ΠΟΤΕ ΕΛΑΒΕ Η ΘΕΟΜΗΤΩΡ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΕΞ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ

ΑΓΙΟΥ ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΜΠΡΙΑΝΤΣΑΝΙΝΩΦ

ΠΟΤΕ ΕΛΑΒΕ Η ΘΕΟΜΗΤΩΡ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΕΞ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ

Η ΘΕΟΤΟΚΟΣ, η αειπάρθενος Μαρία, είναι ή ανώτερη απ’ όλες τις κτιστές λογικές υπάρξεις, είναι ασύγκριτα ανώτερη και από τούς κορυφαίους αγγέλους, τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ, είναι ασύγκριτα ανώτερη και άπ’ όλους τούς άγιους ανθρώπους. Ή Θεοτόκος είναι ή Δέσποινα και ή Βασίλισσα όλης της κτίσεως, της επίγειας και της ουράνιας. Ή Θεοτόκος είναι αειπάρθενος, δηλαδή παρθένος μέχρι τη γέννηση τού Θεανθρώπου Υιού της, παρθένος κατά τη γέννησή Του και παρθένος μετά τη γέννησή Του. Το όνομα Μαρία της δόθηκε με εντολή τού Θεού και σημαίνει κυρία .
Γιά να αντιληφτούμε τήν αξία της Θεοτόκου, γιά να τήν αντιληφτούμε στο μέγεθος πού τήν ομολογεί ή Ορθόδοξη Εκκλησία, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ώς πνευματικό χειραγωγό τήν ακριβή και λεπτομερή γνώση ενός ασύλληπτου γεγονότος της θείας παντοδυναμίας: της ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου.

Ό προαιώνιος Λόγος και Υιός του Θεού με τη δημιουργική Του δύναμη σχημάτισε γιά τον εαυτό Του σάρκα στή μήτρα της Παρθένου: Συνελήφθη Θεάνθρωπος και γεννήθηκε Θεάνθρωπος. Ό Υιός κατά τη θεία φύση έγινε Υιός κατά τήν ανθρώπινη φύση. Από τήν Παρθένο γεννήθηκε ό Ιησούς Χριστός, ένα πρόσωπο με δύο πλήρεις και ακέραιες φύσεις, τη θεία και τήν ανθρώπινη.

Κατά τη σύλληψη του Θεανθρώπου, ή ανθρώπινη φύση Τού δόθηκε από το Άγιο Πνεύμα και την Παρθένο Μαρία.
Γιά να συλλάβει αξία τον Θεάνθρωπο, είχε προετοιμαστεί κατάλληλα και ή Παρθένος. Τη σύλληψή της τήν ευαγγελίστηκε άγγελος στους ευσεβείς αλλά γερασμένους και άτεκνους γονείς της , πού προσεύχονταν με δάκρυα στον Κύριο, ζητώντας Του ένα παιδί. Εκείνη, λοιπόν, πού ήταν καρπός προσευχών και νηστειών, πού ήταν κόρη δικαίων, πού είχε αφιερωθεί άπ’ αυτούς στον Θεό από τήν ώρα της γεννήσεώς της, αλλά είχε αφιερώσει και ή ίδια τον εαυτό της ολοκληρωτικά στή διακονία τού Κυρίου με τήν προαίρεσή της, ήταν ήδη ένα σκεύος καθαρό. Ή καθαρότητά της ήταν τόσο απαραβίαστη από τις αισθήσεις και τα αισθητά, ώστε ό νους της, προσκολλημένος σταθερά στον Θεό, δεν έκανε καμιά σκέψη γιά γάμο. Αυτό το αποκάλυψε ή Ιδια στον αρχάγγελο πού της έφερε το χαρμόσυνο μήνυμα της συλλήψεως και γεννήσεώς τού Υιού .

Το σκεύος το καθαρισμένο από τον Θεό μέσω των Αγίων ανθρώπων και Αγίων Αγγέλων, το σκεύος το καθαρισμένο αυτοπροαίρετα με τη σταθερή προσκόλλησή του στον Θεό, αυτό το σκεύος καθαρίστηκε ακόμα περισσότερο από το Άγιο Πνεύμα, προκειμένου να συλλάβει το πανάγιο και αυλό Σπέρμα, τον Λόγο. Όταν ή Παρθένος ρώτησε τον αρχάγγελο γιά τον τρόπο της συλλήψεως και της γεννήσεως, καθώς δεν είχε σχέσεις με κανέναν άνδρα, ό ουράνιος απεσταλμένος της απάντησε: «Το Άγιο Πνεύμα θά έρθει επάνω σου και θά σε καλύψει ή δύναμη τού Υψίστου». Δύναμη ονομάστηκε ό Λόγος. Ό Λόγος τού Θεού είναι και ή δύναμη τού Θεού και ή σοφία τού Θεού. «Τα πάντα δι’ Αυτού», τού Λόγου, «δημιουργήθηκαν, και άπ’ όσα έγιναν, τίποτα δεν έγινε χωρίς Αυτόν» .

Ήρθε, λοιπόν, το Άγιο Πνεύμα πάνω στήν καθαρή Παρθένο και τήν καθάρισε τέλεια. Ή καθαρή στο σώμα και στήν ψυχή έγινε ολοκάθαρη από τήν παντοδύναμη ενέργεια τού Αγίου Πνεύματος, πού ζωοποιεί, εξαγνίζει, ανακαινίζει, μεταμορφώνει, αγιάζει τα σκεύη Του. Ή αγνή Παρθένος έγινε πάναγνη, ξένη πρός κάθε ρύπο τού νου και της καρδιάς, έγινε χαρισματικά Παναγία. Σ’ ένα τέτοιο ανακαινισμένο, πνευματοφόρο και θεοκόσμητο σκεύος, σ’ ένα σκεύος πού με τήν επενέργεια τού Αγίου Πνεύματος είχε αποκτήσει τήν ικανότητα και τήν αξία να δεχθεί μέσα του τον Θεό Λόγο, ήρθε Εκείνος κι έγινε στή μήτρα της Παρθένου και Σπέρμα και Καρπός, ένανθρώπησε .

«Το Άγιο Πνεύμα», λέει ό ιερός Δαμασκηνός, «κατέβηκε σ’ αύτήν, τήν καθάρισε και της έδωσε τήν ικανότητα τόσο να δεχθεί μέσα της τη θεότητα τού Λόγου όσο και να Τον γεννήσει. Και τότε έριξε τη σκιά Του πάνω της… ό Υιός τού Θεού… κατά κάποιον τρόπο σαν θείο σπέρμα» . Ή πάναγνη Παρθένος, εκ μέρους όλου τού ανθρωπίνου γένους, πρόσφερε τήν καθαρότατη μήτρα της ως δώρο στο Σπέρμα-Λόγο γιά τη σύλληψη τού Θεανθρώπου.
Ή Παρθένος, συλλαμβάνοντας και γεννώντας Θεό και άνθρωπο σε ένα πρόσωπο, το πρόσωπο τού Λόγου, έγινε πραγματικά Θεοτόκος και Θεομήτωρ. Γιατί Εκείνος πού γεννήθηκε απ’ αύτήν ήταν Θεός, μολονότι ήταν μαζί και άνθρωπος. «Πώς δεν είναι Θεοτόκος», αναφωνεί ό όσιος Ιωάννης ό Δαμασκηνός, «αύτή πού γέννησε Θεό σαρκωμένο;» .
Ή Παρθένος, με το να γίνει Μητέρα τού Θεού, έγινε συνακόλουθα και Κυρία, Βασίλισσα, Δέσποινα όλων των λογικών όντων, επίγειων και επουράνιων, παραμένοντας συγχρόνως πλάσμα και δούλη τού Υιού της. Γεννώντας Εκείνον πού θυσιάστηκε γιά όλη τήν ανθρωπότητα, γέννησε Εκείνον πού θυσιάστηκε και γιά τήν ίδια, καθώς κι αύτή ανήκε στήν ανθρωπότητα. Ό Υιός της είναι Θεός, Δημιουργός, Κύριος, Λυτρωτής και Σωτήρας .

Ή Παναγία γέννησε τη Ζωή και τον Ζωοδότη .
Συλλαμβάνοντας και γεννώντας τον Θεάνθρωπο, ή Θεοτόκος έγινε ανώτερη άπ’ όλους τούς άγιους, ακόμα και από τούς αγγέλους. Κι αυτό γιατί, όπως επισημαίνει ό όσιος Γρηγόριος ό Σιναΐτης, μόνο σ’ αυτήν, τήν πανυπέραγνη άγια Παρθένο και Θεοτόκο, ευδόκησε να ενοικήσει τό ένα από τά τρία Πρόσωπα τής Αγίας Τριάδος . Οι υπόλοιποι άγιοι, μολονότι μέ τήν ενέργεια τού Αγίου Πνεύματος γίνονται μέτοχοι τής θείας (ρύσεως και κατοικητήρια τού τρισυπόστατου Θεού , δεν δέχονται μέσα τους τον Κύριο ούσιωδώς, όπως Τον δέχτηκε έκείνη στά σπλάχνα της κατά τήν ένανθρώπησή Του. Όπως ό Χριστός αντικατέστησε τον Αδάμ στή νέα γενιά των σωζομένων εκλεκτών Του κι έγινε ό γενάρχης τους, έτσι και ή Θεοτόκος αντικατέστησε τήν Εύα σ’ αύτή τη γενιά κι έγινε ή Μητέρα τους. Όπως ό Χριστός είναι ό ουράνιος Βασιλιάς τών άνθρώπων και τών άγγέλων, έτσι και ή Θεοτόκος είναι ή ουράνια Βασίλισσά τους.

Ή Παρθένος έλαβε γιά δεύτερη φορά το Άγιο Πνεύμα τήν ήμερα της Πεντηκοστής, όπως και οι μαθητές τού Κυρίου , μαζί με τούς οποίους έμενε αφότου Εκείνος αναλήφθηκε στους ουρανούς . Τότε ή θεία χάρη εξαφάνισε από μέσα της κάθε στοιχείο αμαρτίας και τήν απάλλαξε εντελώς από τήν κυριαρχία τού αιώνιου θανάτου, κάνοντάς την νέο άνθρωπο, άνθρωπο πνευματικά τέλειο, σύμφωνα με τήν εικόνα τού Κυρίου Ιησού Χριστού.
Ό Κύριος πάτησε διά τού θανάτου Του τον θάνατο και ανέστησε τον εαυτό Του, ανασταίνοντας μαζί Του όλο το ανθρώπινο γένος, χαρίζοντας πρώτα-πρώτα τήν ανάσταση της ψυχής στήν πάναγνη Μητέρα Του και στους αγίους αποστόλους Του τήν ημέρα της Πεντηκοστής.
Αυτή τήν ανάσταση της ψυχής ό άγιος Ιωάννης ό Θεολόγος τήν ονομάζει πρώτη ανάσταση —ανάσταση, δηλαδή, από τον πρώτο θάνατο, τον θάνατο μέσω της αμαρτίας. Σ’ εκείνους πού παίρνουν μέρος στήν πρώτη ανάσταση, ό δεύτερος θάνατος, δηλαδή ή αιώνια απώλεια, δεν έχει καμιά εξουσία .

Ίσως κάποιοι ν’ αναρωτιούνται γιατί το Άγιο Πνεύμα κατά τήν πρώτη επίσκεψή Του στήν Παρθένο δεν τήν απάλλαξε από τήν κυριαρχία τού αιώνιου θανάτου. Απαντούμε: Ή απαλλαγή από τον αιώνιο θάνατο είναι καρπός της απολυτρώσεως. Πριν συντελεστεί ή απολύτρωση, δεν ήταν δυνατό να συντελεστεί ή απαλλαγή από τον αιώνιο θάνατο.
Έτσι, οι άγιοι απόστολοι, πριν ακόμη ανακαινιστούν από το Άγιο Πνεύμα, είχαν λάβει πολλά και μεγάλα θεία χαρίσματα, όπως της θεραπείας των ασθενειών, της εκδιώξεως των δαιμόνιων και της αναστάσεως των νεκρών. Ή απαλλαγή τους, όμως, από τον αιώνιο θάνατο, το πέρασμά τους από τον παλαιό άνθρωπο στον νέο, ή μεταστροφή τους από τήν ψυχική κατάσταση στήν πνευματική, συντελέστηκε τήν ημέρα της Πεντηκοστής και ήταν αποτέλεσμα της απολυτρώσεως.

Ή αγία Ορθόδοξη Εκκλησία, όπως σημειώθηκε πιο πάνω, πάντοτε ομολογούσε και ομολογεί άτι το Άγιο Πνεύμα ήρθε στήν Παρθένο, τήν «ανύμφευτη Νύμφη» , και από αγνή τήν έκανε πάναγνη, από αγνή κατά φύση τήν έκανε αγνή υπέρ φύση, τήν έκανε «κεχαριτωμένη». Από τότε τροφή και τρυφή της ήταν ή χάρη τού Αγίου Πνεύματος. Απολαμβάνοντας πλούσια αυτή τη χάρη, αποξενώθηκε απ’ όλες τις σαρκικές απολαύσεως, τις όποιες αποστράφηκε αποφασιστικά και ολοκληρωτικά. Έτσι έπρεπε να είναι ό λογικός ναός τού Θεού, ό θρόνος τού Κυρίου, ό πνευματικός ουρανός, ή αγία των Αγίων.

«Ή ψυχή μου δοξάζει τον Κύριο και το πνεύμα μου άγάλλεται γιά τον Θεό, τον Σωτήρα μου», αναφώνησε ή «κεχαριτωμένπ» Παρθένος, όταν ή Ελισάβετ, γεμάτη από ‘Άγιο Πνεύμα, διακήρυξε με δυνατή φωνή πώς ή εξαδέλφη της Μαρία είναι Μητέρα τού Θεού.

Κοινή, λοιπόν, στους άγιους αγγέλους και στους άγιους ανθρώπους είναι ή απέραντη ευλάβεια πρός τήν Αειπάρθενο. Μόνο τα πονηρά πνεύματα και οι ασεβείς άνθρωποι, οι όποιοι γίνονται όργανα αυτών των πνευμάτων, διατυπώνουν άτοπες και βλάσφημες κρίσεις γιά το σεπτό πρόσωπό της.