Αλίμονο στους απροετοίμαστους

«Να είστε άγρυπνοι, γιατί δεν ξέρετε την ημέρα ούτε την ώρα» λέγει ο Κύριος στο ιερό Ευαγγέλιο, και ο λόγος αυτός γίνεται σάλπισμα εγρήγορσης μέσα στην καρδιά κάθε πιστού. Ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος, με πατρική στοργή αλλά και προφητική αυστηρότητα, προειδοποιεί ότι η μεγαλύτερη πλάνη της νεότητας είναι η αναβολή της μετάνοιας. Ο εχθρός της σωτηρίας ψιθυρίζει γλυκά ότι υπάρχει χρόνος, ότι οι ηδονές μπορούν να προηγηθούν και η μετάνοια να ακολουθήσει στα γεράματα. Μα ο χρόνος δεν ανήκει στον άνθρωπο.

Ο πονηρός λογισμός λέγει στον νέο ότι μπορεί να απολαύσει τώρα και να μετανοήσει αργότερα. Του φέρνει παραδείγματα ανθρώπων που έζησαν μέσα στις απολαύσεις και έπειτα μετανόησαν. Του υπενθυμίζει την αδυναμία του σώματος και τον φόβο της ασθένειας. Όμως η απάντηση της πίστεως είναι ξεκάθαρη. Αν ο θάνατος έρθει στη νεότητα, ποια απολογία θα σταθεί ενώπιον του φοβερού βήματος του Χριστού. Κανείς δεν γνωρίζει την ημέρα και την ώρα. Βλέπουμε νέους να φεύγουν και γέροντες να παρατείνονται στη ζωή. Το τέλος είναι μυστήριο άγνωστο στους ανθρώπους.

Δεν θα μπορέσει τότε κανείς να πει στον Κριτή ότι δεν πρόλαβε να μετανοήσει. Ο χρόνος της ζωής είναι το στάδιο του αγώνα. Όταν το στάδιο κλείσει, δεν υπάρχει πλέον άθληση. Ο προφήτης Ιερεμίας μεταφέρει τον λόγο του Θεού που θυμάται το έλεος της νιότης και την αγάπη της ωριμότητας εκείνων που Τον ακολούθησαν. Αντίθετα ο προφήτης Δανιήλ ελέγχει εκείνον που γέρασε μέσα στην κακία, δείχνοντας ότι η αμαρτία που ριζώνει από τα νιάτα καρποφορεί σε κρίση. Και η Γραφή μακαρίζει εκείνον που σηκώνει τον ζυγό του Χριστού από τη νεότητα, διότι «καλόν ανδρί όταν άρη ζυγόν εν τη νεότητι αυτού».

Η μνήμη του θανάτου δεν είναι απελπισία αλλά φως διάκρισης. Η ώρα της εξόδου είναι φοβερή για την ψυχή που βαραίνει από αμετανοησία. Όταν ο άνθρωπος βρίσκεται στο στρώμα της ψυχορραγίας και η συνείδηση τον ελέγχει, ο φόβος και ο τρόμος σφίγγουν την καρδιά. Αν όμως υπέμεινε θλίψεις για τον Χριστό, αν εργάστηκε τις αρετές, τότε οι άγιοι άγγελοι τον οδηγούν με χαρά. Όπως ο εργάτης περιμένει τη δύση για να λάβει τον μισθό του, έτσι και οι ψυχές των δικαίων προσμένουν την ανάπαυση.

Οι ψυχές των αμετανόητων, αντιθέτως, τρέμουν. Όπως ο κατάδικος οδηγείται στο δικαστήριο με αγωνία, έτσι και η ψυχή που δεν αγωνίστηκε συλλογίζεται το ατέλειωτο βασανιστήριο. Και όταν ζητεί τότε καιρό μετανοίας, δεν υπάρχει απάντηση, διότι ο καιρός είχε δοθεί εν ζωή. Η προειδοποίηση του Κυρίου περί αγρυπνίας γίνεται τότε σκληρή πραγματικότητα.

Γι’ αυτό ο πιστός καλείται να κρατά τη λαμπάδα της ψυχής αναμμένη με έργα αρετής. Να ζει με μετάνοια καθημερινή, με προσευχή, με ταπείνωση, με ελεημοσύνη. Να περιμένει τον Νυμφίο όχι με φόβο δουλικό αλλά με φόβο Θεού, που είναι αρχή σοφίας. Τότε η ψυχή θα εισέλθει στον ουράνιο γαμήλιο θάλαμο μαζί με τις φρόνιμες παρθένες, διότι θα έχει ετοιμάσει το έλαιον των αρετών.

Ο λόγος αυτός του αγίου Εφραίμ του Σύρου δεν είναι απειλή αλλά πρόσκληση σωτηρίας. Καλεί σε εγρήγορση, σε άρση του ζυγού του Χριστού από τη νεότητα, σε διαρκή μνήμη του τέλους, ώστε ο θάνατος να μη γίνει αιφνιδιασμός αλλά πέρασμα προς την αιώνια ζωή.

Στιγμή ευθύνης και εγρήγορσης για κάθε ψυχή που ποθεί να συναντήσει τον Νυμφίο με αναμμένη λαμπάδα και καθαρή συνείδηση.