Το αναίμακτο μαρτύριο της υπομονής

Το αναίμακτο μαρτύριο της υπομονής

Πλησιάζουν καιροί δύσκολοι, και η ψυχή το γνωρίζει πριν ακόμη το ομολογήσει ο νους. Είναι εποχές που χωρίς την πιστή τήρηση του κανόνα της προσευχής κανείς δεν θα μπορέσει να σταθεί όρθιος. Δεν είναι ο καιρός μας αιώνας αυστηρής νηστείας, αλλά αιώνας υπομονής, φθοράς και ασθενείας. Αν ο άνθρωπος πιέσει τον εαυτό του πέρα από τα μέτρα που του έδωσε ο Θεός, τότε δεν θα αντέξει και θα καταρρεύσει. Η Εκκλησία πάντοτε γνώριζε ότι η σωτηρία δεν έρχεται με ακρότητες, αλλά με διάκριση, ταπείνωση και σταθερή καρτερία.

Χρειαζόμαστε σήμερα μια άλλη νηστεία, εσωτερική και σιωπηλή. Να νηστέψουμε από την οργή, από την κατάκριση, από την απαίτηση να δικαιωνόμαστε συνεχώς. Να νικήσουμε τον εαυτό μας ώστε να γίνουμε πράοι, ευγενικοί, υπομονετικοί. Αυτή η νηστεία δεν φαίνεται στους ανθρώπους, αλλά γίνεται γνωστή στον Θεό, γιατί τελείται στο βάθος της καρδιάς.

Μέσα σε αυτόν τον αγώνα είναι αναγκαίο να κρατηθεί ακαινοτόμητη η Ορθόδοξη Πίστη και η Ιερά Παράδοση της Εκκλησίας, όπως ακριβώς την παραλάβαμε από τους Αγίους Πατέρες. Όχι προσαρμοσμένη στο πνεύμα του κόσμου, ούτε αλλοιωμένη από ανθρώπινους λογισμούς, αλλά καθαρή, ζωντανή και αδιάσπαστη. Η υπομονή και η ταπείνωση δεν σημαίνουν υποχώρηση στην αλήθεια, αλλά σταθερότητα μέσα στην αλήθεια. Γι’ αυτό χρειάζεται διάκριση και εγρήγορση, ώστε να μένουμε μακριά από την παναίρεση του οικουμενισμού και από όσους την ακολουθούν ή την προβάλλουν ως δήθεν αγάπη, ενώ στην ουσία της αλλοιώνει το φρόνημα της Εκκλησίας και τραυματίζει το σώμα της.

Αν ο Κύριος επιτρέπει τον πόνο και την ταλαιπωρία, τότε καλούμαστε να τα δεχθούμε με ταπείνωση. Ό,τι παραχωρείται από το χέρι Του, από το ίδιο χέρι πρέπει να το δεχόμαστε. «Ὁ Κύριος ἔδωκεν, ὁ Κύριος ἀφεῖλεν· εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον», λέει ο δίκαιος Ιώβ, δείχνοντας ότι η υπομονή είναι μορφή δοξολογίας μέσα στον πόνο.

Αληθινή νηστεία είναι όταν ο άνθρωπος υπομένει χωρίς θόρυβο τις προσβολές, τις επιθέσεις και τις αδικίες, θεωρώντας ότι ίσως τις άξιζε για την προηγούμενη ζωή του, για την ελαφρότητα της νεότητάς του, για τα λάθη που μόνο ο Θεός γνωρίζει. Εκεί γεννιέται η εσωτερική κάθαρση, όχι με λόγια, αλλά με σιωπηλή αποδοχή.

Η υπερηφάνεια μέσα μας μοιάζει με άγριο θηρίο. Αν την αγγίξεις ελαφρά, ορμά να καταστρέψει τα πάντα. Το καθήκον όμως του χριστιανού είναι να την πιέσει, να τη συγκρατήσει, να μην της επιτρέψει να εξέλθει. Όταν κάποιος σε πληγώσει και ο θυμός φουντώσει μέσα σου, τότε είναι η ώρα του αγώνα. Να πεις στην υπερηφάνειά σου να μείνει στη θέση της και, αντί για σκληρό λόγο, να απαντήσεις με πραότητα. Έτσι αποκτάται η ταπείνωση, όχι θεωρητικά, αλλά βιωματικά.

Αυτός ο δρόμος είναι το αναίμακτο μαρτύριο. Οι Άγιοι Μάρτυρες υπέφεραν φοβερά, αλλά για λίγο χρόνο. Το αναίμακτο μαρτύριο της υπομονής κρατά μια ολόκληρη ζωή. Και αν ο Κύριος επιτρέψει να έρθει μεγάλος πόνος ή αληθινός διωγμός, τότε ο άνθρωπος καλείται να τον δει ως Γολγοθά. «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ», λέει ο Χριστός, όχι ως απειλή, αλλά ως πρόσκληση αγάπης.

Όταν έρθει εκείνη η ώρα, μην φοβηθείς. Πήγαινε με θάρρος, με ανοιχτό στήθος, χωρίς να μετανιώνεις για όσα αφήνεις πίσω. Δέξου τα πάντα με χαρά, γιατί τότε η δύναμη του Θεού θα σε επισκιάσει και θα σε ενισχύσει. «Ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται», μαρτυρεί ο Απόστολος Παύλος, αποκαλύπτοντας ότι η αδυναμία γίνεται τόπος χάριτος.

Αν όμως η αμφιβολία εισχωρήσει και ο άνθρωπος θελήσει να εγκαταλείψει τον Σταυρό από φόβο για τον εαυτό του ή για τους οικείους του, τότε ανοίγει ρήγμα. Εκεί βρίσκει χώρο η δαιμονική ενέργεια και η χάρη αποσύρεται, όχι ως τιμωρία, αλλά ως σεβασμός στην ελευθερία. Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας καλεί σε εγρήγορση, προσευχή και πιστότητα στην Παράδοση που μας σώζει.

Έχει έρθει η ώρα της ομολογίας, όχι με φωνές, αλλά με στάση ζωής. Όπως οι Άγιοι Μάρτυρες, που ενισχύθηκαν από τον Θεό ώστε να μη νιώσουν τον πόνο, ή αν τον ένιωσαν, να τον δουν ως καθαρτήριο από τις παλαιές αμαρτίες. Μέσα από τα δικά μας βάσανα, ο Κύριος μπορεί να ελεήσει και τα παιδιά μας και τους αγαπημένους μας. Γι’ αυτό να ζητάμε βοήθεια για εκείνους, χωρίς φόβο, με εμπιστοσύνη.

Πλησιάζουν στιγμές που χωρίς προσευχή κανείς δεν θα αντέξει, ανεξαρτήτως πνευματικής βαθμίδας. Όμως «ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται». Αυτή είναι η σιωπηλή υπόσχεση του Θεού προς όσους βαδίζουν τον στενό δρόμο με πίστη, ταπείνωση, αγάπη και ακαινοτόμητη ορθόδοξη συνείδηση.

Στάση καρδιάς μπροστά στον Σταυρό, εκεί όπου η υπομονή γίνεται φως και η σιωπή προσευχή.