Λόγοι αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου για την αγωγή

Λόγοι αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου για την αγωγή από πολύ μικρή ηλικία
Τότε που ‘ταν ευκολώτερη η δουλειά, τότε έπρεπε να ξερριζώσης τα αγκάθια των ελαττωμάτων του,
τότε που ήταν πιο τρυφερή η ηλικία κι ήταν εύκολο το ξερρίζωμα.
Τότε θα νεκρώνονταν τα πάθη και δεν θα γίνονταν δυσκολοθεράπευτα.
Ε.Π.Ε. 27,476

και εγγόνια
Αν εσύ αναθρέψης καλά το παιδί σου, τότε κι εκείνο θ’ αναθρέψη με τον ίδιο τρόπο το παιδί του κι εκείνο το δικό του παιδί.
Κι έτσι θα συνεχίζεται παντοτινά μια αλυσίδα και μια αλληλοδιαδοχή άριστης ζωής,
που πήρε την αρχή και τη ρίζα από σένα και που θα σου φερνή τους καρπούς της φροντίδας,
που έδειξες για τους απογόνους σου.
Ε.Π.Ε. 27,484

θεμελιώνονται σωστά
Αν οι καλές διδασκαλίες χαραχτούν στην ψυχή του παιδιού,
που ‘ναι τρυφερή, κανένας δεν θα μπορέση να τις αφαιρέση,
γιατί θα έχουν αποτυπωθή ανεξίτηλα, όπως η σφραγίδα στο μαλακό κερί.
Στην ηλικία αυτή το παιδί τρέμει ακόμα και φοβάται και υπολογίζει την αυστηρή σου όψι
και τη φωνή σου και οτιδήποτε σχετικό. Σύ δε πρώτος θ’ απολαύσης τους αγαθούς καρπούς,
αν έχης καλό παιδί, κι έπειτα ο Θεός.
Ε.Π.Ε. 30,640

μάρτυρος
Ν’ αναθρέψης το παιδί σαν αθλητή του Χριστού και μέσα στον κόσμο δίδαξε του την ευλάβεια από την πρώτη του ηλικία.
Ε.Π.Ε. 30,640

τέχνη αγαλματοποιού
Όπως οι πετράδες χτυπάνε τις πέτρες, έτσι και σείς.
Είστε σαν κατασκευαστές αγαλμάτων. Σ’ αυτό να ‘χετε συγκεντρωμένη τη φροντίδα,
στο να κατασκευάζεται τα θαυμαστά αγάλματα του Θεού (τα παιδιά).
Ε.Π.Ε. 30,642

από απαλή ηλικία στην εκκλησία
Να οδηγής το παιδί από μικρό στην εκκλησία. Με σπουδή και φροντίδα να το φερνής.
Θα το δης να χοροπηδά από τη χαρά του, αφού τόσα που άλλοι τα αγνοούν, αυτό τα ξέρει.
Προτού ακόμα λεχθούν τα λόγια στην εκκλησία, τα ξέρει και τα κατανοεί και κερδίζει έτσι πολλά.
Ε.Π.Ε. 30,662

από απαλή ηλικία
Αν στην απαλή ψυχή του παιδιού εντυπωθούν καλά τα διδάγματα του Θεού,
κανένας δεν θα μπορέση να τα αφαιρέση, όπως ακριβώς συμβαίνει με το κερί.
Ε.Π.Ε. 30,662

αφορά σ’ όλο τον κόσμο
Πιθανόν μερικοί να γελάνε, γιατί ασχολούμαστε με ασήμαντα πράγματα και συζητάμε για τέτοιο τρόπο ζωής.
Η διαπαιδαγώγηση και η ευρυθμία δεν είναι ασήμαντα θέματα. Είναι υπόθεσις, που αφορά σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Ε.Π.Ε. 30,674

αγνότητας
Πρώτα ν’ απομακρύνης το παιδί από αισχρά θεάματα και ακούσματα.
Παιδί ελεύθερο (ανεξάρτητο) δεν πρέπει να πηγαίνη στο θέατρο.
Αν πάλι το παιδί επιθυμή τη διασκέδασι αυτή, ας βρούμε μερικούς συνομηλίκους του,
που αποφεύγουν το κακό θέατρο, ας τους παρουσιάζουμε ως παράδειγμα,
για να ζηλέψη και να τους ακολουθήση.
Ε.Π.Ε. 30,690

με ελπίδα αιωνίων αγαθών
Ο αθλητής (ο πυγμάχος) γενναία υπομένει τα χτυπήματα στο κεφάλι,
διότι αποβλέπει πρός το στεφάνι της νίκης.
Έτσι κι εμείς, όταν ατενίζουμε πρός τον ουρανό και πρός τα αγαθά του ουρανού,
όσα κακά κι αν μας έρχωνται, γενναία όλα θα τα υπομείνουμε.
Μας ενδυναμώνει η γλυκειά ελπίδα των μελλόντων αγαθών.
Ε.Π.Ε. 32,498

αγωνία συνεχής
Πέρασε η περίοδος του θηλασμού;
Έρχεται η αγωνία της ανατροφής.
Όταν είναι υγιή, κυριαρχεί ο φόβος μήπως αρρωστήσουν.
Όταν αρρωστήσουν, έρχεται ο φόβος μήπως πεθάνουν...
Κι αν δεν συμβή αυτό, να η αγωνία, που θα βρεθούν χρήματα για τη μόρφωσι τους;
Που χρήματα για το γάμο τους;
Που για την αξιοπρεπή ενδυμασία τους;
Ε.Π.Ε. 37,288

(Χρυσοστομικό Λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, Τόμος Α΄, σελ. 85-88)