ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΜΑΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΜΑΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ

Η ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

6. Σας κατέστησα γνωστά μέχρι τώρα όλα τα σχετικά με αυτή την ημέρα. Αφού αναφέρω ακόμη ένα, θα τελειώσω την ομιλία μου και θα δώσω τη θέση μου στον κοινό δάσκαλο για τα σημαντικότερα. Επειδή λοιπόν πολλοί ειδωλολάτρες, όταν ακούσουν ότι ο Θεός γεννήθηκε με ανθρώπινη μορφή, μας περιγελούν και μας προσβάλλουν, και ενοχλούν και στενοχωρούν πολλούς απλοικούς χριστιανούς, είναι ανάγκη και σε κείνους και στους άλλους που στενοχωρούνται να απευθυνθώ,

ώστε ποτέ στο εξής να μη θορυβούνται παρασυρμένοι από ανοήτους ανθρώπους και για να μην τους ενοχλούν οι κοροϊδίες των απίστων. Γιατί και τα μικρά παιδιά πολλές φορές γελούν όταν εμείς συζητάμε για σπουδαία ζητήματα και ασχολούμαστε με σοβαρές υποθέσεις. Το γέλιο όμως δεν είναι απόδειξη ότι είναι γελοία αυτά που κοροιδεύει κανείς, αλλά απόδειξη της ανοησίας αυτού που τα κοροϊδεύει.

Αυτό βέβαια μπορούμε να πούμε και για τους ειδωλολάτρες, πως επειδή είναι περισσότερο ανόητοι κι απ᾿ τα παιδιά, κοροϊδεύουν εκείνα για τα οποία πρέπει κανείς να νιώθει θαυμασμό και μεγάλο σεβασμό, ενώ, αντίθετα, σέβονται και υποστηρίζουν εκείνα που είναι πραγματικά γελοία. Αλλά και τα δικά μας που εκείνοι τα κοροϊδεύουν, εξακολουθούν να παραμένουν σεβαστά και δεν ζημιώνει καθόλου τη δόξα τους το ότι τα κοροϊδεύουν εκείνοι. Τα δικά τους αντίθετα αν και τα υποστηρίζουν με κάθε τρόπο, δείχνουν τη δική τους κατωτερότητα.

Αλήθεια, δεν είναι σημάδι της πιο μεγάλης παραφροσύνης το ότι αυτοί (οι ειδωλολάτρες) που είναι επιρρεπείς στο να εισάγουν τους θεούς τους σε ξύλα και σε βράχους και σε τιποτένια ξόανα, και τους κλείνουν εκεί μέσα σαν σε δεσμωτήριο, να νομίζουν ότι ούτε κάνουν, ούτε λένε τίποτε αξιοκαταφρόνητο, εμάς δε να κατηγορούν γιατί λέμε ότι ο Θεός κατασκεύασε για τον εαυτό Του, δια του Αγίου Πνεύματος, ναό και ευεργέτησε με τον τρόπο αυτό την οικουμένη; Αλλά είναι κατηγορία αυτή;

Γιατί αν είναι υποτιμητικό να κατοικήσει ο Θεός μέσα σε ανθρώπινο σώμα, είναι πολύ χειρότερο να κατοικήσει μέσα σε βράχους και σε ξύλα, μάλιστα τόσο πιο πολύ υποτιμητικό όσο κατώτερα είναι σε σύγκριση με τον άνθρωπο ο βράχος και το ξύλο, εκτός βέβαια κι αν έχουν τη γνώμη πως εμείς οι άνθρωποι είμαστε κατώτεροι από τα άψυχα αυτά αντικείμενα. Γιατί αυτοί τολμούν να καταβιβάζουν την ουσία του Θεού σε γάτες και σε σκύλους, και πολλοί αιρετικοί σε ακόμη κατώτερα όντα.

Εμείς όμως τέτοιο δεν λέμε, ούτε θα ανεχόμασταν ποτέ να ακούσουμε. Εμείς μόνο τούτο ομολογούμε, ότι ο Χριστός έλαβε από παρθενική μήτρα σώμα άγιο και καθαρό, αμόλυντο από κάθε αμαρτία και επανέφερε στην πρώτη του κατάσταση το δημιούργημά Του. Αλλά εκείνοι και οι Μανιχαίοι, που ασεβούν κατά τον ίδιο τρόπο μ᾿ αυτούς, πιστεύουν ότι ο Θεός κατοικεί σε σκύλους, πίθηκους και άλλα ζώα (αφού υποστηρίζουν ότι όλα αυτά έχουν ψυχή από τη θεϊκή ουσία), και δεν φοβούνται ούτε ντρέπονται να υποστηρίζουν για μας αυτά, λέγοντας πως έχουμε αντιλήψεις που δε ταιριάζουν στον Θεό, γιατί δεν ανεχόμαστε ούτε και να σκεφθούμε κάτι από αυτά.

Εμείς όμως υποστηρίζουμε αυτό που έπρεπε και άρμοζε στο Θεό, ότι δηλαδή αφού ήλθε κατά τον τρόπο της γεννήσεως αυτής, αποκατέστησε το δημιούργημά Του. Πες μου, λοιπόν, άνθρωπε, ποια είναι η γνώμη σου; Ενώ από τη μια υποστηρίζεις πως η ψυχή των φονιάδων και των μάγων προήλθε από την ουσία του Θεού, απ᾿ την άλλη τολμάς να μας κατακρίνεις, επειδή τίποτε από αυτά δεν ανεχόμαστε, ούτε αντέχουμε να το ακούμε να λέγεται, αλλά και θεωρούμε ασεβείς εκείνους που απλώς τα αναφέρουν. Εμείς υποστηρίζουμε τούτο, ότι ο Θεός κατασκεύασε για τον εαυτό Του ναό αμόλυντο και με τον τρόπο αυτό έφερε στη ζωή τη δική μας το πολίτευμα των ουρανών.

Και πώς δεν θα άξιζε να τιμωρηθείτε με άπειρους θανάτους και για τα εγκλήματα που μας κατηγορείτε και για τις ασέβειες που συνεχίζετε να διαπράττετε; Γιατί αν, όπως ισχυρίζεστε εσείς, είναι ανάρμοστο στον Θεό να κατοικήσει σε σώμα καθαρό και αμόλυντο, είναι πολύ πιο ανάρμοστο να ενοικήσει στο σώμα του μάγου, του τυμβωρήχου, του ληστή, του πίθηκου και του σκύλου, και όχι στο άγιο και αγνό σώμα που τώρα κάθεται δεξιά του θρόνου της μεγαλοσύνης του Πατρός.

Γιατί ποια βλάβη ή ποια προσβολή θα πάθαινε ο Θεός από την οικονομία αυτή; Δεν βλέπετε αυτόν εδώ τον ήλιο του οποίου το σώμα είναι αισθητό και φθαρτό και μεταβλητό αντικείμενο, έστω κι αν απείρως στενοχωρούνται οι ειδωλολάτρες και οι Μανιχαίοι με το να τα ακούνε αυτά; Και όχι μονάχα ο ήλιος, μα και η γη, και η θάλασσα, και όλη γενικά η ορατή φύση υπόκειται στη φθορά.

Άκουε τον Παύλο που το διακηρύττει με αυτά τα λόγια: «στη ματαιότητα υποτάχτηκε (η κτίση), όχι με τη θέλησή της, αλλά επειδή την ανάγκασε εκείνος που την υπέταξε, με την ελπίδα της απελευθέρωσής της» [Ρωμ. 8, 20]. Έπειτα για να δηλώσει τι σημαίνει η υποταγή στη ματαιότητα, πρόσθεσε: «ότι και αυτή θα ελευθερωθεί από τη δουλεία της φθοράς, για να εισέλθει στην ένδοξη ελευθερία των τέκνων του Θεού» [Ρωμ. 8, 21].

Ώστε τώρα η φύση είναι μεταβλητή, είναι φθαρτή. Γιατί όταν λέμε ότι ένα πράγμα είναι υποταγμένο στη φθορά, δεν εννοούμε τίποτε άλλο, παρά ότι είναι φθαρτό. Αφού λοιπόν ο ήλιος, που είναι σώμα φθαρτό, ρίχνει παντού τις ακτίνες του και ερχόμενος σε επαφή με βορβόρους, ακαθαρσίες και με πολλά άλλα τέτοια πράγματα δεν χάνει τίποτε από την καθαρότητά του λόγω της επαφής του με τα σώματα αυτά, αλλά και πάλι ανακαλεί τις ακτίνες του καθαρές, αφού μεταδώσει από τη δική του λαμπρότητα σε πολλά από τα αντικείμενα που δέχτηκαν τις ακτίνες του, χωρίς να παίρνει ούτε το ελάχιστο από τη δυσωδία και την ακαθαρσία, πολύ περισσότερο ο Ήλιος της δικαιοσύνης, ο Κύριος των ασωμάτων δυνάμεων, όχι μόνο δεν μολύνθηκε με το να προσλάβει καθαρή (ανθρώπινη) σάρκα, αλλά και αυτή την ίδια την έκανε καθαρότερη και αγιότερη.

Γνωρίζοντας, λοιπόν, όλα αυτά κι έχοντας στο νου μας τους λόγους εκείνους: «Θα κατοικήσω μέσα σ᾿ αυτούς και θα βαδίσω ανάμεσά τους» [Λευιτ. 26, 12], και αλλού: «Εσείς είστε ναός του Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας» [Α´ Κορ. 3, 16], ας απαντάμε κι εμείς σε κείνους και ας αποστομώνουμε τους ασεβείς, και ας αισθανόμαστε χαρά για τα αγαθά μας δοξάζοντας τον Θεό για την τόσο μεγάλη συγκατάβαση, και ας αποδώσουμε σ᾿ Αυτόν, όσο μπορούμε, την τιμή και την ανταμοιβή που του αξίζει. Εμείς όμως καμιά ανταμοιβή δεν μπορούμε να δώσουμε στον Θεό παρά μόνο τη σωτηρία μας και τη σωτηρία της ψυχής μας, και τη φροντίδα μας για την αρετή.

Πώς πρέπει να προσερχόμαστε στη Θεία Κοινωνία.

7. Ας μη γινόμαστε, λοιπόν, αχάριστοι στον Ευεργέτη μας, αλλά ας Του προσφέρουμε όλοι, όσο μπορούμε, τα πάντα, δηλαδή πίστη, ελπίδα, αγάπη, σωφροσύνη, ελεημοσύνη, φιλοξενία. Και για ό,τι κατά το παρελθόν σας παρακίνησα, γι᾿ αυτό θα σας παρακινήσω και τώρα και δεν θα πάψω ποτέ να σας παρακινώ.

Ποιο είναι αυτό; Όταν πρόκειται να προσέλθετε στη φρικτή και ιερή Τράπεζα και την ιερή μυσταγωγία της θείας Ευχαριστίας, κάνετε τούτο με φόβο και με τρόμο, με καθαρή συνείδηση, με νηστεία και προσευχή, χωρίς να ενοχλείτε και να χτυπάτε και να σπρώχνετε τους γύρω σας. Γιατί αυτό δείχνει πολύ μεγάλη απερισκεψία και όχι τυχαία περιφρόνηση. Γι΄αυτό σε όσους συμπεριφέρονται έτσι, επέρχονται μεγάλες τιμωρίες και ποινές. Σκέψου, άνθρωπε, σε ποια θυσία πρόκειται να προσεγγίσεις, σε ποιο θυσιαστήριο πλησιάζεις, και θυμίσου ότι ενώ είσαι χώμα και στάχτη, μεταλαμβάνεις Σώμα και Αίμα Χριστού.

Και όταν τύχει να σας καλέσει στο τραπέζι του κάποιος βασιλιάς, συμμετέχετε με σεβασμό, λαμβάνοντας από τα παρατιθέμενα φαγητά με κοσμιότητα και ησυχία. Ενώ όταν σας προσκαλεί ο Θεός στην Τράπεζά Του και σας προσφέρει τον Υιό Του, τη στιγμή κατά την οποία παραστέκονται με φόβο και τρόμο αγγελικές δυνάμεις, και τα Χερουβίμ σκεπάζουν τα πρόσωπά τους, και τα Σεραφίμ ψάλλουν με τρόμο, Άγιος, Άγιος, Άγιος, Κύριος, εσύ, πες μου, φωνάζεις και προξενείς θόρυβο μπροστά σ᾿ αυτή την πνευματική τράπεζα; Δεν γνωρίζεις, ότι τη στιγμή εκείνη η ψυχή σου πρέπει να είναι γεμάτη με γαλήνη; Πολλή γαλήνη και ησυχία είναι απαραίτητη, όχι οργή και ταραχή. Γιατί αυτά κάνουν ακάθαρτη την ψυχή που προσέρχεται.

Ποια συγνώμη θα μπορούσε να υπάρξει για μας, αν ύστερα από τις τόσες αμαρτίες μας δεν είμαστε απαλλαγμένοι απ᾿ αυτά τα παράλογα πάθη μας ούτε τη στιγμή που προσερχόμαστε (να κοινωνήσουμε); Και γενικά, τι πιο αναγκαίο υπάρχει από αυτά που προσφέρονται στην Αγία Τράπεζα; Ή τι μας απασχολεί ώστε να αφήσουμε το μυστήριο και βιαστικοί να σπεύσουμε αλλού; Μη, σας παρακαλώ και σας ικετεύω, ας μην προκαλέσουμε εναντίον μας την οργή του Θεού. Αυτό που βρίσκεται μπροστά μας είναι φάρμακο σωτήριο για τις πληγές μας, είναι πλούτος αστείρευτος που μας προσφέρει τη βασιλεία των ουρανών.

Ας προσέλθουμε, λοιπόν, με φόβο και ας ευχαριστήσουμε τον Θεό, ας προσπέσουμε με συντριβή εξομολογούμενοι τις αμαρτίες μας, ας κλάψουμε από λύπη για τις αμαρτίες μας, ας κάνουμε πολλή ώρα την προσευχή μας στον Θεό. Κι αφού με τον τρόπο αυτό εξαγνιστούμε, με κατάλληλη προσοχή και τάξη ας προσέλθουμε στο μυστήριο σαν να παρουσιαζόμαστε μπροστά στον Βασιλέα των ουρανών.
Και αφού δεχθούμε την αγνή και άγια Θεία Ευχαριστία, ας την ασπαστούμε, ας την εναγκαλιστούν οι οφθαλμοί μας και ας αναθερμάνουμε το λογικό μας, έτσι ώστε η συγκέντρωση γύρω από τη θυσία να μην αποβεί σε καταδίκη και κατάκρισή μας, αλλά σε ψυχική γαλήνη, σε αγάπη, σε αρετή, σε συμφιλίωση με το Θεό, σε σταθερή ειρήνη και βάση για μυριάδες αγαθά, για να εξαγιάσουμε τους εαυτούς μας αλλά και τους πλησίον μας να ωφελήσουμε.Γι΄αυτά συνεχώς ομιλώ και δεν θα παύσω να ομιλώ. Γιατί ποιο το όφελος να προστρέχετε άσκοπα εδώ και να μη μαθαίνετε τίποτα το ωφέλιμο; Ποιο το κέρδος αν διαρκώς μιλάμε για τα ευχάριστα;

Σύντομη είναι, αγαπητοί μου, η παρούσα ζωή και ας προσέξουμε, ας ανοίξουμε τα μάτια μας, ας συγκεντρώσουμε τον ψυχικό μας κόσμο, ας επιδείξουμε γνήσιο το ενδιαφέρον μας για όλους, ας γίνουμε ευσεβείς σε όλα. Και είτε είναι ανάγκη να ακούτε το θείο κήρυγμα, είτε να προσέρχεστε στη Θεία Κοινωνία, είτε κάνετε οτιδήποτε άλλο, με φόβο και με τρόμο Θεού να το κάνετε για να μην προκαλέσετε με την αδιαφορία σας την οργή του Θεού.

Γιατί λέγει η Γραφή: «Καταραμένος είναι εκείνος που με αδιαφορία εκτελεί το καθήκον του προς τον Θεό» [Ιερεμ. 48, 10]. Ο θόρυβος και η οργή αποτελούν μεγάλη προσβολή για τη Θεία Κοινωνία. Είναι η μεγαλύτερη περιφρόνηση να προσφέρεις μολυσμένο τον εαυτό σου στο Θεό. Άκουσε τι λέει για τους ανθρώπους αυτούς ο Απόστολος: «Όποιος καταστρέφει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα τον καταστρέψει» [Α´ Κορ. 3, 17].

Να μην εξοργίζουμε λοιπόν τον Θεό αντί να συμφιλιωνόμαστε μαζί Του, αλλά να επιδεικνύουμε όλο μας το ενδιαφέρον, όλη τη σεμνότητά μας και την ψυχική μας γαλήνη και να προσερχόμαστε με προσευχή και συντετριμμένη καρδιά για να μπορέσουμε μ᾿ αυτόν τον τρόπο να εξιλεώσουμε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό και να αποκτήσουμε τα αγαθά που μας υποσχέθηκε, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του ίδιου του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον Οποίο μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα ανήκει η δόξα, η δύναμη και η τιμή, τώρα και πάντοτε και στους απέραντους αιώνες. Αμήν.