«ΚΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ»; ΟΧΙ ΩΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΥΧΗ Η αγάπη προς την Υπεραγία

«ΚΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ»; ΟΧΙ ΩΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΥΧΗ

Η αγάπη προς την Υπεραγία Θεοτόκο δεν μετριέται με νεολογισμούς, αλλά με την ακρίβεια της πίστεως, τη γλώσσα της Αγίας Γραφής, την υμνολογία και την αδιάκοπη Παράδοση της Εκκλησίας.

Η Εκκλησία δεν μας παρέδωσε την Παναγία ως μία αόριστη «ημέρα» ή ως ένα εποχικό έθιμο. Μας παρέδωσε Πρόσωπο: την Παρθένο Μαρία, τη Μητέρα του σαρκωθέντος Υιού και Λόγου του Θεού, την αληθώς Θεοτόκο. Γι’ αυτό και η Αγία Γραφή δεν την προσφωνεί με μία ευχή σαν να πρόκειται για εορταστική περίοδο. Ο Αρχάγγελος την προσφωνεί «Χαῖρε, Κεχαριτωμένη» κατά Λουκ. 1,28. Η Ελισάβετ, «πλησθεῖσα Πνεύματος Ἁγίου», την αποκαλεί «εὐλογημένη ἐν γυναιξί» και «μήτηρ τοῦ Κυρίου μου» κατά Λουκ. 1,42–43, ενώ η ίδια η Θεοτόκος προφητεύει: «ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαί», Λουκ. 1,48. Η ορθόδοξη λειτουργική παράδοση διατηρεί ακριβώς αυτή τη βιβλική γλώσσα.

Δεν πρόκειται για μία απλή τιμητική ονομασία. Η λέξη Θεοτόκος είναι χριστολογική ομολογία. Η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος στην Έφεσο, το 431, υπερασπίστηκε τον όρο ακριβώς επειδή Εκείνη που γέννησε η Παρθένος δεν ήταν ένας απλός άνθρωπος στον οποίο αργότερα ενώθηκε ο Θεός, αλλά ο ίδιος ο προαιώνιος Υιός και Λόγος του Θεού σαρκωμένος. Η τιμή προς τη Θεοτόκο επομένως δεν είναι συναισθηματικό παράρτημα της πίστεως· προστατεύει την ίδια την ορθόδοξη ομολογία περί του Χριστού.

Στις 15 Αυγούστου η Εκκλησία δεν εορτάζει κάτι που ονομάζεται απλώς «Παναγιά». Εορτάζει συγκεκριμένο σωτηριολογικό και θεομητορικό γεγονός: την Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου. Έτσι το ονομάζουν τα λειτουργικά βιβλία, έτσι το ονομάζει η Αποστολική Διακονία και έτσι το ονομάζει επισήμως το όλο το Άγιο Όρος το Οικουμενικό Πατριαρχείο, και γενικότερα η Ορθοδοξία.Το Απολυτίκιο της εορτής ομολογεί ότι κατά την Κοίμησή Της η Θεοτόκος «μετέστη προς την ζωήν», παραμένοντας Μητέρα της Ζωής και πρεσβεύουσα για τον κόσμο.

Εδώ βρίσκεται και η ουσία του ζητήματος. Άλλο το Πρόσωπο και άλλο η εορτή του γεγονότος που συνδέεται με το Πρόσωπο. Λέμε «Καλά Χριστούγεννα», όχι «Καλό Χριστό». Λέμε «Καλή Ανάσταση», όχι «Καλό Αναστημένο Χριστό». Κατά τον ίδιο τρόπο, εκκλησιαστικά ακριβέστερο είναι να λέμε «Καλό και ευλογημένο Δεκαπενταύγουστο», «Καλή και ευλογημένη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου» ή «Χρόνια πνευματικά και ευλογημένα».

Ακριβώς αυτή τη διάκριση έχει επισημανθεί λέγοντας ότι άλλο είναι τα Πρόσωπα και άλλο τα γεγονότα και προτείνοντας ως εκκλησιαστικά ορθότερες εκφράσεις το «Καλό Δεκαπενταύγουστο» και το «Καλή εορτή της Παναγίας μας».

Η ίδια η προσευχητική γλώσσα της Εκκλησίας, αποτελεί εδώ ασφαλή οδηγό. Το Θεοτοκάριο του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου περιλαμβάνει δεκάδες Κανόνες και τροπάρια προς τη Θεοτόκο, παρμένα από την παλαιά λειτουργική παράδοση. Εκεί η Παρθένος ονομάζεται Θεοτόκος, Θεομήτωρ, Αειπάρθενος, Παντοβασίλισσα και προστάτις των πιστών, η γλώσσα είναι δογματικά ακριβής, ευλαβική και χριστοκεντρική. Ο ίδιος ο Άγιος Νικόδημος δηλώνει ότι το Θεοτοκάριο συγκροτήθηκε «εἰς δόξαν τῆς Ἀειπαρθένου» και προς πνευματική ωφέλεια των πιστών.

Το ίδιο φρόνημα συναντούμε στον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό. Η Θεοτόκος για τον μεγάλο δογματικό Πατέρα δεν λαμβάνει κάποια αυθαίρετη ή «ψευδή» δόξα, η τιμή Της πηγάζει από το ανεπανάληπτο μυστήριο ότι έγινε πραγματικά Μητέρα του ενανθρωπήσαντος Θεού Λόγου. Η θεολογία του περί της Κοιμήσεως υπογραμμίζει ταυτοχρόνως τον πραγματικό θάνατό Της και τη μετάστασή Της προς τη ζωή, όπως ακριβώς το εκφράζει η υμνολογία της Εκκλησίας.

Και μία ακόμη διάκριση είναι απαραίτητη. Ένας άνθρωπος που λέει από απλή λαϊκή ευλάβεια «Καλή Παναγιά» δεν πρέπει να χαρακτηρίζεται αιρετικός ή ασεβής. Σε ορισμένες τοπικές γλωσσικές χρήσεις η λέξη «Παναγιά» μπορεί να λειτουργεί μετωνυμικά, δηλαδή να εννοείται «η ημέρα της Παναγίας». Η καλή πρόθεση του πιστού δεν αμφισβητείται. Η Εκκλησία όμως δεν αρκείται στην καλή πρόθεση, μας διδάσκει να ενώνουμε την ευλάβεια με τη διάκριση και την ορθή ομολογία.

Γι’ αυτό η διόρθωση δεν γίνεται με κατάκριση, αλλά με αγάπη.

Δεν διορθώνουμε τον άνθρωπο επειδή αγαπά την Παναγία. Του θυμίζουμε πώς μιλά η ίδια η Εκκλησία για την Παναγία.

Από την 1η έως και τη 14η Αυγούστου η Εκκλησία διανύει τη νηστεία της Κοιμήσεως και τελεί ιδιαίτερα τις Παρακλητικές Ακολουθίες προς την Υπεραγία Θεοτόκο, στις 15 Αυγούστου κορυφώνεται η περίοδος με τη μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεώς Της.

Ας κρατήσουμε λοιπόν τη γλώσσα που μας παρέδωσαν η Αγία Γραφή, οι Πατέρες και η λατρεία της Εκκλησίας:

Χρόνια πνευματικά και ευλογημένα.

Καλό και ευλογημένο Δεκαπενταύγουστο.

Καλή και ευλογημένη εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Η Παναγία μας βοήθεια, σκέπη και πρεσβεία όλων μας.

Δεν χρειάζεται να επινοήσουμε νέους τίτλους για Εκείνη που η Εκκλησία επί αιώνες υμνεί ως Κεχαριτωμένη, Αειπάρθενο, Θεομήτορα και αληθώς Θεοτόκο.

Η ακρίβεια στην πίστη δεν μικραίνει την αγάπη.

Την καθαρίζει. Την φυλάσσει. Και την παραδίδει ανόθευτη στις επόμενες γενεές.

Καλή αρχή νηστείας...εν μετανοία και προσευχή ...

#Παναγία #ΥπεραγίαΘεοτόκος #ΚοίμησηΤηςΘεοτόκου #Δεκαπενταύγουστος #Θεοτόκος #Παράκληση #Νηστεία #Ορθοδοξία #ΟρθόδοξηΠίστη #Εκκλησία #Πίστη #ΠνευματικήΖωή #Προσευχή #Ευλογία #Χριστός #ΠατερικήΠαράδοση #ΑγίαΓραφή #ΕκκλησιαστικήΠαράδοση #ΟρθόδοξηΘεολογία #filoiesfigmenou