Τα τρία τελειότερα πράγματα επάνω στη γη

(κατά τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη)

Στην ορθόδοξη πατερική παράδοση, ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ξεχωρίζει για τη βαθιά θεολογική του σκέψη και τη λεπτή πνευματική διάκριση. Ανάμεσα στα λόγια του που έχουν διασωθεί και μεταφερθεί από γενιά σε γενιά, συναντούμε μια συγκλονιστική διατύπωση για το τι είναι πραγματικά τέλειο και ένδοξο επάνω στη γη.

Κατά τον Άγιο Νικόδημο:

Τρία είναι τα τελειότερα και ενδοξότερα πράγματα επάνω στη γη:

ο Χριστός, η Παναγία και η δόξα που χαρίζει ο Θεός στους Αγίους Του.

Η φράση αυτή δεν είναι ποιητική υπερβολή· είναι συμπυκνωμένη ορθόδοξη θεολογία.

1. Ο Χριστός – το κέντρο των πάντων

Ο Χριστός δεν είναι απλώς το τελειότερο πράγμα επάνω στη γη, αλλά ο ίδιος ο Δημιουργός της. Ως Θεάνθρωπος ενώνει το άκτιστο με το κτιστό, τον Θεό με τον άνθρωπο. Μέσα στο Πρόσωπό Του αποκαλύπτεται η απόλυτη αλήθεια, η τέλεια αγάπη και η σωτηρία του κόσμου. Χωρίς τον Χριστό, τίποτα δεν έχει νόημα ούτε πληρότητα.

2. Η Παναγία – το τελειότερο δημιούργημα

Η Υπεραγία Θεοτόκος είναι το ανώτερο και καθαρότερο καρπό της ανθρώπινης φύσης. Με την υπακοή και την ταπείνωσή της έγινε η γέφυρα μέσω της οποίας ο Θεός εισήλθε στην ιστορία. Η Εκκλησία την υμνεί ως Τιμιωτέρα των Χερουβείμ και Ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ, όχι επειδή έχει δική της δόξα, αλλά επειδή έγινε ολοκληρωτικά δοχείο της θείας χάριτος.

3. Η δόξα των Αγίων – η φανέρωση της θείας χάριτος

Η δόξα των Αγίων δεν είναι ανθρώπινη αναγνώριση ούτε ιστορική φήμη. Είναι η ίδια η δόξα του Θεού που κατοικεί μέσα τους. Οι Άγιοι δεν δοξάζονται επειδή ήταν «καλοί άνθρωποι», αλλά επειδή ενώθηκαν με τον Χριστό και έγιναν μέτοχοι της άκτιστης χάρης Του. Μέσα στη ζωή τους βλέπουμε τι μπορεί να γίνει ο άνθρωπος όταν παραδοθεί ολοκληρωτικά στον Θεό.

Με αυτή τη διδασκαλία, ο Άγιος Νικόδημος μας δείχνει ότι η τελειότητα δεν βρίσκεται στα υλικά, στην εξουσία ή στην ανθρώπινη επιτυχία. Βρίσκεται:

στον Χριστό, που είναι η πηγή της ζωής,

στην Παναγία, που είναι το πρότυπο της τέλειας υπακοής,

και στους Αγίους, που αποδεικνύουν ότι η θέωση του ανθρώπου είναι πραγματικότητα.

Η δόξα του Θεού δεν ανήκει μόνο στον ουρανό· φανερώνεται ήδη επάνω στη γη, μέσα στα πρόσωπα που Τον αγάπησαν αληθινά.