ΕΓΚΩΜΙΑ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΧΡΑΝΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

ΕΓΚΩΜΙΑ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΧΡΑΝΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Όπως η Εκκλησία έχει κεφαλή τον Χριστό και ονομάζεται Κιβωτός της Σωτηρίας, έτσι και η Θεοτόκος αξιώθηκε να φέρει μέσα στα πανάχραντα σπλάχνα της τον Μονογενή Υιό και Λόγο του Θεού.

Γι’ αυτό και ο Άγιος Κύριλλος Πατριάρχης Αλεξανδρείας χαρακτηρίζει την Παναγία ως την «Αγίαν Εκκλησίαν».

«Πρέπει να έχουμε θείο φόβο και να φοβόμαστε την αχώριστη Τριάδα, υμνούντες την αειπάρθενο Μαρία, δηλαδή την Αγία Εκκλησία»4.

«Νέα Εύα» τη χαρακτηρίζει ο Άγιος Επιφάνιος Επίσκοπος Κύπρου: «Η μεν Εύα έγινε αιτία θανάτου στους ανθρώπους, η δε Μαρία έγινε αφορμή ζωής δια της οποία δόθηκε σε εμάς η πραγματική ζωή»5.

Γι’ αυτό και ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός γεμάτος θαυμασμό ονομάζει την Παναγία «ουρανομίμητη εκκλησία»6.

«Δεν νοείται και δεν μπορεί να σταθεί η Εκκλησία χωρίς την Παναγία Μητέρα του Σωτήρος Χριστού ... Όταν πει κανείς το "Θεοτόκος" συμπεριλαμβάνει σ΄ αυτό όλην την έννοιαν της Εκκλησίας, γιατί διά του ονόματος τούτου και στο πρόσωπο της αειπαρθένου Μαρίας εκφράζεται όλο το θείο μυστήριο του προσώπου του Ιησού Χριστού. Η πλατυτέρα, ζωγραφισμένη στο ημιθόλιο της κόγχης του Ιερού Βήματος μετά του Ιησού Χριστού, αυτό ακριβώς συμβολίζει, δηλαδή την Εκκλησίαν μετά του Ιησού Χριστού εις το μέσον αυτής. Καί ἡ οδηγήτρια είναι η επίγεια Εκκλησία, που οδηγεί όλους τους ανθρώπους να τους συνενώσει σε Σώμα Χριστού»7.

Η κιβωτός, όπως μας παραδίδει το ιερό κείμενο, ήταν ολόχρυση και μέσα σ’ αυτήν βρισκόταν η χρυσή στάμνα που περιείχε το ουράνιο μάννα, η ράβδος Ααρών που βλάστησε και οι δύο πλάκες του Δεκαλόγου.

Την σκέπαζαν δε δύο ολόχρυσα χερουβίμ. Αυτή μας υπενθυμίζει στην προς Εβραίους επιστολή του ο Απόστολος Παύλος: «μετά το δεύτερον καταπέτασμα σκηνή η λεγομένη Άγια αγίων, χρυσούν έχουσα θυμιατήριον και την κιβωτόν της διαθήκης περικεκαλυμμένην πάντοθεν χρυσίῳ, εν η στάμνος χρυσή έχουσα το μάννα και η ράβδος Ααρών η βλαστήσασα και αι πλάκες της διαθήκης, υπεράνω δε αυτής Χερουβίμ δόξης κατασκιάζοντα το ιλαστήριον»8.

Σ’ αυτήν την κιβωτό βλέπουν οι Πατέρες της Εκκλησίας το πρόσωπο της Θεοτόκου. Όπως η παλαιά κιβωτός κατασκευάστηκε από πολύτιμα υλικά, έτσι και η νέα κιβωτός, η Θεοτόκος, χρυσώθηκε με τη χάρη του Παναγίου Πνεύματος.

Γι’ αυτό και γεμάτος θαυμασμό ψάλλει ο ιερός υμνογράφος: «ο γαρ του ουρανού και της γης κατασκεύασε σε ποιητής άχραντε»9.

Δεν είναι απλώς αγία, αλλά Παναγία.

Δεν είναι χαριτωμένη αλλά Κεχαριτωμένη.

Δεν έφερε μέσα της τις πλάκες του νόμου, αλλά τον ίδιο τον Νομοθέτη.

Ως χρυσή στάμνα, δεν περιείχε το μάννα, αλλά Αυτόν τον Ουράνιον Άρτον, τον Χριστό, ο Οποίος προσφέρεται στους πιστούς ως φάρμακο αθανασίας, «αντίδοτο του μη αποθανείν».

«Συ στάθηκες νοητή Εδέμ ιερώτερη και θεϊκότερη από την παλαιά… η κιβωτός κρατώντας τον σπόρο για ένα δεύτερο κόσμο εσένα προεικόνισε», θα γράψει γεμάτος θαυμασμό ο θεοφόρος Νείλος της Δαμασκού10.

Κιβωτός η Παναγία,

Κιβωτός η χρυσωθείσα τω πνεύματι,

Θησαυρός για το ανθρώπινο γένος ο αδαπάνητος.

«Ως έμψυχος και ζώσα λογική κιβωτός, ευλογημένη Μαριάμ,

τον νομοδότην Λόγον, ώσπερ Νώε χωρείς,

κατακλυσμού λυτρούμενον πλάνης τον κόσμον,

και αρχηγόν δεικνύμενον, ετέρου κόσμου δεύτερου και βίου κρείττονος»12.

Παναγία Θεοτόκε Παρθένε βασιλεύουσα, Κάλλος Ουράνιο, την πίστη ημών ευφραίνουσα, η Υψηλοτέρα των Ουρανών, το ύδωρ της ζωής, η Δυναστεία των αγαθών, Ζωοδότειρα, Ηγεμονίς, Άνθος εύοσμον, του Δημιουργού των πάντων Θεού εικόνα έμψυχη, χαράς πηγή συμβάντων, Δόξα των Αγγέλων, η αείρρυτος η υμνωδία.

Η Ασύγκριτος, Θεού οσμή και ευωδία

Ζωηφόρε, της Τριάδος της Αγίας Ευλογία, Δύναμις Θεία, νόσων ιατρός, Γιάτρισσα Αγία. Ο λόγος και το έλεος της άπειρης Αγάπης του Θεού, Πεσόντων ανάκληση, Όπλο σωτηρίας κάθε αμαρτωλού, η φοβερή κατάπτωση του εχθρού, Δύναμις Αγία. Λυτήριον λύπης, Διάδωσμα πιστών και Θεραπεία.

Η Δόξα πάσα, η Αρχαγγελιώτισσα, το Άξιον Εστί. Η Γνώση της Σοφίας, Μήτηρ του Ιησού, Παραδείσου η Αρχή.

Ουρανών Υψηλοτέρα, Άγιον Ρόδον το Αμάραντον, Δεομένη Μήτηρ των πιστών, Άνθος χαράς ακράδαντον, Άρμα λαμπρόν βασιλικόν της Τρισηλίου Αρχής.

Ανακαίνιση του κόσμου, στολή ουσίας κτιστής. Η Δέσποινα πάντων ημών, η παρισταμένη τω Θεώ, Όμμα αθέατων θεωριών, το παλάτιο το αγαθό, Ίαση ωκεία, Γοργοϋπήκοε, φοβερή βροντή Θεία, Πορταΐτισσα, και Δύναμις ασθενούντων, η παραμυθία, βοήθησον τους δουλους Σου.

Η λυχνία η φωτοφόρος, Μυριώνυμη Ουρανών. Η λύτηρα των νόσων, σωτηρία των Χριστιανών. Βρύση ιαμάτων, Φως θαυμάτων, αθώωση ενόχων. Πρεσβεία θερμή, Θεόνυμφε, Ευλογημένη Κόρη. Άρτος ζωής, Ξίφος δίστομο, Ελπίδα μόνη.

Η Δόξα πάσα, η Αρχαγγελιώτισσα, το Άξιον Εστί. Η Γνώση της Σοφίας, Μήτηρ του Ιησού, Παραδείσου η Αρχή.

Θεοτόκε κραυγάζομέν Σε, γενού τροφός ζωής εις πάντας τους επικαλουμένους Σε, Σιών στοργής, Ψυχοσώστρια, Αγαθή χειμερία των δεινών, Ελευθερώτρια, Απαλλαγή πειρασμών και συμφορών.

Στήριγμα των αθλοφόρων. Το Τείχος το Ακαταμάχητον, η εξάλειψη δαιμόνων, Κραταιή πασών των δαιμόνων ράβδος φοβερή, Πλύση μιαρών, και πάσης ασθενείας συντριβή, Ζώσα Υπέρλαμπρη χαρά, Υπερτέρα ουρανών. Αρχή θαυματουργίας, επίσκεψις των ασθενών.

Η Δόξα πάσα, η Αρχαγγελιώτισσα, το Άξιον Εστί. Η Γνώση της Σοφίας, Μήτηρ του Ιησού, Παραδείσου η Αρχή.

Ελεούσα, Παναγία, νοερών Χάρις, πορφυρή, Στάχυ ολόχρυσο Θεϊκό, καρποφορία Θεϊκή.

Άφθαρτη χαρά της οικουμένης, Σοφία μυστική, Πύρινη στήλη ουρανού, πέλαγος στοργής, άχραντη τιμή, Ουράνια Θεοφιλία, σάλπισμα Αγγέλων κραταιόν, Τιμιωτέρα ανωτέρων στρατευμάτων φοβερών, Άθλος των δικαίων, Άρρητος περιουσία αγαθών, Άνθος Ευαγγελίου, Γη επαγγελίας, Επιστασία Θείων Βουλών.

Η Δόξα πάσα, η Αρχαγγελιώτισσα, το Άξιον Εστί. Η Γνώση της Σοφίας, Μήτηρ του Ιησού, Παραδείσου η Αρχή.