Η νύκτα της δοκιμασίας και το άγρυπνο φως της Εκκλησίας

Η νύκτα της δοκιμασίας και το άγρυπνο φως της Εκκλησίας

«Ο πλους εν νυκτί, τα της Εκκλησίας αποίμαντα, Χριστός καθεύδει» κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, δεν δηλώνει εγκατάλειψη αλλά μυστήριο θείας οικονομίας. Όταν τα κύματα υψώνονται και η νύκτα φαίνεται πυκνή, τότε η πίστη καλείται να αποδείξει ότι δεν στηρίζεται σε ό,τι φαίνεται αλλά σε Εκείνον που κυβερνά αοράτως. Όπως οι Απόστολοι εν τη θαλάσση εκλονίζοντο από τον φόβο, ενώ ο Κύριος εκοιμάτο επί το προσκεφάλαιον, έτσι και η Εκκλησία πολλές φορές φαίνεται ως πλοίο εν μέσω τρικυμίας. Όμως ο Χριστός δεν εγκαταλείπει το σώμα Του, διότι «Ιδού εγώ μεθ’ υμών ειμι πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος» (Ματθ. 28,20).

Η ανθρώπινη πλάνη γεννάται όταν ο άνθρωπος απολυτοποιεί το κτιστό και παραθεωρεί το άκτιστο. Ο Μέγας Κωνσταντίνος επισημαίνει ότι είναι εσχάτη μανία να συγκρίνονται τα πρόσκαιρα με τα αιώνια, διότι το κτιστό έχει αρχή και τέλος, ενώ το άκτιστο είναι άναρχο και ατελεύτητο. Όταν ο άνθρωπος λησμονεί αυτή τη διάκριση, επιχειρεί να οικοδομήσει βεβαιότητες πάνω στην άμμο του χρόνου, και τότε η ψυχή ταράσσεται από ανασφάλεια και φόβο. Ο προφήτης Δαυίδ υπενθυμίζει ότι «ο Θεός ημών καταφυγή και δύναμις, βοηθός εν θλίψεσι ταίς ευρούσαις ημάς σφόδρα» (Ψαλμ. 45,2). Η Εκκλησία δεν εδράζεται σε ανθρώπινες ισορροπίες αλλά στην άκτιστη χάρη του Θεού, η οποία ενεργεί ακόμη και όταν ο άνθρωπος αδυνατεί να την διακρίνει.

Η θεραπεία της ψυχής δεν επιτυγχάνεται με την πληγή του άλλου. Ο Άγιος Αμβρόσιος διδάσκει ότι κανείς δεν θεραπεύει τον εαυτό του τραυματίζοντας τον αδελφό του, διότι η πνευματική ζωή είναι κοινωνία αγάπης και όχι πεδίο επιβολής. Η πληγή του πλησίον γίνεται τραύμα του ίδιου του σώματος της Εκκλησίας, καθώς «ει πάσχει εν μέλος, συμπάσχει πάντα τα μέλη» (Α΄ Κορ. 12,26). Όταν ο άνθρωπος επιδιώκει δικαίωση με σκληρότητα, απομακρύνεται από την ιαματική οδό της ταπεινώσεως. Η αληθινή νίκη δεν είναι η επικράτηση επί του άλλου αλλά η υπέρβαση του ιδίου θελήματος διά της αγάπης.

Στις περιόδους σύγχυσης, όπου τα ανθρώπινα μέτρα φαίνονται να επικρατούν επί της αλήθειας, ο πιστός καλείται να παραμείνει σταθερός εν τη παραδόσει. Οι Απόστολοι, ευρισκόμενοι εν μέσω κινδύνων, «ήσαν προσκαρτερούντες τη προσευχή και τη κοινωνία» (Πράξ. 2,42). Η Εκκλησία πορεύεται μέσα στην ιστορία όχι ως θεσμός κοσμικής ισχύος αλλά ως κιβωτός σωτηρίας. Το φαινόμενο της σιωπής του Θεού δεν είναι ένδειξη απουσίας αλλά πρόσκληση βαθύτερης εμπιστοσύνης. Όταν ο άνθρωπος παύει να ταυτίζει την αλήθεια με την πρόσκαιρη δικαίωση, τότε ανακαλύπτει ότι η ειρήνη του Θεού υπερβαίνει κάθε λογισμό.

Η διάκριση μεταξύ κτιστού και ακτίστου, μεταξύ εγωισμού και αγάπης, μεταξύ φόβου και πίστεως, οδηγεί τον άνθρωπο στην εσωτερική γαλήνη. Η Εκκλησία πορεύεται μέσα στην ιστορία όπως το πλοίο μέσα στην νύκτα, όμως ο κυβερνήτης παραμένει ο ίδιος Χριστός. Όποιος εμπιστεύεται το θέλημά Του δεν συντρίβεται από τις περιστάσεις αλλά φωτίζεται από την ελπίδα της αιωνίου ζωής. Διότι «Κύριος φωτισμός μου και σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι;» (Ψαλμ. 26,1).

Η αληθινή ειρήνη γεννάται όταν ο άνθρωπος παύει να συγκρίνει το πρόσκαιρο με το αιώνιο και μαθαίνει να αγαπά χωρίς να πληγώνει, να υπομένει χωρίς να σκληρύνεται και να ελπίζει χωρίς να απαιτεί. Τότε ακόμη και η νύκτα γίνεται προάγγελος φωτός.

Η Εκκλησία πορεύεται μέσα στη νύκτα της ιστορίας, όμως το φως του Χριστού δεν δύει ποτέ.

Αγία Γραφή

Ψαλμός 45,2

Ψαλμός 26,1

Ματθαίος 28,20

Α΄ Κορινθίους 12,26

Πράξεις Αποστόλων 2,42

Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, Λόγοι Θεολογικοί

Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων, Περί μετανοίας

Μέγας Κωνσταντίνος, Λόγος προς τον Σύλλογο των Αγίων

Image source: Pinterest

#Ορθοδοξία #Εκκλησία #Πίστη #Μετάνοια #Αλήθεια #Orthodox #Faith #Church #Repentance #Truth #Вера #Православие #Церковь #Покаяние #filoiesfigmenou