Η ΠΙΣΤΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Η ΠΙΣΤΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

ΗΛΙΑ ΜΗΝΙΑΤΗ

Ἡ πίστη εἶναι κανόνας τῆς ζωῆς· ὅπως ἀκριβῶς πιστεύουμε, ἔτσι πρέπει καὶ νὰ ζοῦμε. Γιατί ἂν ὑποτεθεῖ ὅτι ἡ ζωή μας δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴν πίστη μας, τότε ἡ πίστη εἶναι νεκρὴ καὶ δὲν ὠφελεῖ σὲ τίποτε. «Τί τὸ ὄφελος, ἀδελφοί μου (λέγει ὁ θεῖος Ἰάκωβος ὁ ἀδελφόθεος), ἐὰν πίστιν τὶς λέγει ἐχειν, ἔργα δὲ μὴ ἔχη; μὴ δύναται ἡ πίστις σῶσαι αὐτόν; ὥσπερ γὰρ τὸ σῶμα χωρὶς πνεύματος νεκρόν ἐστι, οὕτω καὶ ἡ πίστις χωρὶς ἔργων νεκρά ἐστι».

Καὶ ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος ἐξηγώντας ἐκεῖνο τὸ ρητό του Χριστοῦ «οὐ πᾶς ὁ λέγων μοὶ Κύριε, Κύριε, εἰσελεύσεται εἰς τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, ἂλλ’ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ Πατρός μου», λέγει: «Βούλεται ἐνταύθα δεῖξαι ὅτι ἡ πίστις οὐδὲν ἰσχύει χωρὶς τῶν ἔργων». Θέλει δηλαδὴ νὰ πεῖ ὅτι ἡ πίστη χωρὶς τὰ ἔργα εἶναι ἕνα λείψανο πίστεως. Δὲν ἐνεργεῖ σὲ τίποτε.

Καὶ ὁ ἄνθρωπος ποὺ πιστεύει ὅτι εἶναι χριστιανός, ἀλλὰ δὲν ζεῖ σὰν χριστιανός, ἃς μὴ ἐλπίζει σὲ σωτηρία. Γιὰ νὰ σωθεῖ χρειάζεται καὶ ἡ ἀληθινὴ πίστη καὶ ἡ σωστὴ ζωή. Μ’ αὐτὰ τὰ δύο μπορεῖ νὰ σωθεῖ. Μ’ αὐτὲς τὶς δύο φτεροῦγες μπορεῖ νὰ πετάξει γιὰ τὸν Παράδεισο.

Μέχρι τώρα εἴδαμε ποιὰ εἶναι ἡ πίστη τῶν χριστιανῶν. Ἃς δοῦμε τώρα ποιὰ εἶναι ἡ ζωὴ τῶν χριστιανῶν.

Ἡ πίστη των ὡς πρὸς τὴν ἀρχή της, τὴν αὔξησή της καὶ τὴ στερέωσή της εἶναι ὅλη θεία.

Στὴ διδασκαλία εἶναι ἡ μοναδικὴ ἀλήθεια. Στὸ νόμο εἶναι γεμάτη ἁγιότητα.

Μὰ ποιὰ νὰ εἶναι τάχα ἡ ζωὴ τῶν χριστιανῶν; Τῶν χριστιανῶν αὐτοῦ, τοῦ δικοῦ μας καιροῦ; Ποιὰ εἶναι; Ἐδῶ δὲν φθάνουν λόγια γιὰ νὰ τὴν περιγράψουμε. Ἐδῶ χρειάζονται δάκρυα γιὰ νὰ τὴν κλάψουμε.

Ξέρουμε πολὺ καλὰ τί σήμαινε ἐκείνη ἡ εἰκόνα ποὺ εἶδε στὸν ὕπνο τοῦ ὁ Βασιλεὺς Ναβουχοδονόσωρ. Τὴν ἔννοια καὶ τὴν ἐξήγηση μᾶς τὴ δίδει ἡ ἴδια ἡ Ἁγία Γραφή.

Πλὴν ὅμως ταιριάζει καὶ στὴ δική μας ὑπόθεση. Ἡ εἰκόνα ἐκείνη εἶχε τὴν κεφαλὴ ἀπὸ καθαρὸ χρυσάφι. Εἶχε τὰ χέρια καὶ τὸ στῆθος ἀσημένια· τὴν κοιλιὰ καὶ τοὺς μηροὺς χάλκινα· τὰ πόδια κατὰ τὸ ἕνα μέρος σιδερένια, κατὰ τὸ ἄλλο μέρος πήλινα. Λέγει ὁ προφήτης Δανιήλ: « Ἐθεώρεις, βασιλεῦ, καὶ Ἰδοὺ εἰκών, ἧς ἡ κεφαλὴ χρυσίον· αἳ χεῖρες καὶ τὸ στῆθος καὶ οἱ βραχίονες αὐτῆς ἀργυροί· ἡ κοιλία καὶ οἱ μηροὶ χαλκοί· οἱ πόδες μέρος μὲν τί σιδηροῦν, μέρος δὲ τί ὀστράκινον».

Αὐτά, πιστέψτε μέ, εἶναι ἡ ἀληθινὴ εἰκόνα τῆς πολιτείας καὶ τῆς ζωῆς τῶν χριστιανῶν.

Ἡ εἰκόνα ἐκείνη εἶχε τὴν κεφαλὴ ἀπὸ χρυσάφι καθαρό. Καὶ η ζωὴ τῶν χριστιανῶν, στοὺς πρώτους χρόνους τοῦ χριστιανισμοῦ εἶχε τὴν ἀρχὴ ἀπὸ χρυσάφι καθαρὸ στὴν ἀρετὴ καὶ τὴν ἁγιότητα.

Οἱ ἀρχιερεῖς, οἱ ἱερεῖς, οἱ διάκονοι, οἱ ὑποδιάκονοι, οἱ μοναχοί, ὅλοι γενικῶς οἱ ἱερωμένοι ἤσαν καθαρὸ χρυσάφι στὴν ἐνάρετη πολιτεία καὶ στὸ παράδειγμα. Ἤσαν χρυσάφι καθαρὸ στὴ διδασκαλία καὶ στὰ ἤθη. Χρυσάφι καθαρὸ στὸ σῶμα καὶ τὴ ψυχή. Ἤσαν ὅλοι χρυσοί, ἔλαμπαν σὲ ὅλα τους τὰ ἔργα, σὰν ἀληθινὸ φῶς, καθὼς τὸ παρήγγειλε ὁ Χριστός· «ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου».

Ἀλλὰ καὶ οἱ λαϊκοὶ ἤσαν ὠσαύτως χρυσάφι καθαρὸ στὴ ζωή τους. Οἱ ἄνδρες, χρυσάφι καθαρὸ στὴν καλωσύνη. Οἱ γυναῖκες, χρυσάφι καθαρὸ στὴ σωφροσύνη. Οἱ γέροντες χρυσάφι καθαρὸ στὴ φρονιμάδα, οἱ νέοι στὴν παρθενία, τὰ παιδιὰ στὴν ἀθωότητα.

Οἱ χριστιανοὶ ἤσαν ὅλοι χρυσοὶ στὸ νοῦ τους. Δὲν μελετοῦσαν ἄλλο τίποτα παρὰ τὰ πνευματικὰ καὶ τὰ οὐράνια. Ἤσαν ὅλοι χρυσοὶ στὴ γλώσσα τους. Δὲν κατέκριναν μὲ ἀργολογίες τὸν πλησίον, ὑμνολογοῦσαν μὲ προσευχὲς τὸν Θεό. Ἤσαν ὅλοι χρυσοὶ στὰ χέρια τους. Δὲν ἅρπαζαν ἀπὸ φιλαργυρία τὰ ξένα πράγματα, ἀντιθέτως χάριζαν σὲ ἐλεημοσύνες τὰ δικά τους. Ἤσαν ὅλοι χρυσοὶ στὴν καρδιά. Δὲν ἀγαποῦσαν παρὰ μόνο τὸν Θεὸ καὶ τὸν πλησίον.

Ἤσαν πάντα ἕτοιμοι νὰ χύσουν τὸ αἷμα τους σὲ μαρτύριο γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ πλησίον. Ἤσαν ὅλοι μιὰ καρδιὰ καὶ μιὰ ψυχή.

Κεφαλὴ ἀπὸ καθαρὸ χρυσάφι, χριστιανοὶ ἐνάρετοι, ἅγιοι, ἀληθινοὶ χριστιανοί.

Κατόπιν ἐπηκολούθησε τὸ ἀσημένιο στῆθος, κατέβηκεν ἡ ἀξία. Καὶ τὸ ἀσήμι πολύτιμο εἶναι, μὰ ὄχι σὰν τὸ καθαρὸ χρυσάφι. Μὲ τὸν καιρὸ ψυχράνθηκε ἐκείνη ἡ θερμὴ ζέση τῆς πίστεως, μίκρυνε ἡ ἀρετή. Ἡ ζωὴ τῶν χριστιανῶν ἦταν καλή, ἀλλ’ ὄχι σὰν ἐκείνη τῶν πρώτων.

Ἐν συνεχεία ἦλθε ἡ χάλκινη κοιλιά. Δηλαδὴ πρὸς τὸ χειρότερο. Ἦλθε ἕνας τρόπος ζωῆς πολὺ κατώτερος κι ἀπ’ τὸν πρῶτο κι ἂπ’ τὸ δεύτερο. Ἦλθαν κάποια ἤθη σκληρὰ καὶ δύσκολα. Ὅμως ἂν καὶ τὸ χάλκωμα δὲν ἔχει ἀξία σὰν τὸ χρυσάφι ἡ σὰν τὸ ἀσήμι, ὅμως ἀξίζει κάτι τί. Ἂν καὶ οἱ χριστιανοὶ δὲν ἤσαν σὰν τοὺς πρώτους ἥ τους δεύτερους, μ’ ὅλον τοῦτο δὲν ἤσαν καὶ ἐντελῶς ἀχρεῖοι. Μπορεῖ νὰ μὴ ἤσαν τέλειοι, ἀλλὰ δὲν ἤσαν καὶ τιποτένιοι. Ἀνάμεσα στὶς πολλὲς κακίες εὑρίσκονταν καὶ ἀπὸ καμμιὰ ἀρετή. Κοιλιὰ χάλκινη, τὸ λοιπόν.

Ὅμως, τέλος πάντων, σ’ αὐτοὺς τοὺς δυστυχισμένους τωρινοὺς καιρούς, ἐμεῖς φθάσαμε στὰ κατώτερα μέρη τῆς εἰκόνας, στὰ πόδια. Ἕνα μέρος σιδερένια, ἕνα μέρος πήλινα. «Μέρος μὲν τί σιδηροῦν, μέρος δὲ τί ὀστράκινον».

Ποῦ θέλει νὰ πεῖ:

Ἤλθαμε σὲ μιὰ ἄθλια κατάσταση, ποὺ δὲν μποροῦμε πιὰ νὰ καταντήσουμε οὔτε κατώτεροι, οὔτε χειρότεροι. Μέρος εἴμαστε σίδηρος καὶ μέρος πηλός.

Σίδηρος, χωρὶς λάμψη ἀρετῆς, σκουριασμένοι ἀπ’ τὴν ἀμάθεια, σκληροὶ ἀπ’ τὴν ἁμαρτία.

Πηλὸς τὰ ἤθη μας, σπιλωμένα, ἄτιμα, τιποτένια. Ἡ κακία μᾶς ἔφθασε στὸ ἔπακρον. Ἡ πίστη μᾶς εἶναι χριστιανική, μὰ ἡ ζωὴ μᾶς εἰδωλολατρική.

Οἱ χριστιανοὶ εἶναι δύο εἰδῶν:

Εἶναι αὖτοι ποὺ ἔχουν τὸ ὄνομα μόνον τοῦ χριστιανοῦ· χριστιανοὶ ἐξωτερικὰ καὶ φαινομενικὰ ἔχουν «μόρφωσιν εὐσεβείας» ὅπως λέγει ὃ Ἀπόστολος Παῦλος, μὰ ἐσωτερικὰ δὲν ἔχουν τὰ ἔργα ἑνὸς χριστιανοῦ.

Ἔχουν χριστιανικὴ πίστη μὰ δὲν ἔχουν χριστιανικὴ ζωή. Μάλιστα ἔχουν μιὰ ζωὴ ἐντελῶς ἀντιθέτη ἀπ’ τὴ πίστη. «Ἔχοντες μόρφωσιν εὐσεβείας, τὴν δὲ δύναμιν αὐτῆς ἤρνημενοι».

Σιωπῶ λοιπὸν καὶ τελειώνω μὲ τοῦτο μόνο: Χριστιανέ, ὅπως ἡ πίστη σου εἶναι ἀληθινὴ καὶ ἁγία, ἔτσι πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἡ ζωή σου. Ἂν ἡ ζωή σου δὲν εἶναι καλὴ καὶ ἁγία, μὴ ἐλπίζεις ὅτι θὰ σωθεῖς. Πρέπει νὰ ζεῖς ὅπως πιστεύεις καὶ τότε εὐχαρίστησε τὸν Θεὸ γιὰ τρία πράγματα:

Πρώτον, γιὰ τὸ ὅτι εἶσαι χριστιανὸς καὶ ὄχι ἄπιστος. Δεύτερον, γιὰ τὰ ὅτι εἶσαι χριστιανὸς Ὀρθόδοξος καὶ ὄχι αἱρετικός. Καὶ τρίτον, γιατί εἶσαι χριστιανὸς Ὄρθοδοξος, τόσον κατὰ τὴν πίστη, ὅσον καὶ κατὰ τὴν ζωὴ καὶ ὄχι μόνον κατὰ τὴν πίστη. Τότε καὶ μόνον τότε νὰ ἐλπίζεις ὅτι θὰ σωθεῖς καὶ ὅτι θὰ ἀπόλαυσεις τὴν Βασιλεία τῶν οὐρανῶν.