Φόβος Θεού και ταπεινό φρόνημα

Φόβος Θεού και ταπεινό φρόνημα

Στέκομαι με δέος μπροστά στη μεγάλη αυτή αλήθεια και αφήνω την καρδιά να μιλήσει απλά, όπως μιλούσαν οι παλιοί άνθρωποι όταν ήξεραν ότι δεν είναι αυτοί το κέντρο του κόσμου. Φοβάμαι κι εγώ εκείνον που δεν έχει φόβο Θεού μέσα του. Όχι από ανθρώπινη αδυναμία, αλλά γιατί βλέπω πως όταν λείπει ο φόβος του Θεού, λείπει μαζί του και η ταπείνωση, χάνεται η διάκριση και στερεύει η συμπόνια. Τότε ο άνθρωπος στέκεται μόνος απέναντι στον κόσμο, με μέτρο τον εαυτό του, με νόμο τη γνώμη του, με δικαιοσύνη τη δική του κρίση.

Ο άνθρωπος που δεν έχει φόβο Θεού εύκολα βάζει τον εαυτό του πάνω από τους άλλους. Νομίζει πως αξίζει κάτι παραπάνω επειδή γεννήθηκε σε έναν τόπο, επειδή απέκτησε λίγα χρήματα, επειδή πέρασε την πόρτα ενός πανεπιστημίου. Ξεχνά όμως πως όλα είναι δώρα και πως τίποτα δεν είναι δικό μας. Όπως λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, «τί έχεις, ὃ οὐκ ἔλαβες;» και αν όλα τα λάβαμε, γιατί καυχώμαστε σαν να ήταν δικά μας;

Ο φόβος Θεού δεν είναι τρόμος. Δεν είναι μια στείρα θρησκευτικότητα. Είναι το ταπεινό φρόνημα. Είναι η αίσθηση ότι στέκομαι ενώπιον Θεού και ανθρώπων ως ο μικρότερος όλων. Είναι η εσωτερική γνώση ότι μπορεί να σφάλλω. Είναι η καρδιά που δεν υψώνεται, που δεν κατακρίνει, που δεν συντρίβει τον αδελφό. Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέει πως όπου υπάρχει ταπείνωση, εκεί κατοικεί ο Θεός. Και πράγματι, όταν ο Θεός βρίσκει ταπεινή καρδιά, βρίσκει στο τέλος τρόπο και να της μιλήσει.

Χωρίς φόβο Θεού, ο άνθρωπος γίνεται αδυσώπητος. Δεν αντέχει την άλλη άποψη. Δεν συγχωρεί την αδυναμία. Δεν σκύβει στον πόνο του άλλου. Κλείνεται στη δική του ηθική και στη δική του αλήθεια. Και τότε, σιγά σιγά, αρχίζει να πιστεύει πως είναι θεός ο ίδιος. Εκεί γεννιέται η υπεροψία. Εκεί στεγνώνει η αγάπη. Εκεί χάνεται ο αδελφός.

Μα ο φόβος Θεού γεννά πραότητα. Φέρνει δάκρυα μετανοίας. Μαλακώνει την κρίση. Διδάσκει υπομονή. Κάνει τον άνθρωπο να βλέπει πρώτα τη δική του πτώση και μετά των άλλων. Τον μαθαίνει να σιωπά, να προσεύχεται, να περιμένει. Του θυμίζει πως όλοι βαδίζουμε τον ίδιο δρόμο και όλοι έχουμε ανάγκη ελέους.

Και αν κάτι μένει στο τέλος, είναι αυτό. Να ζητούμε κάθε μέρα καρδιά ταπεινή. Να μη στηριζόμαστε στον εαυτό μας. Να μην υψώνουμε το ανάστημά μας πάνω από κανέναν. Να θυμόμαστε πως χωρίς τον Θεό δεν είμαστε τίποτα και με τον Θεό γινόμαστε άνθρωποι αληθινοί.

Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού του ζώντος, ελέησόν με τον αμαρτωλό. Δίδαξέ μου τον φόβο Σου τον άγιο, όχι σαν τρόμο, αλλά σαν φως που φωτίζει τα βήματά μου. Χάρισέ μου ταπεινή καρδιά, καθαρό λογισμό και πνεύμα πραότητος. Φύλαξέ με από την υπερηφάνεια, από την κατάκριση και από την ψευδαίσθηση ότι είμαι κάτι. Και Υπεραγία Θεοτόκε, σκέπασέ με με την μητρική σου στοργή, μάθε με να σιωπώ, να μετανοώ και να αγαπώ. Αμήν.

Με φόβο Θεού και ελπίδα στο έλεος Του, ας βαδίζουμε όλοι πιο χαμηλά και πιο αληθινά.