Κυριακὴ Ε΄ τοῦ Πάσχα Ἡ Κυριακὴ τῆς Σαμαρείτιδος

Κυριακὴ Ε΄ τοῦ Πάσχα

Ἡ Κυριακὴ τῆς Σαμαρείτιδος

«Πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ, οὐ μὴ διψήσει εἰς τὸν αἰῶνα».

Κατὰ Ἰωάννην δ΄, 14

«Καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ».

Κατὰ Ἰωάννην δ΄, 41

Ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία, εἰς τὴν πέμπτην Κυριακὴν τοῦ Πεντηκοσταρίου, προβάλλει ἐνώπιόν μας τὴν μεγάλη καὶ σωτήριον συνάντησιν τοῦ Χριστοῦ μὲ τὴν Σαμαρείτιδα γυναῖκα, πλησίον τοῦ φρέατος τοῦ Ἰακώβ. Δὲν πρόκειται διὰ μίαν ἁπλὴν συνομιλίαν, ἀλλὰ διὰ θεοφάνειαν σωτηρίας, διὰ ἀποκάλυψιν τοῦ Μεσσίου εἰς μίαν ψυχὴν διψασμένην, πληγωμένην καὶ κουρασμένην ἀπὸ τὴν ἁμαρτίαν καὶ τὴν πλάνην.

Ἡ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία δὲν τοποθετεῖ τυχαίως τὰ ἱερὰ ἀναγνώσματα μέσα στὸ λειτουργικὸ σῶμα τοῦ Πεντηκοσταρίου. Ἡ Κυριακὴ Ε΄ τῆς Σαμαρείτιδος συνδέει βαθύτατα τὸ μυστήριον τοῦ «ὕδατος τοῦ ζῶντος» μὲ τὴν ἐξάπλωσιν τῆς Ἐκκλησίας μέσα στὸν κόσμο, ὅπως φανερώνεται στὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων. Τὸ Εὐαγγέλιον καὶ ὁ Ἀπόστολος γίνονται μία κοινὴ θεία μαρτυρία. Ὁ Χριστὸς καλεί. Ἡ Ἐκκλησία πορεύεται. Ἡ Χάρις ἐνεργεῖ. Ὁ ἄνθρωπος μετανοεῖ καὶ γίνεται δοχεῖον τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, «ὁ διψῶν τὴν σωτηρίαν τοῦ ἀνθρώπου», κάθεται ταπεινὰ πλησίον τοῦ φρέατος κατὰ τὴν ἕκτην ὥραν. Δὲν ζητεῖ νερό, ὡς ἄνθρωπος μόνον, ἀλλὰ ζητεῖ τὴν καρδίαν τοῦ πεπτωκότος ἀνθρώπου. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς λέγει ὅτι ὁ Χριστὸς ἐδίψασε σωματικῶς, ἵνα φανερώσῃ τὴν πνευματικὴν δίψαν τοῦ ἀνθρώπου διὰ τὴν θείαν Χάριν. Διότι ἡ ψυχὴ χωρὶς Θεὸν παραμένει ξηρὰ γῆ καὶ ἔρημος.

Στὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιον κατὰ Ἰωάννην δ΄, 5-42, ὁ Κύριος φανερώνει ἑαυτόν ὡς Μεσσίαν καὶ Σωτῆρα τοῦ κόσμου. Δὲν συνομιλεῖ μὲ μίαν εὐσεβῆ γυναῖκα τοῦ Ἰσραήλ, ἀλλὰ μὲ μίαν Σαμαρείτιδα, δηλαδὴ μὲ πρόσωπο περιφρονημένο θρησκευτικῶς καὶ τραυματισμένο ἠθικῶς. Ἐδῶ ἀποκαλύπτεται δογματικὰ ὅτι ἡ σωτηρία δὲν περιορίζεται φυλετικὰ, ἐθνικὰ ἢ κοινωνικά. Ὁ Χριστὸς ἦλθε «ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός».

Ἡ Σαμαρείτις ἦτο γυναῖκα τραυματισμένη ἀπὸ τὰ πάθη. Πέντε ἄνδρας εἶχεν λάβει καὶ ἐκεῖνος ποὺ εἶχε τότε δὲν ἦτο σύζυγός της. Καὶ ὅμως ὁ Χριστὸς δὲν τὴν ἐξευτελίζει, δὲν τὴν συντρίβει μὲ κατάκρισιν, ἀλλὰ μὲ θείαν διάκρισιν τὴν ὁδηγεῖ εἰς μετάνοιαν καὶ θεογνωσίαν. Ἔτσι ἐνεργεῖ πάντοτε ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Δὲν σώζει μὲ κοσμικὲς ψυχολογίες, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀλήθειαν τῆς μετανοίας καὶ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

«Πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν».

Κατὰ Ἰωάννην δ΄, 24

Μὲ τὸ χωρίον αὐτὸ ὁ Κύριος φανερώνει δογματικῶς τὴν ἀλήθειαν περὶ τῆς θείας λατρείας. Ἡ σωτηρία δὲν εἶναι τύπος ἐξωτερικός, οὔτε ἔθιμον θρησκευτικόν. Ἡ ἀληθινὴ λατρεία γίνεται ἐντός τῆς καρδίας, ὅταν ὁ νοῦς καθαρίζεται διὰ τῆς μετανοίας καὶ ὅταν ἡ ψυχὴ φωτίζεται ἀπὸ τὴν Ἄκτιστον Χάριν. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες τῆς Φιλοκαλίας διδάσκουν ὅτι ἡ προσευχὴ τοῦ Ἰησοῦ εἶναι τὸ ζῶν ὕδωρ ποὺ καθαρίζει τὸν ἔσω ἄνθρωπον.

Τὸ «ὕδωρ τὸ ζῶν» ποὺ δίδει ὁ Χριστός δὲν εἶναι συμβολισμὸς ψυχολογικός. Εἶναι ἡ Ἄκτιστος Θεία Χάρις, ἡ ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡ ὁποία εἰσέρχεται εἰς τὴν καθαριζομένην καρδίαν καὶ μεταβάλλει τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον. Ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας διδάσκει ὅτι ὁ Χριστὸς ὀνομάζει «ὕδωρ» τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, διότι δροσίζει τὴν ψυχὴν ποὺ καίγεται ἀπὸ τὰ πάθη.

Ἡ Σαμαρείτις, ἀφοῦ ἐγεύθη τὸν λόγον τοῦ Χριστοῦ, ἀφήνει τὴν ὑδρίαν της. Αὐτὸ δὲν εἶναι τυχαῖον. Ἡ ὑδρία συμβολίζει τὰ γήϊνα φρονήματα, τὶς μέριμνες καὶ τὴν παλαιὰν ζωήν. Ὅταν ἡ ψυχὴ συναντήσει τὸν Χριστόν, τότε ἐγκαταλείπει τὸ παλαιὸν φρόνημα καὶ γίνεται κήρυξ τοῦ θείου φωτός. Ἡ πάλαι πόρνη γίνεται ἰσαπόστολος. Ἡ πλανεμένη γίνεται θεολόγος. Ἡ διψασμένη γίνεται πηγὴ ὕδατος ζῶντος.

Καὶ ὅταν ἡ Σαμαρείτις ἀφήνει τὴν ὑδρίαν της, τότε ἡ πράξις αὐτὴ γίνεται πατερικὸ σύμβολο. Ἀφήνει τὴν παλαιὰ ζωή, τὸν κοσμικὸ νοῦ, τὴν ἁμαρτία, τὴν γήϊνη μέριμνα, καὶ γίνεται ἀπόστολος μετανοίας. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνευματικὸ ἀποτύπωμα ὅλης τῆς περικοπῆς. Κανείς δὲν σώζεται κρατώντας τὴν «ὑδρία» τοῦ κόσμου καὶ τῶν παθῶν.

Καὶ τοῦτο εἶναι μέγα μάθημα διὰ ὅλον τὸν κόσμον. Ἡ Ἐκκλησία δὲν ἀπορρίπτει τὸν μετανοοῦντα ἄνθρωπον. Δὲν ὑπάρχει ἁμαρτία ποὺ νὰ νικᾷ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, ἐὰν ὑπάρχει ταπείνωσις καὶ ἐξομολόγησις ἀληθινή. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος γράφει· «Μετάνοια ἐστὶ θυγάτηρ ἐλπίδος καὶ ἄρνησις ἀπελπισίας».

Κατὰ τὸ Ἀποστολικὸν ἀνάγνωσμα τῆς ἡμέρας, ἀπὸ τὰς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων, βλέπομεν πῶς ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ ἐξαπλώνεται εἰς ὅλην τὴν οἰκουμένην, καὶ πῶς ὁ λόγος τοῦ Εὐαγγελίου συντρίβει τὴν πλάνην καὶ τὴν μαγείαν τοῦ κόσμου. Διότι ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ δὲν εἶναι θεωρία, ἀλλὰ δύναμις ζωῆς ποὺ μεταμορφώνει ἀνθρώπους, κοινωνίες καὶ καρδίες.

Ὁ Ἀπόστολος ἀπὸ τὶς Πράξεις ια΄, 19-30 συνεχίζει τὸ ἴδιο μυστήριο. Οἱ μαθηταὶ τοῦ Χριστοῦ διασκορπίζονται ἔπειτα ἀπὸ τὸν διωγμὸ ποὺ ἔγινε μὲ τὸν λιθοβολισμὸ τοῦ Στεφάνου, ἀλλὰ ἀντὶ νὰ σιωπήσουν, κηρύττουν τὸν Χριστόν. Καὶ ἐκεῖ, στὴν Ἀντιόχεια, συμβαίνει κάτι μέγα καὶ ἱστορικόν· «πρώτον ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐκλήθησαν οἱ μαθηταὶ Χριστιανοί».

Δὲν ὀνομάσθηκαν φιλόσοφοι. Δὲν ὀνομάσθηκαν κοινωνικοὶ μεταρρυθμισταί. Ἐκλήθησαν Χριστιανοί, διότι ἔφεραν μέσα τους τὸν Χριστόν. Ἡ ζωὴ τους ἦτο ὁμολογία Ἀναστάσεως. Ἡ καρδία τους ἦτο ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Αὐτὸ εἶναι τὸ δογματικὸ νόημα τοῦ Ἀποστόλου. Ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι ἀνθρώπινος θεσμός. Εἶναι Σῶμα Χριστοῦ. Εἶναι κοινωνία θεώσεως.

Καὶ ἐνῶ στὸ Εὐαγγέλιον μία γυναῖκα διψασμένη γίνεται ἀπόστολος πίστεως, στὸν Ἀπόστολον βλέπομεν μίαν ὁλόκληρον Ἐκκλησίαν νὰ γεννᾶται μέσα ἀπὸ θλίψεις, πτωχεία, διωγμούς καὶ θυσίες. Οἱ πιστοὶ στέλνουν βοήθεια «ἕκαστος καθὼς ηὐπορεῖτό τις». Ἐδῶ φανερώνεται ἡ ὀρθόδοξος κοινοβιακὴ συνείδησις, ἡ θυσιαστικὴ ἀγάπη καὶ ἡ ἐνότητα τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας.

Ὁ Ἦχος δ΄ τῆς ἡμέρας δὲν εἶναι μία μουσικὴ λεπτομέρεια τυπικοῦ. Εἶναι πνευματικὸ ἦθος. Ἡ βυζαντινὴ μουσικὴ τῆς Ἐκκλησίας θεραπεύει τὸν νοῦ καὶ ὁδηγεῖ τὴν ψυχὴν εἰς κατάνυξιν. Καὶ τὸ Ἑωθινὸν ζ΄ φέρει τὴν ἀναστάσιμον βεβαιότητα ὅτι ὁ Χριστὸς ἀληθῶς ἀνέστη καὶ παραμένει ζῶν μέσα στὴν Ἐκκλησία Του.

«Ὡς ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός».

Ψαλμός μα΄, 2

«Διψᾷ ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ζῶντα».

Ψαλμὸς μα΄

Ἡ σημερινὴ Κυριακὴ εἶναι πρόσκλησις μετανοίας καὶ ἐπιστροφῆς. Ὁ κόσμος διψᾷ, ἀλλὰ πίνει ἀπὸ λάκκους συντετριμμένους. Διψᾷ γιὰ ἀγάπη καὶ καταλήγει στὴν σαρκολατρεία. Διψᾷ γιὰ εἰρήνη καὶ πνίγεται στὸ ἄγχος. Διψᾷ γιὰ ἀλήθεια καὶ παραδίδεται στὴν πλάνην. Μόνον ὁ Χριστὸς δίδει τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν, τὸ ὁποῖον γίνεται μέσα στὴν ψυχὴ «πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον».

Ἡ Κυριακὴ τῆς Σαμαρείτιδος εἶναι πρόσκλησις προσωπικὴ πρὸς κάθε ψυχήν. Ποῦ ζητοῦμε νὰ ξεδιψάσουμε; Στὸν κόσμο; Στὰ πάθη; Στὴν φιληδονία; Στὴν κενοδοξία; Ἢ στὸν Χριστὸ ποὺ δίδει «ὕδωρ ἁλλόμενον εἰς ζωὴν αἰώνιον»;

Ἂς γίνουμε καὶ ἐμεῖς τέκνα τῆς Ἐκκλησίας τῶν Πράξεων. Μὲ μετάνοια, ἐξομολόγησιν, θείαν κοινωνίαν, προσευχὴν καὶ ταπείνωσιν. Διότι μόνον τότε ὁ ἄνθρωπος παύει νὰ εἶναι ἔρημος καὶ γίνεται πηγὴ χάριτος.

Ἂς γονατίσουμε λοιπόν μὲ συντριβὴ καρδίας. Ἂς ἀνοίξουμε τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον. Ἂς κρατήσουμε κομποσχοίνι καὶ δάκρυ μετανοίας. Καὶ ἂς φωνάξουμε ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ψυχῆς μας:

Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, τὸ Ὕδωρ τῆς Ζωῆς, μὴ μὲ ἀφήσεις νὰ διψῶ μακρὰν Σου. Καθάρισον τὴν καρδίαν μου, φώτισον τὸν νοῦν μου καὶ ὁδήγησόν με εἰς μετάνοιαν ἀληθινήν, ἵνα προσκυνῶ Σε ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ. Ἀμήν.

Ἡ Σαμαρείτις ἔψαχνε νερό καὶ βρῆκε τὸν Θεόν. Οἱ Ἀπόστολοι ἐδιώχθησαν καὶ ἐγέννησαν Ἐκκλησίες. Καὶ ἐμεῖς, μέσα στὸ σκοτάδι τοῦ κόσμου, καλούμεθα νὰ γίνουμε φῶς Ὀρθοδοξίας καὶ μαρτυρία Ἀναστάσεως.

Ἡ Σαμαρείτις ἄφησε τὴν ὑδρία καὶ βρῆκε τὴν αἰώνια ζωή. Ἐμεῖς τί κρατοῦμε ἀκόμη ποὺ μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὸν Χριστόν;

#filoiesfigmenou #Χριστός #Σαμαρείτιδα #ΚυριακήΤηςΣαμαρείτιδος #Ορθοδοξία #Μετάνοια #ΙησούςΧριστός #ΆγιοιΠατέρες #ΠνευματικήΖωή #Ευαγγέλιο #Orthodox #JesusChrist #Repentance #HolyFathers #Orthodoxy #Prayer #Απόστολος #ΠράξειςΤωνΑποστόλων #Ανασταση #Gospel #ActsOfTheApostles