Τόπος για τον Θεό Ο Λόγος του Θεού κατέρχεται στον κόσμο αθόρυβα

Τόπος για τον Θεό

Ο Λόγος του Θεού κατέρχεται στον κόσμο αθόρυβα και ταπεινά, χωρίς αξιώσεις και χωρίς θόρυβο ανθρώπινο. Δεν ζητά παλάτια ούτε τιμές, αλλά έναν τόπο απλό για να γεννηθεί. Και όμως, «οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι» και ο Κύριος ανακλίθηκε «ἐν φάτνῃ», ώστε να φανερωθεί από την πρώτη στιγμή ότι η σωτηρία δεν έρχεται με δόξα κοσμική, αλλά με την κένωση της αγάπης. Και το θαύμα είναι ότι ο Θεός δεν ντρέπεται τη μικρότητα του ανθρώπου, αλλά την αγιάζει, γιατί «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν».

Το ίδιο ερώτημα στέκει και σήμερα, βαρύ και αμείλικτο. Υπάρχει τόπος για τον Χριστό στη ζωή μας. Υπάρχει τόπος στην καρδιά μας, που συχνά ασφυκτιά από μέριμνες, άγχη, επιθυμίες και εγωισμό. Η Γραφή δεν μας κολακεύει, μας θεραπεύει. «Σήμερον, ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν» και πάλι «Καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει». Η μετάνοια δεν είναι μια ψυχολογική παρηγοριά, είναι η πόρτα που ανοίγει. «Μετανοεῖτε, ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Και ο Χριστός δεν ζητά από εμάς το αδύνατο, ζητά το αληθινό, ζητά να Τον αφήσουμε να σταθεί εκεί που κανείς άλλος δεν χωρά. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι η μετάνοια είναι ιατρείο και όχι δικαστήριο, διότι ο Θεός θεραπεύει την ψυχή όταν εκείνη παύει να δικαιολογεί το πάθος και αρχίζει να ομολογεί την πληγή.

Υπάρχει τόπος για τον Χριστό στο σπίτι μας. Στον τρόπο που μιλάμε, στον τρόπο που ακούμε, στον τρόπο που συγχωρούμε, στον τρόπο που μεγαλώνουμε τα παιδιά μας. Η οικογένεια δεν σώζεται από τις καλές προθέσεις μόνο, αλλά από την παρουσία του Θεού. «Ἐὰν ὁ Κύριος μὴ οἰκοδομήσῃ οἶκον, εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες». Και ο απόστολος Παύλος χαράζει έναν δρόμο απλό και ακριβό, «ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται», γιατί η αγάπη δεν είναι συγκίνηση, είναι σταυρός καθημερινός. Ο άγιος Βασίλειος ο Μέγας υπενθυμίζει ότι η ταπεινή εγκράτεια και η ειρήνη των λόγων είναι πιο δυνατή από κάθε αυστηρότητα, διότι ο άνθρωπος πείθει όταν πρώτα αγαπά.

Υπάρχει τόπος για τον Χριστό μέσα στην Εκκλησία Του. Όχι ως τυπική παρουσία, αλλά ως ζωντανή αλήθεια που ελέγχει, φωτίζει και θεραπεύει. «Ὅπου εἰσὶ δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν». Και όμως, πόσο εύκολα ο άνθρωπος συνηθίζει το ιερό και το κάνει σκηνικό. Ο Κύριος λέγει «ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με» και μας ζητά να μη μετατρέψουμε τον ναό σε συνήθεια, ούτε την αλήθεια σε συμβιβασμό. Ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος ομολογεί ότι όπου είναι ο Χριστός εκεί είναι και η Εκκλησία, ώστε να θυμόμαστε ότι το κέντρο δεν είναι η δική μας κρίση, αλλά η υπακοή στην αλήθεια Του.

Υπάρχει τόπος για τον Χριστό στην παιδεία και στη σκέψη των νέων. Ή μήπως εξορίζεται σιωπηλά, για να μη ενοχλεί έναν κόσμο που θέλει γνώση χωρίς αλήθεια και ελευθερία χωρίς ευθύνη. Η Γραφή λέγει «Ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου» και αυτός ο φόβος δεν είναι τρόμος, είναι σεβασμός, είναι μνήμη Θεού, είναι φως. Ο απόστολος Παύλος μας καλεί να μη χτίζουμε νου που διασκορπίζεται, αλλά νου που δοκιμάζει, «μὴ συσχηματίζεσθε τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθε τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς ὑμῶν». Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος διδάσκει ότι η αλήθεια δεν χαρίζεται στην επιπολαιότητα, αλλά αγαπά την καθαρότητα της καρδιάς, διότι μόνο έτσι γίνεται η γνώση σοφία.

Υπάρχει τόπος για τον Χριστό στη δημόσια ζωή και στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον των ανθρώπων. Στους νόμους, στις επιλογές, στη συνείδηση εκείνων που κυβερνούν. «Δικαιοσύνην μάθετε οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν» και «Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην». Γιατί ο τόπος που χάνει τη δικαιοσύνη, χάνει και την ειρήνη. Και ο Κύριος λέγει «ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ», ώστε να μη συγχέουμε την εξουσία με τη συνείδηση. Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής δείχνει ότι η αλήθεια δεν μετριέται με την πλειοψηφία, αλλά με την πιστότητα στον Χριστό, ακόμη κι όταν η εποχή ζητά σιωπή.

Αν σταθούμε με ειλικρίνεια μπροστά σε αυτά τα ερωτήματα, θα ομολογήσουμε με πόνο ότι συχνά επαναλαμβάνουμε το μήνυμα της Βηθλεέμ. Δεν έχουμε χώρο για Σένα. Κι όμως, ο Θεός εργάζεται μέσα στη νύχτα του κόσμου. Οι Πράξεις των Αποστόλων μαρτυρούν ότι ο Χριστός δεν είναι ιδέα, είναι ζωή που ανασταίνει ανθρώπους και ιστορίες, «οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία». Και πάλι, «Μετανοήσατε οὖν καὶ ἐπιστρέψατε, πρὸς τὸ ἐξαλειφθῆναι ὑμῶν τὰς ἁμαρτίας». Έτσι γεννιέται χώρος, όταν ο άνθρωπος παύει να κρατά τα πάντα για τον εαυτό του και επιτρέπει στον Θεό να τον ξαναπλάσει.

Υπάρχει και σήμερα το μικρό υπόλοιπο, η ταπεινή μαγιά της πίστεως. Άνθρωποι κουρασμένοι και πληγωμένοι που δεν εγκατέλειψαν τον Χριστό, αλλά έμαθαν να Τον αναζητούν όχι στα εύκολα, αλλά στο αληθινό. Όταν τα στηρίγματα του κόσμου καταρρέουν, τότε αποκαλύπτεται η αλήθεια. «Ὁ Κύριος φωτισμός μου καὶ σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι» και «Μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός». Τότε η φάτνη γίνεται θρόνος και το σπήλαιο ουρανός, γιατί ο ουρανός δεν αλλάζει τόπο, αλλά καρδιά.

Ο Χριστός δεν ζητά μεγάλα. Ζητά άνοιγμα. Ζητά μια ρωγμή ταπεινή, για να περάσει το φως. «Ἰδοὺ ἕστηκα ἐπὶ τὴν θύραν καὶ κρούω». Αν του ανοίξουμε, θα μπει όχι ως επισκέπτης, αλλά ως Κύριος, και θα γεννηθεί μέσα μας ως ειρήνη, ως νόημα, ως σωτηρία. Και τότε θα καταλάβουμε ότι δεν ήταν ποτέ ο Θεός που δεν έβρισκε τόπο, αλλά εμείς που φοβόμασταν να αδειάσουμε από τον θόρυβό μας.

Είθε και φέτος η καρδιά μας να βρει χώρο, έστω μικρό και ταπεινό, αρκεί να είναι ανοιχτό, για να γεννηθεί ο Χριστός μέσα μας και να γίνει η ζωή μας δοξολογία.

Να βρεθεί τόπος στην καρδιά, για να γίνει η ταπεινή φάτνη φως και ειρήνη.