Ἑταῖρε, ἐφ᾿ ᾧ πάρει;

Ἑταῖρε, ἐφ᾿ ᾧ πάρει;

«Καὶ εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ εἶπεν· χαῖρε, ῥαββί· καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Ἑταῖρε, ἐφ᾿ ᾧ πάρει;» (Ματθ. 26, 49–50)

Μέσα στη νύχτα της Γεθσημανή, εκεί όπου ο ιδρώτας έγινε ως θρόμβοι αίματος και η ανθρώπινη φύση του Θεανθρώπου έδειξε όλο το βάθος της οδύνης, εμφανίζεται η τραγικότερη μορφή της πτώσεως. Το σημείο της αγάπης γίνεται όργανο προδοσίας. Το φίλημα, που είναι σημείο κοινωνίας και ειρήνης, μετατρέπεται σε σφραγίδα αποστασίας. Ο Ιούδας δεν προδίδει με λόγια εχθρικά, αλλά με πράξη οικειότητας. Έτσι αποκαλύπτεται το βάθος της ανθρώπινης τραγωδίας, ότι πολλές φορές το κακό δεν παρουσιάζεται ως άρνηση του Θεού, αλλά ως ψευδής μίμηση της αγάπης.

Ο Κύριος δεν απαντά με κατάρα ούτε με απόρριψη. Απευθύνεται στον προδότη με τον λόγο «ἑταῖρε». Ο Θεός ακόμη και την στιγμή της προδοσίας δεν παύει να καλεί τον άνθρωπο σε μετάνοια. Ο λόγος αυτός φανερώνει το άπειρο έλεος, διότι η θεία αγάπη δεν εξαρτάται από την ανθρώπινη πιστότητα. Όπως ψάλλει ο Προφήτης Δαυίδ, «Ἐλέησόν με, ὁ Θεός, κατὰ τὸ μέγα ἔλεός σου» (Ψαλμ. 50,1). Η αγάπη του Θεού παραμένει σταθερή ακόμη και όταν η καρδιά του ανθρώπου σκοτίζεται από φιλαυτία, φιλοδοξία και κενοδοξία.

Η προδοσία του Ιούδα δεν αποτελεί μόνο ιστορικό γεγονός, αλλά διαρκή πνευματική πραγματικότητα. Κάθε φορά που ο άνθρωπος προτιμά την δόξα του κόσμου από την ταπείνωση του Χριστού, επαναλαμβάνει το ίδιο φίλημα. Όταν η επιθυμία της αποδοχής και της καταξιώσεως γίνεται κριτήριο ζωής, τότε τα αργύρια λαμβάνουν νέες μορφές. Ο άνθρωπος γνωρίζει την αλήθεια, αλλά επιλέγει το πρόσκαιρο. Ο Απόστολος Παύλος ομολογεί «οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν» (Εβρ. 13,14). Η Εκκλησία καλεί τον πιστό να μεταθέσει τον νου από το φθαρτό στο αιώνιο, από το πρόσκαιρο στο άφθαρτο.

Οι πρώτοι Χριστιανοί έζησαν με έντονη προσδοκία της Βασιλείας του Θεού. Η ζωή τους δεν είχε ως κέντρο την ευημερία, αλλά την κοινωνία με τον Χριστό. Ο κόσμος δεν αποτελούσε σκοπό, αλλά στάδιο δοκιμασίας. Γι’ αυτό και οι Μάρτυρες έγιναν πορφύρα της Εκκλησίας, στολίδι πνευματικό που μαρτυρεί ότι η αγάπη προς τον Χριστό υπερβαίνει τον φόβο του θανάτου. Όπως αναφέρει η υμνολογία της Εκκλησίας, τα αίματα των Μαρτύρων έγιναν ένδυμα δόξης, διότι φανέρωσαν ότι η αλήθεια δεν υποτάσσεται σε καμία εξουσία του κόσμου.

Η ερώτηση του Χριστού «ἑταῖρε, ἐφ᾿ ᾧ πάρει;» παραμένει ζωντανή μέσα στους αιώνες και απευθύνεται στην καρδιά κάθε ανθρώπου. Είναι πρόσκληση αυτογνωσίας και επιστροφής. Ο Θεός δεν παύει να καλεί ακόμη και εκείνον που απομακρύνεται. Η φωνή Του δεν επιβάλλεται, αλλά αναμένει. Η αγάπη Του δεν εκβιάζει, αλλά υπομένει. Όπως μαρτυρούν οι Πράξεις των Αποστόλων, «ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν» (Πραξ. 17,28). Η ύπαρξη του ανθρώπου βρίσκει το νόημά της μόνο μέσα στη σχέση με τον Δημιουργό.

Η Γεθσημανή γίνεται καθρέφτης της ανθρώπινης καρδιάς. Εκεί φανερώνεται ότι η σωτηρία δεν είναι θεωρία αλλά σχέση. Ο άνθρωπος καλείται να μετατρέψει το φίλημα της υποκρισίας σε φίλημα μετανοίας. Να αφήσει τα αργύρια της φιλαυτίας και να αναζητήσει τον ανεκτίμητο θησαυρό της θείας κοινωνίας. Η σιωπηλή πίκρα του Θεανθρώπου γίνεται πηγή ελέους για όσους επιστρέφουν με ταπείνωση.

Η νύχτα της προδοσίας δεν είναι το τέλος. Το φως της Αναστάσεως αποκαλύπτει ότι η αγάπη νικά ακόμη και την ανθρώπινη αχαριστία. Ο Χριστός παραμένει ο ίδιος, «ὁ χθὲς καὶ σήμερον καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» (Εβρ. 13,8), προσκαλώντας τον άνθρωπο να μεταβεί από το σκότος στο φως, από την προδοσία στην κοινωνία, από τον φόβο στην ελευθερία της θείας αγάπης.

Σιωπηλή η νύχτα της Γεθσημανή, μα η αγάπη δεν σιωπά ποτέ.

Παραπομπές και πηγές

Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο 26, 49–50

Ψαλμός 50,1

Προς Εβραίους 13,14 και 13,8

Πράξεις Αποστόλων 17,28

Υμνολογία Αγίων Μαρτύρων, Οκτώηχος

#Ορθοδοξία #Χριστός #Μετάνοια #Ευαγγέλιο #ΠνευματικήΖωή #Orthodox #JesusChrist #Repentance #Gospel #SpiritualLife #Православие #Христос #Покаяние #Евангелие #ДуховнаяЖизнь #filoiesfigmenou