων Θεοῦ γέρα.

Οι Άγιοι Πρωτάς και Υάκινθος ήταν υπηρέτες και αργότερα συνασκητές της Αγίας Ευγενίας (βλέπε ίδια ημέρα), οι οποίοι μαρτύρησαν δια ξίφους στη Ρώμη.

η Αγία Βασίλα

Βιογραφία

Τὶς ἂν παραδράμῃ σε τμηθεῖσαν ξίφει,

Μάρτυς Βασίλλα, πίστεως θείας βάσις;

Για την Αγία Βασίλα στους Συναξαριστές σημειώνεται μόνο, ότι συμμαρτύρησε με την Αγία Ευγενία (βλέπε ίδια ημέρα) και θανατώθηκε δια αποκεφαλισμού.

Ο Σ. Ευστρατιάδης όμως, νομίζει ότι η Αγία αύτη είναι η μητέρα της Αγίας Ευγενίας, διότι μαζί μ' αυτή αναφέρεται και η μνήμη του πατέρα της Αγίας Ευγενίας, Φιλίππου, καθώς και των υπηρετών της, Πρώτα και Υακίνθου, που όλοι μαζί μαρτύρησαν στην Ρώμη επί Κομόδου (180 - 192 μ.Χ.).

Αλλά ο Γαλανός στους «Βίους των Αγίων» αναφέρει ότι τη Βασίλα προσήλκυσε στο χριστιανισμό η Αγία Ευγενία στη Ρώμη. Ο μνηστήρας όμως της Αγίας Βασίλας, Πομπήιος, ήταν ειδωλολάτρης και κατέδωσε στις αρχές την Αγία Βασίλα και την Αγία Ευγενία, με αποτέλεσμα, η μεν πρώτη να αποκεφαλιστεί, η δε δεύτερη αφού πρώτα ρίχτηκε στον ποταμό Τίβερη και διασώθηκε, κατόπιν να αποκεφαλιστεί και αυτή.

ο Άγιος Φίλιππος

Βιογραφία

Μάχαιραν ὄντως δίστομον κατὰ πλάνης,

Κτείνει Φίλιππον τῆς μαχαίρας τὸ στόμα.

Ο Άγιος Φίλιππος ήταν πατέρας της Αγίας Ευγενίας και μαρτύρησε, αφού θανατώθηκε με μαχαίρι.