Σάββατον μετά τῆς Ὀρθοδοξίας: ΨΥΧΟΣΣΑΒΒΑΤΟΝ

Σάββατον μετά τῆς Ὀρθοδοξίας: ΨΥΧΟΣΣΑΒΒΑΤΟΝ. Μνήμην ἐπιτελοῦμεν πάντων τῶν ἀπ’ αἰῶνος κεκοιμημένων εὐσεβῶς, ἐπ’ ἐλπίδι ἀναστάσεως ζωῆς αἰωνίου, ὀρθοδόξων χριστιανῶν, πατέρων καὶ ἀδελφῶν ἡμῶν.

Η αγία μας Εκκλησία, ως σώμα Χριστού και κοινωνία ζώντων και κεκοιμημένων, τελεί την ιερά αυτή μνήμη με βαθιά συναίσθηση της πνευματικής ενότητος που συνδέει όλη την Εκκλησία, την στρατευομένη και την θριαμβεύουσα. Η μνήμη των κεκοιμημένων δεν είναι απλώς ανθρώπινη ανάμνηση προσώπων που έφυγαν από την παρούσα ζωή, αλλά πράξη εκκλησιολογική, ομολογία πίστεως και έκφραση αγάπης. Διότι στην Εκκλησία του Χριστού ο θάνατος δεν διακόπτει την κοινωνία των μελών της, αλλά μεταβάλλει τον τρόπο υπάρξεως.

Η Αγία Γραφή μαρτυρεί ότι ο Θεός είναι «Θεὸς οὐ νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων» όπως λέγει ο ίδιος ο Κύριος στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. Οι ψυχές των κεκοιμημένων βρίσκονται ενώπιον του Θεού και αναμένουν την κοινή ανάσταση κατά την ένδοξη Δευτέρα Παρουσία. Ο Απόστολος Παύλος διδάσκει ότι «εἰ πιστεύομεν ὅτι Ἰησοῦς ἀπέθανεν καὶ ἀνέστη, οὕτω καὶ ὁ Θεὸς τοὺς κοιμηθέντας διὰ τοῦ Ἰησοῦ ἄξει σὺν αὐτῷ» όπως γράφει στην Α΄ προς Θεσσαλονικείς επιστολή.

Η Εκκλησία από τους αποστολικούς ήδη χρόνους διατηρεί την προσευχή υπέρ των κεκοιμημένων. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι οι Άγιοι Απόστολοι καθιέρωσαν να γίνεται μνημόνευση των κεκοιμημένων κατά την φοβερά και αναίμακτη θυσία της Θείας Λειτουργίας, διότι γνώριζαν ότι μεγάλη ωφέλεια προκύπτει για τις ψυχές από αυτή την ιερή πράξη. Όταν ο ιερέας μνημονεύει τα ονόματα των κεκοιμημένων ενώπιον της Αγίας Τραπέζης, τότε η αγάπη της Εκκλησίας υπερβαίνει τον χρόνο και φθάνει μέχρι την αιωνιότητα.

Η ημέρα του Ψυχοσαββάτου έχει βαθιά εκκλησιολογική σημασία. Το Σάββατο είναι ημέρα αφιερωμένη στους κεκοιμημένους, διότι κατά την ημέρα αυτή ο ίδιος ο Χριστός αναπαύθηκε στο μνήμα, ενώ η ψυχή Του κατήλθε στον Άδη για να καταλύσει την εξουσία του θανάτου και να χαρίσει ζωή στους ανθρώπους. Έτσι το Σάββατο συνδέεται με το μυστήριο της αναπαύσεως και της προσδοκίας της Αναστάσεως.

Στην ιερά παράδοση της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας η μνήμη των κεκοιμημένων συνοδεύεται από ιδιαίτερες πράξεις ευσεβείας. Οι πιστοί προσφέρουν κόλλυβα ως σύμβολο της αναστάσεως, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου ότι «ἐὰν μὴ ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἀποθάνῃ, αὐτὸς μόνος μένει· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ, πολὺν καρπὸν φέρει» όπως αναφέρει το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο. Ο σπόρος που θάβεται στη γη και βλαστάνει συμβολίζει την ελπίδα της αναστάσεως των σωμάτων κατά την έσχατη ημέρα.

Επιπλέον οι πιστοί ανάβουν κεριά και προσφέρουν ελεημοσύνη υπέρ των κεκοιμημένων. Η πράξη αυτή εκφράζει την πίστη ότι η αγάπη συνεχίζει να ενεργεί ακόμη και μετά τον θάνατο. Η Εκκλησία διδάσκει ότι η προσευχή, η ελεημοσύνη και η μνημόνευση κατά την Θεία Λειτουργία αποτελούν πνευματική παρηγορία για τις ψυχές που έχουν αναχωρήσει από τον παρόντα κόσμο.

Με τον τρόπο αυτό το Ψυχοσάββατο γίνεται ημέρα βαθιάς πνευματικής συνειδήσεως. Οι πιστοί δεν μνημονεύουν μόνο τους συγγενείς και τους φίλους τους, αλλά όλους τους από αιώνος κεκοιμημένους ορθοδόξους χριστιανούς. Η Εκκλησία προσεύχεται για όλους, ακόμη και για εκείνους που δεν έχουν κανέναν να τους μνημονεύσει. Έτσι φανερώνεται η καθολικότητα της αγάπης της Εκκλησίας.

Η προσευχή της Εκκλησίας κορυφώνεται με τη δέηση να αναπαύσει ο Θεός τις ψυχές «ἐν τόπῳ φωτεινῷ, ἐν τόπῳ χλοερῷ, ἐν τόπῳ ἀναψύξεως, ἔνθα ἀπέδρα ὀδύνη, λύπη καὶ στεναγμός». Μέσα σε αυτή την προσευχή αποκαλύπτεται η ελπίδα της Αναστάσεως και η βεβαιότητα ότι ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο.

Έτσι το Ψυχοσάββατο γίνεται ημέρα πίστεως, αγάπης και ελπίδας. Μνήμη των κεκοιμημένων, αλλά και υπόμνηση της κοινής πορείας όλων προς την αιωνιότητα. Διότι μέσα στο φως της Αναστάσεως του Χριστού, η Εκκλησία ζει με τη βεβαιότητα ότι η ζωή νικά τον θάνατο και ότι όλοι οι πιστοί καλούνται να συμμετάσχουν στη δόξα της βασιλείας του Θεού.

Αἰωνία ἡ μνήμη πάντων τῶν ἀπ’ αἰῶνος κεκοιμημένων ὀρθοδόξων χριστιανῶν.

Η μνήμη των κεκοιμημένων δεν είναι θλίψη χωρίς ελπίδα αλλά προσευχή γεμάτη φως. Σήμερα η Εκκλησία υψώνει δέηση για όλους τους πατέρες και αδελφούς μας που κοιμήθηκαν με πίστη, ζητώντας από τον Κύριο να τους κατατάξει στη βασιλεία Του και να χαρίσει σε όλους μας μετάνοια και σωτηρία.

#Ψυχοσάββατο #ΜνήμηΚεκοιμημένων #ΟρθόδοξηΠαράδοση #Ανάσταση #filoiesfigmenou